ΚΥΡΙΑΚΗ ΙΖ΄ ΛΟΥΚΑ (ΑΣΩΤΟΥ)

Απόστολος: Α΄ Κορ. στ΄12 – 20

Ευαγγέλιο: Λουκ. ιε΄ 11 – 32

8 Φεβρουαρίου 2025

Διανύουμε ήδη την κατανυκτική περίοδο του Τριωδίου, μία περίοδο μετανοίας προς τον εν Χριστώ αναγεννημένο άνθρωπο, που όλοι μας θα πρέπει να σμιλέψουμε μέσα στο βάθος της ύπαρξής μας. Οι Κυριακές του τριωδίου που συνθέτουν αυτό το πνευματικό οδοιπορικό, μας αποκαλύπτουν, κάθε μία, και από ένα στάδιο στην ανέλιξη αυτής της πορείας.

Το πρώτο βήμα σε αυτή την πορεία είναι η συναίσθηση της αμαρτωλότητας, η συνειδητοποίηση της αταξίας έναντι του Θεού με την παραβολή του Τελώνου και Φαρισαίου.

Η σημερινή δεύτερη Κυριακή του Τριωδίου είναι αφιερωμένη στην διδακτική και ανεξάντλητη σε νοήματα παραβολή του ασώτου υιού (Λουκ.15, 13-32). Μέσα σ’αυτήν ευρίσκεται ολόκληρο το έργο της Θείας Οικονομίας καθώς απεικονίζεται κατ’αυτόν τον παραστατικό τρόπο, η μετάνοια του ασώτου υιού, η πνευματική του επιστροφή από τη χώρα της εξορίας και η αποκατάστασή του στο σπίτι του πατέρα του.

Στο πρώτο μέρος της παραβολής κυριαρχεί το πρόσωπο του ασώτου υιού και η μετάνοιά του. Αφού ζητά και παίρνει το μέρος της περιουσίας που του ανήκει, πηγαίνει σε χώρα μακρινή και την κατασπαταλά και φθάνει στο σημείο να βόσκει χοίρους. Όλα τα έχασε ο υιός μέσα στην ασωτία του, ένα μόνο του έμεινε, η ανάμνηση της αγάπης του πατέρα. Τότε μετανοεί και επιστρέφει στον πατέρα του και του ζητά να τον δεχθεί σαν υπηρέτη του. Ο πατέρας του όμως τον δέχεται με άπειρη αγάπη και στοργή, τον αγκαλιάζει, τον αποκαθιστά και διοργανώνει γιορτή.

Στο δεύτερο μέρος κυριαρχεί το πρόσωπο του πρεσβυτέρου υιού, που ενσαρκώνει την απαίτηση των «εναρέτων ανθρώπων», που απαιτούν από τον Θεό τον έπαινο του δικαίου και την αυστηρή τιμωρία του αμαρτωλού. Το πρόσωπο όμως που κυριαρχεί από την αρχή μέχρι το τέλος της περικοπής είναι αυτό του πατέρα, το πρόσωπο εκείνο που ενσαρκώνει την αγάπη με την οποία κυρίως σώζεται ο άνθρωπος.

Ο Κύριός μας λέγοντας αυτή την παραβολή μας φανερώνει μια νέα σχέση που είναι δυνατόν να αναπτυχθεί ανάμεσα στον αμαρτωλό άνθρωπο και τον Θεό. Θεωρώ πως στην θέση του ασώτου υιού βρίσκεται ο καθένας μας, όλη η ανθρωπότητα. Εγκαταλείψαμε τον πατρικόν Οίκον, διακόψαμε την σχέση μας και την επικοινωνία μας με τον Θεό θέλοντας να ζήσουμε μιαν αυτόνομη, ελεύθερη ζωή. Επίσης, παραδοθήκαμε στην φιλαυτία μας και στα θελήματά μας, τα οποία μας συντρίβουν καθημερινά. Η ταλαιπωρία που βιώνουμε είναι το τίμημα της παρακοής μας, όπως λέγει ο προφήτης “θα σε τιμωρήσει η ίδια η αποστασία σου” (Ιερεμ.β΄,19).

Απομακρυνθήκαμε από τον Θεό, αφού θελήσαμε να ζήσουμε μια διαφορετική ζωή απ’αυτήν για την οποία Εκείνος μας δημιούργησε, με αποτέλεσμα να θεριέψουν τα πάθη και να υποδουλώσουν τις δυνάμεις μας. 

Μας θανατώνουν συνεχώς έως ότου μας οδηγήσουν στον φυσικό και πνευματικό θάνατο.

Ο Θεός όμως δεν μας εγκαταλείπει. Αλλά πάλι μας παρακινεί, πάλι μας παρηγορεί και μας προσκαλεί: “ελάτε σε μένα όλοι οι κουρασμένοι και φορτωμένοι, και εγώ θα σας αναπαύσω” (Ματθ.ια΄, 28). Σαν να μας λέει:

“κουραστήκατε, ταλαιπωρηθήκατε, αποκτήσατε πείρα των κακών αποτελεσμάτων της ανυποταξίας. Γυρίστε πίσω λοιπόν, κατανοήστε το μέγεθος της αδυναμίας και της καταφρόνιας σας, για να βρείτε την ανάπαυση και την δόξα σας. Ελάτε να ζήσετε με ταπεινοφροσύνη εσείς που θανατωθήκατε από την υπερηφάνεια. Η ψυχή σας αρκετά δοκιμάστηκε από τον πόνο και τον θάνατο. Αποστραφείτε, αρνηθείτε λοιπόν τον κόσμο και την ζωή της αμαρτίας που σας δώρησε με τις υποδείξεις του ο διάβολος”.

Ο Κύριος έγινε άνθρωπος για αυτόν ακριβώς τον λόγο. Να μας ανακοινώσει ότι έχουμε Πατέρα στον ουρανό, ότι ο Θεός είναι γεμάτος ευσπλαχνία για μας, ότι όποιες και όσες και αν είναι οι αμαρτίες μας, Εκείνος έχει την δύναμη να τις εξαλείψει. Θέλησε να μας μάθει, ότι ο Θεός είναι Πατέρας μας και ότι η ζωή της αμαρτίας που ζούμε είναι η πηγή της ταλαιπωρίας μας. Οι αμαρτίες μας χωρίζουν από τον Θεό Πατέρα, μας κάνουν εχθρούς Του, ενώ Εκείνος είναι γεμάτος Πατρική αγάπη και ευσπλαχνία για μας τα παιδιά Του.

Αλλά θα πρέπει να γνωρίζουμε ότι αν και ο Θεός είναι γεμάτος αγάπη για όλους τους ανθρώπους, εν τούτοις δεν απολαμβάνουν όλοι την ευσπλαχνία Του. Απολαμβάνουν την αγάπη του Θεού Πατέρα μόνο όσοι επιστρέφουν με μετάνοια και ζουν σύμφωνα με το θέλημά Του. 

Όπως έκανε ο Άσωτος. Γνώρισε την αγάπη του πατέρα του όταν μετανιωμένος, χωρίς εγωισμό, με ταπείνωση ζήτησε συγνώμη. Αυτό μας διδάσκει ότι η αγάπη και η ευσπλαχνία του Θεού εκδηλώνεται μόνο στους μετανοούντες, μόνο στους ταπεινωμένους που ζητάνε έλεος και συγνώμη. 

Μόνο με την μετάνοια αποκαθίστανται οι σχέσεις μας με τον Θεό Πατέρα. Χρειάζεται άρνηση της αμαρτωλής ζωής. Αγώνας έναντι των παθών που γεννούν τις αμαρτίες. Ουδεμία σχέση με τον διάβολο, άρνηση όλων όσων εκείνος μας προσφέρει για να αρνηθούμε τον Θεό. Μετάνοια σημαίνει ταπείνωση και υποταγή στον Θεό. Εργασία των εντολών Του. Αγάπη για τον Θεό και τον αδελφό μας, δηλ. να μπορούμε να θυσιάσουμε όλα όσα μας ανήκουν για χάρη του Θεού και των αδελφών μας.

Τέλος θα ήταν καλό να θυμόμαστε πάντα τα πέντε πιο κάτω σημεία που η σημερινή παραβολή μας χάρισε:

●Πρώτον, ο Θεός μας έχει δώσει άπειρη ελευθερία.

●Δεύτερον, η πηγή της ζωής είναι μόνο ο Θεός και μακριά από Αυτόν ο αμαρτωλός βρίσκεται σε απελπιστική κατάσταση.

●Τρίτον, η επιστροφή του αμαρτωλού προς τον Θεό προϋποθέτει μετάνοια.

●Τέταρτον, κανένα αμάρτημα, όσο μεγάλο κι αν θεωρείται, δεν μπορεί να υπερνικήσει την φιλανθρωπία του Θεού και

●Πέμπτον, ενδέχεται ο εαυτός μας να μας πλανά, να νομίζουμε πως είμαστε κοντά στον Θεό και τηρούμε τις εντολές Του, αλλά τελικά να μην έχουμε πάρει καμιά γεύση όλων αυτών που είναι ο Θεός και όλης αυτής της χαράς στην οποία μας έχει καλέσει.

Επίσκοπος Αρσινόης κ. Παγκράτιος

ΠΗΓΗ