ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΠΑΡΟΝΑΞΙΑΣ

«ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΟΙ ΑΝΤΙΛΑΛΟΙ»

ΚΥΡΙΑΚΗ ΙΕ΄ ΛΟΥΚΑ

25 Ιανουαρίου 2026

H σωτηρία δεν είναι ανθρώπινο κατόρθωμα, είναι αποτέλεσμα της πρωτοβουλίας του Θεού, ο Οποίος σπεύδει να «καταλύσει» στην ανθρώπινη ύπαρξη. Αυτή η επίσκεψη του Θεού κάνει τον άνθρωπο αφενός να αναλαμβάνει τις ευθύνες του, αφετέρου να υπερβαίνει το παρελθόν του και τις αδυναμίες του.

Τούτο μας λέει με υπέροχο τρόπο το περιστατικό της μεταστροφής του Ζακχαίου. Τελώνης, συνεργάτης των Ρωμαίων, πλούσιος με βρόμικο χρήμα, η επιτομή του διεφθαρμένου ανθρώπου. Ωστόσο, η ντροπιαστική για τον κόσμο και αστεία πράξη του να ανέβει σε συκομουριά προκειμένου να μπορέσει να δει τον Χριστό αποκαλύπτει το βάθος της πνευματικής του πείνας. Μολονότι η ζωή τού παρέχει ευμάρεια και ασφάλεια, φαίνεται να βιώνει ένα κενό, μια πνευματική  στειρότητα που γίνεται πείνα και δίψα για κάτι βαθύτερο και πιο αληθινό. Θέλει να «δει» τον Ιησού ή, μάλλον, όχι να τον δει – αυτό θα ήταν απλή περιέργεια – αλλά να δει «τίς ἐστιν», ποιός είναι. Γι’ αυτό είναι και έτοιμος να ακούσει κάτι από Αυτόν. Είχε ακούσει για τον Ιησού, και η ψυχή του φλεγόταν από πόθο. Ο πόθος αυτός τον έκανε να ξεπεράσει τα εμπόδια, όπως ήταν το σωματικό του ύψος, η κοινωνική του θέση, αλλά και ο όχλος που φυσικά τον μισούσε.

Μιλώντας αλληγορικά, μπορούμε να δούμε στον Ζακχαίο την προσπάθεια της ψυχής να ανέβει πάνω από τον «όχλο» και τα πράγματα που την εμποδίζουν να φθάσει στη θέα του Σωτήρος, δηλαδή πάνω από τις κοσμικές μέριμνες, τους φόβους, τις συνήθειες, τις κοινωνικές προσδοκίες, τις αμαρτίες. Όποιος ειλικρινά αναζητά να δει ποιός είναι ο Ιησούς, θα βρει κοντά του κάποιο αιωνόβιο δέντρο να ανεβεί, ακόμη κι αν χρειασθεί να εκτεθεί στα μάτια του κόσμου, ώστε κάποιοι να γελάσουν ή να λοιδορήσουν.

Ο πόθος του Ζακχαίου δεν μένει αναπάντητος. Ο Χριστός ήδη τον γνωρίζει, βλέπει την αναζήτησή του, διακρίνει την ετοιμότητά του, έρχεται στον δρόμο του, σηκώνει τα μάτια και τον βλέπει, τον καλεί με το όνομά του, και εκφράζει το θέλημά Του να καταλύσει στο σπίτι του. «Σήμερα πρέπει να μείνω στο σπίτι σου», λέει στον χαμένο Ζακχαίο και σε όλους όσοι τον αναζητάμε με πόθο και ειλικρίνεια. Αυτό το «σήμερα» δηλώνει και την αμεσότητα της θεϊκής παρέμβασης αλλά και την απαίτηση της άμεσης ανταπόκρισης εκ μέρους μας. Επιπλέον, δεν θέλει απλώς να μας δει και να τον δούμε, αλλά να καταλύσει στο σπίτι μας, δηλαδή να μπει βαθύτερα στη ζωή μας και στην καθημερινότητά μας, και να τα μεταμορφώσει με την αγαπητική παρουσία Του.

Η είσοδος του Χριστού στη ζωή του Ζακχαίου σημαίνει και την πλήρη μετάνοια του τελευταίου και την αλλαγή στις συνήθειες της ζωής του. Ο Ζακχαίος ξέρει ότι όσοι τον αποκαλούν αμαρτωλό δεν έχουν άδικο. Αντί να θιγεί ο εγωισμός του, δεσμεύεται να κάνει τον Ιησού κύριο της ζωής του, αποτασσόμενος το άδικο χρήμα, και δηλώνει έτοιμος να αποκαταστήσει με το παραπάνω όποια βλάβη είχε μέχρι τότε προξενήσει. Δεν περιορίζεται στις απαιτήσεις του νόμου. Έτσι, ενώ ο Νόμος όριζε αποζημίωση για κλοπή, ο Ζακχαίος δεν δίνει απλώς το νόμιμο, αλλά τα μισά του υπάρχοντα στους πτωχούς και τετραπλή αποζημίωση σε όσους εκβίασε, συκοφάντησε και έβλαψε με οποιοδήποτε τρόπο. Η πραγματική συνάντηση με τον Ιησού δεν είναι άσχετη με το πορτοφόλι μας, τα «υπάρχοντά» μας, ούτε άσχετη με τις σχέσεις μας προς τους αδελφούς μας. Η μετάνοια που μας εμπνέει η παρουσία Του σημαίνει αποκήρυξη του παλαιού βίου και, στην περίπτωση του Ζακχαίου, αποκήρυξη της φιλαργυρίας. Η συνάντηση με τον Χριστό γεννά ένα αίσθημα δικαιοσύνης που δεν ικανοποιείται με το ελάχιστο, αλλά επιζητά να αποδώσει το μέγιστο, αυτό που υπερβαίνει την κοσμική δικαιοσύνη. Τούτο είναι το φιλότιμο.

Ο Ζακχαίος «ἀπωλὼς ἦν καὶ εὑρέθη». Ήταν χαμένος για τον Θεό, αλλά άφησε τον Θεό να τον βρει και να καταλύσει στην οικία του, και αυτό μεταμόρφωσε ριζικά τη ζωή του. Το «σήμερον» χτυπά την πόρτα της ζωής μας συνεχώς. Σήμερον θέλει να καταλύσει στην οικία μας και ζητά από μας να αναλάβουμε την ευθύνη της ζωής μας μέσα στο φως της αγάπης Του. Διότι ήλθε για να αναζητήσει και να σώσει όλους εμάς τους χαμένους.

π. Χ.Σ.

ΠΗΓΗ