ΚΗΡΥΓΜΑΤΑ

 ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΠΑΡΟΝΑΞΙΑΣ

«ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΟΙ ΑΝΤΙΛΑΛΟΙ»

Κυριακή Δ΄ Ματθαίου

28 Ἰουνίου 2026

Στο σημερινό Ευαγγελικό Ανάγνωσμα είδαμε τον Ιησού στην Καπερναούμ της Γαλιλαίας να ενεργεί την θεραπεία του δούλου ενός αξιωματικού του ρωμαϊκού στρατού, ενός εκατοντάρχου.

Ο εκατόνταρχος δεν ανήκε στον περιούσιο λαό Ισραήλ, ήταν Ρωμαίος ειδωλολάτρης. Φαίνεται ότι είχε γνωρίσει από τους Ισραηλίτες τον αληθινό Θεό, τον οποίο και σεβόταν. Σπάνιος άνθρωπος για τα κοινωνικά ήθη της εποχής εκείνης, τότε που οι δούλοι δεν είχαν κανένα ανθρώπινο δικαίωμα, γιατί θεωρούνταν νομικά και οικονομικά «πράγματα» (res) και όχι «πρόσωπα». Αυτός, αντιθέτως, μένοντας ανεπηρέαστος από την απάνθρωπη νοοτροπία των συγχρόνων του, εκδηλώνει έμπρακτα την αγάπη του και το ενδιαφέρον του για την υγεία του δούλου του, η οποία είχε κλονισθεί σοβαρά. Κάποια οδυνηρή πάθηση, προφανώς, είχε προσβάλει τον δούλο και τον καθήλωσε στο κρεβάτι, καθιστώντας αδύνατη οποιαδήποτε μετακίνησή του.

Ο εκατόνταρχος θα είχε ζητήσει ήδη την βοήθεια διαφόρων ιατρών, και επειδή εκείνοι αδυνατούσαν να βοηθήσουν, ως μοναδικό καταφύγιο τού έμενε η παντοδύναμη αγάπη του Θεού. Πήγε, λοιπόν, ο ίδιος ο εκατόνταρχος να ζητήσει την επέμβαση του Κυρίου, με την ακλόνητη πεποίθηση ότι ο Ιησούς δεν είναι ένας απλός ιατρός, αλλά έχει θεϊκή εξουσία.

Ο Ιησούς δεν αδιαφόρησε για την υγεία ενός καταφρονεμένου δούλου και ανταποκρίθηκε στην παράκληση του εκατοντάρχου, δηλώνοντας ότι θα επισκεφθεί ο ίδιος το σπίτι του ειδωλολάτρη στρατιωτικού.

Παρά το αξίωμά του, ο αλλοεθνής αυτός νιώθει ανάξιος να δεχθεί στο σπίτι του την επίσκεψη του Ιησού και να βρεθεί κάτω από την ίδια στέγη με τον μεγάλο Διδάσκαλο. Η υψηλή κοινωνική του θέση δεν είχε γίνει αφορμή έπαρσης και αλαζονείας για τον ρωμαίο αξιωματικό. Φρονούσε ταπεινά για τον εαυτό του, κι αυτό είναι πάντοτε το πρώτο βήμα στον δρόμο για την σωτηρία, το πρώτο σκαλοπάτι που οδηγεί στην αληθινή μετάνοια. Αυτή η ταπεινοφροσύνη του τον κατατάσσει ανάμεσα σε εκείνους που μακαρίζονται από τον Χριστό, γιατί συναισθάνονται ότι είναι πτωχοί τῷ πνεύματι (Μθ 5, 3 «Μακάριοι όσοι νιώθουν τον εαυτό τους φτωχό μπροστά στον Θεό, γιατί δική τους είναι η βασιλεία του Θεού.»).

Στα λόγια αυτού του ειδωλολάτρη στρατιωτικού διακρίνεται, επίσης, μεγάλη πίστη. Και όσο βαθύτερη είναι η ταπείνωση, τόσο υψηλότερη αναδεικνύεται η πίστη. Πίστευε ο εκατόνταρχος ακράδαντα, ότι ο Ιησούς είχε την δύναμη με έναν Του λόγο να θεραπεύσει ακόμη και από μακριά τον δούλο. Την πεποίθησή του αυτή ενισχύει η προσωπική του εμπειρία. Εφόσον ο ίδιος, ενώ τελεί υπό τις διαταγές των ανωτέρων του, δίνει εντολές που εκτελούνται από τους υφισταμένους του, είναι απόλυτα πεπεισμένος ότι η εντολή του Ιησού θα έχει ασύγκριτα μεγαλύτερη ισχύ και θαυμαστά αποτελέσματα. Ο Ιησούς μπροστά σε όλο το πλήθος που Τον ακολουθούσε εκφράζει τον θαυμασμό Του για τον εκατόνταρχο. Υπογραμμίζει την πίστη του («Σας βεβαιώνω πως τόση πίστη ούτε ανάμεσα στους Ισραηλίτες δεν βρήκα.») απευθύνοντας ταυτόχρονα έναν έλεγχο για τους άπιστους Ιουδαίους. Μάλιστα τους προειδοποιεί σκληρά και κατηγορηματικά: «Και σας λέω πως θα ’ρθουν πολλοί από ανατολή και δύση και θα καθίσουν μαζί με τον Αβραάμ, τον Ισαάκ και τον Ιακώβ στο τραπέζι της βασιλείας των ουρανών, ενώ οι κληρονόμοι της βασιλείας θα πεταχτούν έξω στο σκοτάδι· εκεί θα κλαίνε, και θα τρίζουν τα δόντια τους».

Αντίθετα προς τις προσδοκίες των Ιουδαίων, ο Κύριος με σαφήνεια προαναγγέλλει την συμμετοχή των εθνών στην Βασιλεία του Θεού και την αποδοκιμασία των υιών της Βασιλείας λόγω της απιστίας τους. Οι φαρισαίοι αλλά και η πλειονότητα των Ιουδαίων περιχαρακωμένοι στην εξωτερική ευσέβεια και στην αλαζονεία τους είχαν αποξενωθεί τόσο από τους συνανθρώπους τους όσο και από τον Θεό.

Βαθιά ταπεινοφροσύνη, αληθινή αγάπη και πίστη δυνατή, είναι οι τρεις αρετές που κοσμούν την ψυχή του ρωμαίου αξιωματικού και τον αναδεικνύουν αληθινό υιό της Βασιλείας του Θεού. Γι’ αυτό και ο Κύριος τον βραβεύει δημόσια και τον προβάλλει ως πρότυπο στον όχλο που τον ακολουθεί πίσω Του.

Πραγματικά, το εγκώμιο του εκατοντάρχου και η αυστηρή επίκριση των άπιστων ιουδαίων ήταν μία δυνατή προτροπή για τα πλήθη που ακολουθούσαν, να μιμηθούν την πίστη του ρωμαίου αξιωματικού. Και ο Κύριος, ανταποκρινόμενος στο μεγαλείο της πίστεως του εκατοντάρχου, κάνει δεκτό το αίτημά του και ενεργεί «ἐκ τοῦ μακρόθεν» με τον έμπρακτο λόγο Του ακαριαία (αμέσως) την θεραπεία του παράλυτου δούλου ως σημείο ελεύσεως της Βασιλείας του Θεού, ως σηµείο πίστεως και χάριτος!

Όταν επέστρεψε στο σπίτι ο εκατόνταρχος βρήκε τον κατάκοιτο δούλο του υγιή, τελείως θεραπευμένο. Το ευαγγελικό κείμενο που ακούσαμε μας στέλνει σπουδαία μηνύματα - οδοδείκτες αιώνιας ζωής, υπενθυμίζοντάς μας θεόπνευστες αλήθειες που εμείς, σήμερα, τα μέλη της Ορθοδόξου Εκκλησίας, που θεωρούμαστε υιοί της Βασιλείας του Θεού, φαίνεται πως αγνοούμε ή συνειδητά παραθεωρούμε :

Δεν κάνει ανθρώπινες διακρίσεις ο Θεός, φυλετικές ή κοινωνικές. Όρος εισόδου στην Βασιλεία Του είναι η γνήσια πίστη, η οποία εκφράζεται με την εκτέλεση των εντολών Του. (Πρξ 10, 34-35 «… ο Θεός δεν κάνει διακρίσεις, αλλά δέχεται τον καθένα, σ’ όποιον λαό κι αν ανήκει, αρκεί να Τον σέβεται και να ζει σύμφωνα με το θέλημά Του.»). Τα κλειδιά που πρέπει να έχουν οι χριστιανοί για να ανοίγουν ξεκλειδώνοντας την Θύραν του Ελέους του Χριστού είναι η αγάπη, η πίστη και η ταπείνωση.

Η Βασιλεία του Θεού κερδίζεται με πολύ κόπο και αγώνα την κάθε στιγμή της ζωής μας. « Ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν βιάζεται, καὶ βιασταὶ ἁρπάζουσιν αὐτήν.» (Η βασιλεία του Θεού κερδίζεται με προσπάθεια, και την κατακτούν αυτοί που αγωνίζονται. Μτθ 11, 12). Κάθε ενέργειά μας, κάθε σκέψη και πρόθεσή μας, κάθε λόγος μας έχουν αντίκρισμα αιωνιότητας είτε κοντά στον Θεό, είτε μακριά από τον Θεό. Σχοινοβατούμε εφ’ όρου ζωής μεταξύ Αναστάσεως και Πτώσεως - πνευματικού Θανάτου, μεταξύ Αιώνιας Ζωής και Αιώνιας Καταδίκης. Αν δεν ποιήσουμε καρπούς αξίους της μετανοίας, μην περιμένουμε, αδελφοί μου, να αντικρίσουμε πρόσωπον Θεού και να εισέλθουμε στην αιώνια μακαριότητα και απόλαυση της Θείας Του Ζωής.

Ας μην επαναπαυόμαστε με την σκέψη, ότι, ως μέλη της Ορθοδόξου Εκκλησίας, επειδή κατέχουμε την Αλήθειαν, απολαύουμε της ευνοίας του Θεού και έχουμε ήδη εξασφαλισμένη θέση στον Παράδεισο, όταν η ζωή μας είναι αντίθετη προς το πνεύμα της Βασιλείας του Θεού, παραδομένη στην τρυφή και τις απολαύσεις. Οι χριστιανοί θα κριθούμε στην Δευτέρα Παρουσία με βάση τον Νόμον του Ευαγγελίου. Άλλοι που δεν ευτύχησαν να κατηχηθούν στον Χριστιανισμό θα κριθούν με βάση τον ηθικό νόμο της συνειδήσεως. Λκ 12, 47«Εκείνος ο δούλος που ξέρει τι θέλει ο κύριός του, δεν είναι όμως έτοιμος και δεν κάνει αυτό που θέλει ο κύριός του, θα τιμωρηθεί αυστηρά. 48Αντίθετα, εκείνος που δεν ξέρει το θέλημα του κυρίου του και κάνει κάτι αξιόποινο, θα τιμωρηθεί ελαφρότερα. Σ’ όποιον δόθηκαν πολλά, θα ζητηθούν πολλά απ’ αυτόν· και σ’ όποιον δόθηκαν περισσότερα, θα του ζητηθούν περισσότερα». Βέβαια, υπάρχουν άνθρωποι καλής θελήσεως και αγαθής προαιρέσεως σε όλα τα πλάτη και μήκη της γης, που, αν και δεν είναι χριστιανοί, επιλέγουν να ζουν σκορπώντας απλόχερα αγάπη και ευεργετώντας, ταπεινά και αθόρυβα, τους συνανθρώπους τους, χωρίς να περιμένουν ανταπόδοση είτε στην εδώ είτε στην άλλη ζωή. Είναι οι εκτός Εκκλησίας άνθρωποι του Θεού. Τέτοιοι άνθρωποι, που θυμίζουν τον εκατόνταρχο της σημερινής ευαγγελικής περικοπής, θα κάνουν την έκπληξη την ημέρα της Δευτέρας Παρουσίας του Κυρίου και θα ανταμειφθούν ακούγοντας την προτροπή του Δικαιοκρίτου Χριστού : «Εἴσελθε εἰς την χαράν τοῦ Κυρίου σου!». Οι ορθόδοξοι χριστιανοί, εάν με την ζωή και τα έργα μας δεν ευαρεστήσουμε τον Θεό, θα υποστούμε την αιώνια καταδίκη στην κόλαση, όχι γιατί ο Θεός θα μας φυλακίσει εκεί, αλλά γιατί εκεί θα είναι ο τόπος που οι ίδιοι θα έχουμε διαλέξει.

π. Δ.Κ.

ΠΗΓΗ