ΚΗΡΥΓΜΑΤΑ

 Κυριακή Γ΄ Ἐπιστολῶν

Ἀποστολικό Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 21 Ἰουνίου 2026, Κυριακή Γ΄ Ἐπιστολῶν (Ρωμ. ε΄ 1-10)

ΣΚΕΨΕΙΣ – ΔΙΔΑΓΜΑΤΑ – ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ

1. Ἡ εὐεργεσία τῶν θλίψεων

Ἕναν παράδοξο λόγο τοῦ ἀποστόλου Παύλου ἀκούσαμε στὴ σημερινὴ ἀποστολικὴ περικοπὴ τῆς θείας Λειτουργίας. Ἀφοῦ πρωτύτερα εἶχε κάνει λόγο γιὰ τὴν οὐράνια δόξα, τὴν ὁποία ἐλπίζουμε ὅτι θὰ ἀπολαύσουμε οἱ πιστοὶ στὴ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ, τώρα ἐπισημαίνει ὅτι ἡ ὁδὸς ποὺ ὁδηγεῖ στὴ δόξα αὐτὴ περνᾶ μέσα ἀπὸ θλίψεις. Καὶ μεταξὺ ἄλλων ἀναφέρει: «καυχώμεθα ἐν ταῖς θλίψεσι». Δηλαδή, καυχιόμαστε γιὰ τὶς θλίψεις τὶς ὁποῖες ὑποφέρουμε.

Ἀσφαλῶς προκαλεῖ προβληματισμὸ ἡ φράση αὐτὴ τοῦ θεόπνευστου Ἀποστόλου. Ἡ πείρα ὅλων βεβαιώνει ὅτι ἡ ζωή μας ἐπάνω στὴ γῆ εἶναι ζυμωμένη μὲ τὶς θλίψεις, κάποτε κι ἀπὸ τὴ νεαρή μας ἀκόμη ἡλικία. Οἱ δοκιμασίες, ὁ πόνος, οἱ ἀσθένειες, οἱ συκοφαντίες, οἱ περιφρονήσεις, ἡ ἐκμετάλλευση, ἡ ἀδικία εἶναι καταστάσεις ποὺ οἱ περισσότεροι ἄνθρωποι κάποια στιγμὴ ἀντιμετωπίζουμε. Πῶς ὅμως εἶναι δυνατὸν νὰ καυχιόμαστε γιὰ ὅλα αὐτά, τὰ ὁποῖα μᾶς ταπεινώνουν, μᾶς πικραίνουν καὶ μᾶς στενοχωροῦν; Μήπως ὑπερβάλλει ὁ ἀπόστολος Παῦλος;

Ὁ λόγος του εἶναι ἀληθινός. Οἱ πιστοὶ μποροῦμε νὰ φθάσουμε στὸ σημεῖο ἀκόμη καὶ νὰ καυχηθοῦμε γιὰ τὶς θλίψεις, ὅταν κατανοήσουμε ὅτι ὠφελοῦν πνευματικὰ τὴν ψυχή μας. Μᾶς ταπεινώνουν, μᾶς στρέφουν στὸν Θεό. Μᾶς ὠφελοῦν ὅπως τὰ φάρμακα, τὰ ὁποῖα κάποτε εἶναι πικρὰ καὶ ὀδυνηρά, γιατρεύουν ὅμως τὸν ἀσθενή. Μὲ τὴν πνευματικὴ θεώρηση τῶν πραγμάτων οἱ θλίψεις εἶναι εὐεργεσίες τοῦ Θεοῦ.

2. Ἡ χρυσὴ σκάλα τῆς ὑπομονῆς

Στὴ συνέχεια τοῦ λόγου του ὁ ἀπόστολος Παῦλος ἐπεξηγεῖ τὴν ὀξύμωρη διατύπωσή του, περιγράφοντας πῶς ὠφελεῖ ἡ θλίψη τὸν ἄνθρωπο. Γράφει ὅτι «ἡ θλῖψις ὑπομονὴν κατεργάζεται, ἡ δὲ ὑπομονὴ δοκιμήν, ἡ δὲ δοκιμὴ ἐλπίδα». Αὐτὸ σημαίνει ὅτι ἡ κάθε θλίψη καλλιεργεῖ στὴν ψυχή μας τὴν ὑπομονή, καὶ ἡ ὑπομονὴ μὲ τὴ σειρά της φέρνει τὴ δοκιμασμένη, τὴν τέλεια ἀρετή. Ἡ ἀρετὴ δὲ αὐτὴ γεννᾶ τὴ βέβαιη καὶ σταθερὴ ἐλπίδα στὸν Θεό.

Οἱ θλίψεις ἑπομένως μᾶς ἐξασκοῦν στὴν ὑπομονή. Ἡ ὑπομονὴ δὲν διδάσκεται θεωρητικά. Τὴ σπουδάζει κανεὶς στὴν πράξη, στὸ πανεπιστήμιο τῆς ζωῆς. Εἶναι ἡ δυναμικὴ ἐγκαρτέρηση στὶς ὀδυνηρὲς καταστάσεις, ποὺ ἀναφέραμε πρωτύτερα. Καὶ ἡ ἐγκαρτέρηση αὐτή, ἡ ὑπομονή, βοηθεῖ πνευματικὰ τὸν ἄνθρωπο. Παράγει τὴν ἀρετή. «Τί τὸ κέρδος τῆς ὑπομονῆς;», ρωτᾶ ὁ Μέγας Φώτιος. «Μέγα», ἀποκρίνεται ὁ ἴδιος: «Δοκιμωτέρους γὰρ ἐργάζεται, ὥσπερ καὶ τὸν χρυσὸν ἡ χωνεία» (Fragm. 494, 9). Μᾶς καθιστᾶ πιὸ καθαροὺς ἡ ὑπομονή, ὅπως τὸ καμίνι καθαρίζει τὸν χρυσό. Παρατηροῦμε δὲ ὅτι ἡ ὑπομονὴ εἶναι κοινὸ χαρακτηριστικό, κοινὴ ἀρετὴ ὅλων τῶν Ἁγίων. Κανένας Ἅγιος δὲν ἀνῆλθε στὸν Οὐρανὸ μὲ ἀνέσεις καὶ μὲ καλοπέραση. Ὅλοι πορεύθηκαν στὴ ζωή τους μὲ ὑπομονή. Πολλοὶ μάλιστα ὑπέμειναν καὶ πόνους βασανιστηρίων καὶ θάνατο μαρτυρικό.

Ἀντίστοιχα καὶ γιὰ ἐμᾶς εἶναι ἀπαραίτητη ἡ ὑπομονὴ στὶς δοκιμασίες. Χρειάζεται ὑπομονὴ ἡ παρούσα ζωή. Πολλὴ ὑπομονή! Αὐτὴ εἶναι τὸ πρῶτο βῆμα γιὰ νὰ λάβουμε τὴ θεία παρηγορία. Αὐτὴ εἶναι ἡ χρυσὴ σκάλα, ποὺ θὰ μᾶς ἀνεβάσει τελικὰ στὸν θρόνο τοῦ Κυρίου. Αὐτὴ τὸ εἰσιτήριο γιὰ νὰ εἰσέλθουμε στὸν χορὸ τῶν Ἁγίων, στὸ οὐράνιο πανηγύρι τῆς θριαμβεύουσας Ἐκκλησίας, στὴν αἰώνια χαρά τοῦ Παραδείσου.

3. Τὸ ξεχείλισμα τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ

Ὁ θεοφώτιστος Ἀπόστολος στὴ συνέχεια τῆς περικοπῆς ἐπισημαίνει καὶ τὴ μυστικὴ παρηγορία ποὺ μᾶς χαρίζει ὁ Θεός, ὅταν ἀντιμετωπίζουμε θεάρεστα τὶς θλίψεις. Ἀφοῦ ἔγραψε ὅτι ἡ θλίψη καλλιεργεῖ τὴν ὑπομονή, ἐκείνη μὲ τὴ σειρά της τὴν τέλεια ἀρετή, καὶ ἡ ἀρετὴ τὴν ἐλπίδα, τώρα ὑπογραμμίζει ὅτι ἡ ἐλπίδα αὐτὴ εἶναι ἀδιαμφισβήτητη. Δὲν διαψεύδει αὐτὸν ποὺ τὴν ἔχει, διότι «ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ ἐκκέχυται ἐν ταῖς καρδίαις ἡμῶν διὰ Πνεύματος Ἁγίου τοῦ δοθέντος ἡμῖν». Τὸ Ἅγιο Πνεῦμα, δηλαδή, πλημμυρίζει τὶς καρδιές μας μὲ τὸ ξεχείλισμα τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ. Μὲ τὸν τρόπο αὐτὸ μᾶς βεβαιώνει ὁ Κύριος ὅτι θὰ ἀπολαύσουμε τὴν αἰώνια ζωή.

Συνεπῶς, ἡ θλίψη εἶναι εὐεργεσία πνευματική, ὅπως εἴπαμε πρωτύτερα, ποὺ καθαρίζει τὴν ψυχή μας. Ταυτόχρονα ὅμως ἑλκύει τὴ μυστικὴ παρηγορία τοῦ Ἁγίου Πνεύματος στὴν καρδιά μας. Ὅταν μᾶς ἐπισκεφθεῖ ἡ Χάρις τοῦ Θεοῦ, νιώθουμε μέσα μας τὴν ἀνερμήνευτη ἀγάπη του, ἀκόμη καὶ κατὰ τὴν ὥρα τῆς θλίψεως. Δεχόμαστε μιὰ ἀλλιώτικη χαρά, μιὰ γλυκύτητα οὐράνια, μιὰ παράκληση ὑπερκόσμια, πνευματική. Βεβαιωνόμαστε ἐσωτερικὰ ἔτσι ὅτι θὰ ἀπολαύσουμε αἰώνια δόξα στὴ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ. Καὶ ὅλα αὐτὰ δὲν εἶναι ἕνας ψυχολογικὸς ἐνθουσιασμὸς ἢ κάποια ψευδαίσθηση, ἀλλὰ πνευματικὴ δωρεά, μία χαρισματικὴ ἐνέργεια τοῦ Ἁγίου Πνεύματος στὸν δοκιμαζόμενο πιστό. Εἶναι τὸ ξεχείλισμα τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ, ποὺ πλημμυρίζει τὴν καρδιά του. Τὸ εὔοσμο μύρο, ποὺ κάνει τὴν ψυχή του νὰ μοσχοβολᾶ. Ἡ οὐράνια βροχή, ποὺ τὴν καθιστᾶ καρποφόρα. Ἐκεῖ φθάνει ὁ χαριτωμένος ἄνθρωπος. Ἡ πείρα τῆς Ἐκκλησίας μπορεῖ νὰ τὸ βεβαιώσει αὐτό. Εἴθε καὶ ὅλοι μας νὰ τὸ βιώνουμε σὲ κάθε δύσκολη ὥρα δοκιμασίας.

ΠΗΓΗ