Κυριακή 8η Μαρτίου 2026

Κυριακὴ Β´ Νηστειῶν (Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ)

(Μάρκ. β´ 1 – 12)

«Εἰς οἶκόν ἐστι» (Μάρκ. β´ 1)

Σήμερον ἡ Ἐκκλησία προβάλλει τὸν μέγαν ἱεράρχην τῆς Θεσσαλονίκης Ἅγιον Γρηγόριον τὸν Παλαμᾶν. Εἶναι ἡ δευτέρα Κυριακὴ τῆς Ἁγίας καὶ Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς. Μπροστά μας στέκεται αὐτὸς ὁ σπουδαῖος θεολόγος. Καλούμεθα νὰ μελετήσωμεν τὴν διδασκαλίαν του, διότι σ’ αὐτὴν βρίσκεται ἡ ἐμπειρία τῆς Ἐκκλησίας. Ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς ἐβίωσε μέσα στὴν καρδιά του τὸν Θεόν. Ὑπερασπίσθηκε ἀπὸ τὸ βίωμά του τὴν ἔνσαρκον θεανθρωπότητα. Ὑπερασπίσθηκε τὸ δικαίωμα καὶ τὴν δυνατότητα ποὺ ἔχει ὁ ταπεινὸς ἄνθρωπος νὰ γνωρίζει, νὰ κοινωνεῖ, νὰ ἀπολαμβάνει τὸν πλησίον καὶ περισσότερον Θεὸν διὰ τῶν ἀκτίστων ἐνεργειῶν τῆς θείας χάριτος. Ὑπερασπίσθηκε τὴν ἀσταθῆ ἐμπειρίαν τῆς γνώσεως τοῦ Θεοῦ εἰς τὸ ὑπαρξιακὸ σπίτι τοῦ ἀνθρώπου.

Σήμερον εἴδομεν εἰς τὸ εὐαγγελικὸν ἀνάγνωσμα τῆς ἡμέρας τὸν Ἰησοῦν νὰ εἰσέρχεται εἰς τὴν Καπερναοὺμ καὶ νὰ πηγαίνῃ εἰς κάποιον οἶκον. «Εἰς οἶκόν ἐστι» σημειώνει ὁ Εὐαγγελιστὴς Μᾶρκος, διὰ νὰ μᾶς πῇ ὅτι ὁ Κύριος θέλει νὰ πιστεύεται τὸν ἄνθρωπον ὡς ὅλον του, εἰς τὴν στέγην του, εἰς τὸν τόπον τῆς ἀναπαύσεως καὶ τῆς θαλπωρῆς. Ὁ Θεὸς θέλει νὰ πιστεύεται τὸν ἄνθρωπον εἰς τὴν αἰωνιότητά του, ἐκεῖ ἀπ’ ὅπου ὅλα λαμβάνονται καὶ ὅλα τακτοποιοῦνται. Ἔρχεται παντοτὲ ὁ Χριστὸς εἰς τὸ σπίτι μας καὶ κτυπᾷ τὴν πόρτα, διὰ νὰ τὸν φιλοξενήσωμεν. Δὲν ἔρχεται μόνον εἰς τὸ σπίτι ποὺ κτίσαμεν μὲ τοὺς τοίχους καὶ τὰ κεραμίδια, ἀλλὰ εἰς τὸ σπίτι, πὼς τὸ καταλαβαίνομεν μὲ τὴν ἔννοιαν τῆς οἰκογενείας. Ἔρχεται εἰς τὸ σπίτι τοῦ προσώπου. Ἔρχεται εἰς τὸ προσωπικὸ σπίτι τῆς ὑπάρξεώς μας. Αὐτὴ εἶναι ἡ πλέον σημαντικὴ πράξη ποὺ κάνει. Δὲν χρειάζεται νὰ πιστεύεται τὸν καθένα χωριστά. Δὲν χρειάζεται νὰ κτυπᾷ τὴν πόρτα τῆς κάθε ψυχῆς καὶ νὰ περιμένῃ μὲ ὑπομονὴν νὰ τὸν καλέσωμεν εἰς τὸν ἰδιαίτερον αὐτὸν κόσμον μας. Ὁ Θεάνθρωπος Λυτρωτὴς θέλει νὰ τοῦ πιστεύωμεν νὰ κυβερνᾷ καὶ τὸ ἐξωτερικὸ σπίτι, δηλαδὴ τὴν οἰκογένειάν μας, ἀλλὰ κυρίως θέλει νὰ βασιλεύῃ εἰς τὸ ἐσωτερικὸν σπιτικόν, δηλαδὴ εἰς τὴν αἰώνιον ψυχήν μας.

Ἡ πραγματοποίησις αὐτοῦ τοῦ θελήματος τοῦ Θεοῦ προϋποθέτει εἰς ἡμᾶς συγκατάβασιν καὶ ἐλευθερίαν. Ὁ ἱερὸς Παλαμᾶς διδάσκει ὅτι ἡ συγκατάθεσις εἰς τὴν εἴσοδον τοῦ Θεοῦ εἰς τὸν ἄνθρωπον δὲν δίδεται μὲ τὰ λόγια, ἀλλὰ μὲ τὸν ἰδρῶτα τοῦ πνευματικοῦ ἀγῶνος τῆς καθάρσεως καὶ τοῦ φωτισμοῦ. Εἶναι θρίαμβος γιὰ τὸν ἄνθρωπον νὰ μπορῇ νὰ φιλοξενήσῃ τὸν Θεὸν μέσα του. Κανένα ἄλλο πλάσμα δὲν ἔχει αὐτὴν τὴν δυνατότητα, οὔτε ἀκόμη καὶ οἱ ἄγγελοι τοῦ οὐρανοῦ. Γιὰ νὰ τὸ πετύχῃ, ὅμως, πρέπει νὰ ἐξορίσῃ ἀπὸ τὸ θυμὸ του τὸ μικρόβιον τοῦ ἐγωισμοῦ καὶ νὰ καθαρίσῃ τὸν περίβολόν του ἀπὸ τὴν βρῶμαν τῆς ἁμαρτίας. Ἐδὼ συνίσταται καὶ τὸ νόημα τῆς νηστείας. Δὲν νηστεύομεν διὰ νὰ γίνωμε «καλὰ παιδιά». Νηστεύομεν διὰ νὰ καθαρίσωμεν τὸ ἐσωτερικόν μας σῶμα ἀπὸ βρῶμας καὶ ἀρρώστειας, νὰ ἐλευθερώσωμεν τὸν ἐσωτερικὸν μας κόσμον ἀπὸ τὰ περιττά, νὰ χωρέσῃ μὲ ἡμᾶς ὁ ἀπέραντος Θεός. Νηστεύομεν διὰ νὰ γίνωμε οἰκοδεσπόται τοῦ Θεοῦ. Ἀγωνιζόμεθα πνευματικῶς, διὰ νὰ δείξωμεν ὅτι ὁ πόθος μας γι’ Ἐκεῖνον δὲν εἶναι ἁπλῶς ἕνα συναίσθημα. Ὁ πόθος γι’ Ἐκεῖνον εἶναι τρόπος ζωῆς καὶ πάθος ἀνεξίτηλον. Πολεμοῦμε τὰ πάθη ἀπὸ πάθος γιὰ τὸν Χριστόν. Ἰσοῦμεν Ἐκεῖνον ποὺ πρῶτος μᾶς πόθησε. Ἔχομεν τὴν δυνατότητα, καθὼς εἰς τὴν ἀγάπην του, νὰ τὸν κατεβάσωμεν ἀπὸ τὰ σύννεφα τῆς ἰδεολογίας, τῆς φιλοσοφίας καὶ τοῦ ἰδεατοῦ. Νὰ τὸν κάνωμεν συγκάτοικον τῆς ὑπάρξεώς μας.

Αὐτὴ ἡ συνάντηση Θεοῦ καὶ ἀνθρώπου πραγματοποιεῖται εἰς τρία ἐπίπεδα. Πρῶτον εἰς τὴν ἄσκησιν, δεύτερον, εἰς τὴν προσευχὴν καὶ τρίτον, εἰς τὴν ἀγάπην. Μὲ τὴν ἄσκησιν πολεμοῦμεν κάθε μορφὴν καὶ ἔκφρασιν τοῦ κακοῦ. Ἀντιστεκόμεθα εἰς ὅ,τι μᾶς χωρίζει ἀπὸ τὸν Θεόν. Ἀρνούμεθα κάθε συμβιβασμὸ μὲ τὴν ἁμαρτίαν. Ἀγωνιζόμεθα νὰ ἐπιτύχωμεν τὸ ἀγαθόν. Προσπαθοῦμεν νὰ μένωμεν ταπεινοί, νὰ ἀποφεύγωμεν τὰ περιττά, νὰ καλλιεργούμεθα μὲ τὴν μελέτην, νὰ γνωριζώμεθα περισσότερον μὲ τὸν Χριστόν, νὰ διψῶμεν γιὰ τὸν ἁγιασμὸν ἀπὸ τὰ μυστήρια. Μὲ τὴν προσευχὴν ἀνοίγομεν τὴν πόρτα τοῦ ἑαυτοῦ μας καὶ προσκαλοῦμεν τὸν Ἰησοῦν νὰ εἰσέλθῃ. Τὸν κάνομεν συνομιλητήν, φίλον καὶ συνοδοιπόρον. Μὲ τὴν προσευχὴν προσλαμβάνομεν τὴν χάριν καὶ τὸν φωτισμὸν τοῦ Θεοῦ. Εἰς τὸν οὐρανὸν ἐπέκεινα τῆς ψυχῆς καλλιδοῦμεν τὰς σχέσεις, τὰ αἰσθήματα, τὰς ἐπιθυμίας καὶ τὴν βούλησιν μας. Ὡς εὐγενικοὶ οἰκοδεσπόται προσφέρομεν τοὺς καρποὺς τῆς μυκήνης ἀσκήσεως ποὺ κάνομεν. Τὸν φιλοξενοῦμεν εἰς τὸν ἐσωτερικὸν οἶκον, διὰ νὰ τὸν εὐχαριστήσωμεν καὶ νὰ τοῦ ἀναθέσωμεν ὁλόκληρον τὴν πορείαν μας. Τέλος, μὲ τὴν ἀγάπην συναντῶμεν τὸν Θεὸν εἰς τὸ πρόσωπον τοῦ πλησίον μας. Ἡ ἄσκησις καὶ ἡ προσευχὴ μένουν ἀτελέσφοροι, ἂν δὲν ἐπισφραγίζωνται ἀπὸ τὴν ἀγάπην. Ὁ Κύριος ἔρχεται εἰς τὸ σπίτι τῆς ψυχῆς μὲ τὴν ἄσκησιν καὶ συνομιλεῖ μαζί μας μὲ τὴν προσευχήν. Ἐὰν, ὅμως, δὲν βρῇ τὴν ἀγάπην, τότε φεύγει. Φεύγει, διότι δὲν μπορεῖ ὁ Θεὸς τῆς ἀγάπης νὰ κατοικῇ μὲ ἕναν ἄνθρωπον ποὺ δὲν ἔχει ἀγάπην. Ἀγάπη σημαίνει νὰ συγχωροῦμεν καὶ νὰ προσφέρωμεν. Νὰ συγχωροῦμεν ὅσους μᾶς πικράναν καὶ νὰ προσφέρωμεν βοήθειαν καὶ ἐλεημοσύνην εἰς τοὺς ἀναγκευμένους τῆς ζωῆς.

Σήμερον ὁ Κύριος «εἰς οἶκόν ἐστι» εἰς τὴν Καπερναούμ. Ὁ ἑορταζόμενος Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς δίδει τὸ σύνθημα ὅτι ὁ Χριστὸς μπορεῖ καὶ θέλει νὰ εἶναι εἰς τὸν οἶκον τῆς καρδίας κάθε ἀνθρώπου. Μακάρι νὰ αἰσθανθῶμεν νὰ τὸν φιλοξενήσωμεν μὲ τὴν ἄσκησιν, τὴν προσευχὴν καὶ τὴν ἀγάπην. Ἔτσι θὰ φθάσωμεν εἰς τὴν θέωσιν καὶ εἰς τὴν ἔνωσιν. Αὐτὰ εἶναι τὰ δῶρα τῆς φιλοξενίας τοῦ Ἰησοῦ μέσα μας καὶ ταυτοχρόνως εἶναι ὁ σκοπὸς τῆς ζωῆς μας.

Αμήν.

ΠΗΓΗ