ΦΩΝΗ ΚΥΡΙΟΥ

ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΗ ΔΙΑΚΟΝΙΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΣΤΑΥΡΟΣ ΚΑΙ ΠΙΣΤΟΙ

Ἐνῶ βρισκόμαστε στό μέσον τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς, ἡ Ἐκκλησία προβάλλει ὅλως ἰδιαιτέρως τόν τίμιο καί ζωοποιό Σταυρό τοῦ Κυρίου, τόν ὁποῖο καλεῖ νά προσκυνήσουμε. Νά ἐκφράσουμε δηλαδή τήν εὐγνωμοσύνη καί ἀγάπη, τήν πίστη καί ἀφοσίωση, τήν εὐχαριστία καί δοξολογία μας πρός τόν Χριστό πού θυσιάσθηκε γιά τήν σωτηρία μας.

Ἐφόσον ὁ Σταυρός εἶναι «ὅπλον εἰρήνης καί ἀήττητον τρόπαιον», σημεῖο καταλλαγῆς καί πηγή δυνάμεως, φανέρωση τῆς δόξης τοῦ Θεοῦ καί τῆς ἀνείκαστης ἀγάπης Του, μποροῦμε νά ἐννοήσουμε τήν σημασία τῆς σημερινῆς ἑορτῆς καί τήν ἀξία τῶν λόγων τοῦ Ἁγίου Πολυκάρπου, Ἐπισκόπου Σμύρνης (2ος αἰ.), ὁ ὁποῖος γράφει πρός τούς Φιλιππησίους:

«Ὅς μή ὁμολογεῖ τό μαρτύριον τοῦ Σταυροῦ ἐκ τοῦ διαβόλου ἐστί».

Μάλιστα, ἀπό πολλῶν ἐτῶν στήν Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος, ἔχει καθιερωθεῖ ὅλη ἡ ἑβδομάδα τῆς Σταυροπροσκυνήσεως νά εἶναι ἀφιερωμένη καί στίς ἱερατικές κλίσεις, καθότι ἡ Ἱερωσύνη εἶναι διακονία τοῦ Ἐσταυρωμένου Κυρίου Ἰησοῦ, μετοχή στόν Σταυρό καί τήν Ἀνάστασή Του, μυστήριο ἀγάπης σταυρικῆς, θυσιαστικῆς πρός τόν λαό τοῦ Θεοῦ καί τήν Ἁγία Ἐκκλησία.

Τό νόημα τοῦ «ἀκολουθεῖν καί μιμεῖσθαι» τόν Χριστό 

Τό εὐαγγελικό ἀνάγνωσμα τῆς ἡμέρας θέτει τίς προϋποθέσεις γιά νά ἀκολουθεῖ ὁ πιστός τόν Χριστό. Ἀκολουθῶ τόν Κύριο σημαίνει, πρώτιστα, τήν ἐσωτερική σχέση μέ τόν Χριστό πού πραγματοποιεῖται μέ τήν πίστη, τήν ἐμπιστοσύνη στό Πρόσωπο καί τόν λόγο Του καί, ἔπειτα, μέ τήν διαρκῆ μαθητεία κοντά Του.

Ἡ μαθητεία συνίσταται στήν –κατά τό δυνατόν– μίμηση τοῦ τρόπου ζωῆς τοῦ Χριστοῦ. Βεβαίως, ἡ μίμηση αὐτή δέν ἀφορᾶ στά ἐξωτερικά σημεῖα τῆς ἐπί γῆς ζωῆς Του οὔτε περιορίζεται στήν ἠθική προσαρμογή τοῦ ἀνθρώπου πρός αὐτά. Γι’ αὐτό ὁ Μέγας Βασίλειος διδάσκει ὅτι ἡ μίμηση τοῦ Χριστοῦ δέν ἐπιτυγχάνεται μόνο μέ τήν συμμόρφωση τοῦ πιστοῦ πρός τά ὑποδείγματα τῆς ἀοργησίας (πραότητας), τῆς ταπεινοφροσύνης, τῆς μακροθυμίας Του, ἀλλά, κυρίως, μέ τήν συμμετοχή στόν θάνατο καί τήν Ἀνάσταση τοῦ Κυρίου, πού πραγματοποιεῖται μέ τό Βάπτισμα καί τήν παλιγγενεσία πού αὐτό παρέχει, καί μέ τήν μετοχή στήν θεία Εὐχαριστία. Ἔτσι ὁ Χριστιανισμός, ὡς σχέση ζωῆς μέ τόν Χριστό, εἶναι «μίμησις τῆς θείας φύσεως» (Γρηγ. Νύσσης), εἶναι ἀνοδική πορεία πρός τήν τελειότητα, ἡ ὁποία, βεβαίως, δέν ἔχει τέρμα σέ αὐτήν τήν ζωή, ἀφοῦ τελικός σκοπός της εἶναι ἡ ἕνωση μέ τόν Θεό καί ἡ θέωση τοῦ ἀνθρώπου. Ἑπομένως, μέ μία φράση, ἡ ἠθική μίμηση τοῦ Χριστοῦ δέν συνιστᾶ τόν ἔσχατο σκοπό τοῦ πιστοῦ, ἀλλά ἀποτελεῖ τόν ἀπαραίτητο ὅρο γιά τήν ἐπίτευξή του. Ἡ ἐξομοίωση τοῦ ἀνθρώπου πρός τόν Χριστό εἶναι προϋπόθεση γιά τήν θέωσή του, ἡ ὁποία ἐπιτελεῖται ἀπό τήν Χάρι τοῦ Θεοῦ.

Ἐλεύθερη ἄρση τοῦ Σταυροῦ

Ὁ Θεός, γράφει ὁ ἀπόστολος Παῦλος στούς Γαλάτες, σᾶς κάλεσε γιά νά ζήσετε ἐλεύθεροι. Μόνο νά μή γίνει ἡ ἐλευθερία ἀφορμή γιά ἁμαρτωλή διαγωγή, ἀλλά μέ ἀγάπη νά ὑπηρετεῖτε ὁ ἕνας τόν ἄλλο (Γαλ. 5,13).

Ἑπομένως, ἐλεύθερα –ὅστις θέλει ὀπίσω μου ἀκολουθεῖν– ὁ Χριστός καλεῖ κάθε ἄνθρωπο νά τόν ἀκολουθήσει καί νά σηκώσει τόν σταυρό του· σταυρό ἐλεύθερης ἀγάπης καί ἑκούσιας ἄρσεως. Μέ τόν Σταυρό τοῦ Χριστοῦ ὁ πιστός διδάσκεται τήν ἀνιδιοτελῆ ἀγάπη. Δηλαδή, ἀγαπᾶ ὅπως ὁ Χριστός, χωρίς προϋποθέσεις καί ὅρια, χωρίς νά περιμένει ἀνταπόδοση. Ἀξιοποιεῖ τό δῶρο τῆς ἐλευθερίας του, ἐναρμονίζοντας τήν ζωή του μέ τίς ἐντολές τοῦ Χριστοῦ, οἱ ὁποῖες φυλάσσουν ἀκέραιη τήν ἐλευθερία, τόν αὐτοσεβασμό καί τόν σεβασμό πρός κάθε ἄνθρωπο.

Ἐάν ὁ ἐγωισμός, ἡ κατακράτηση τῆς ἀγάπης καί τῶν θείων δωρεῶν ἀποκλειστικά γιά τόν ἑαυτό μας, ἡ ἑκούσια ὑποταγή στόν νόμο τῆς ἁμαρτίας καί ἡ ἀπομάκρυνση ἀπό τόν Θεό συνιστοῦν τήν ἀπόρριψη τοῦ Σταυροῦ τοῦ Χριστοῦ καί, ἑπομένως, τήν αὐτοκαταδίκη μας, τότε ἡ ταπείνωση, ὡς ἄσκηση ἐμπιστοσύνης στόν Θεό, ἡ συνέργειά μας στό νά κυκλοφορεῖ ἡ ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ σέ ὅλο τό σῶμα τῆς Ἐκκλησίας, ἡ ἐσωτερική σχέση μέ τόν Θεό καί ἡ ἀποτίναξη τοῦ ζυγοῦ τῆς ἁμαρτίας συγκροτοῦν τήν συνειδητή ἐπιλογή γιά ἄρση τοῦ Σταυροῦ. Γι’ αὐτό ἡ Ἐκκλησία μᾶς καλεῖ διαρκῶς νά προσβλέπουμε στόν Σταυρό τοῦ Χριστοῦ, νά τόν ἐναγκαλιζόμαστε καί νά τόν ἀφήνουμε νά μᾶς διδάσκει ὅτι ἡ ὕπαρξή μας διασώζεται μέ τήν κοινωνία τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ, διά τῆς ὁποίας ἐνεργεῖ μέσα μας ὁ Ἴδιος ὁ Κύριος.

Ἄν ἀνταποκριθοῦμε σέ αὐτό τό κάλεσμα, θά ἐννοήσουμε τί σημαίνει ὅτι «Ὁ λόγος γάρ ὁ τοῦ σταυροῦ… τοῖς δέ σῳζομένοις ἡμῖν δύναμις Θεοῦ ἐστι» (Α΄ Κορ. 1,18).

Ἀρχιμ. Ν. Κ.

ΠΗΓΗ