ΚΗΡΥΓΜΑΤΑ

 ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΠΑΡΟΝΑΞΙΑΣ

«ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΟΙ ΑΝΤΙΛΑΛΟΙ»

Κυριακή 15 Νοεμβρίου 2026

ΚΥΡΙΑΚΗ H΄ ΛΟΥΚΑ

Ο νομικός που σήμερα, αγαπητοί αδελφοί, πλησιάζει τον Κύριο, δεν έχει όπως οι πατέρες της Εκκλησίας σημειώνουν, διάθεση να μάθει, να διδαχθεί, αλλά να δοκιμάσει, να δυσκολέψει, να εκθέσει τον Χριστό. Θυμίζει εκείνους που πλησιάζουν τον Κύριο χωρίς πνευματική δίψα, χωρίς αληθινή αναζήτηση, χωρίς αγαθή προαίρεση. Όταν τα κίνητρα της προσέγγισης είναι πονηρά, δύσκολα η καρδιά θα ανοίξει και θα δεχθεί το Άγιο, το αγαθό, το αληθινό, το αιώνιο που ο Θεός της προσφέρει. Ο Θεός όμως δίνει σε κάθε ψυχή, που τον προσεγγίζει, είτε είναι πέτρινη, είτε έχει αγκάθια, είτε είναι γη αγαθή. Πολλές φορές η αγάπη του Θεού, νικά την αδιαφορία και την βλασφημία ακόμα της καρδιάς του ανθρώπου.

Ο νομικός, στην προτροπή του Κυρίου πως ο δρόμος της σωτηρίας είναι η αγάπη στον Θεό και στον άνθρωπο, ζητά ουσιαστικά να αμυνθεί και να δικαιολογηθεί με το ερώτημα: «Και τίς ἐστιν μου πλησίον;». Απάντηση στο ερώτημα αυτό είναι η παραβολή του καλού Σαμαρείτη. Ο νομικός, παρότι έχει σπουδάσει και έχει εντρυφήσει στον νόμο, ρωτά ποιος είναι ο πλησίον.

Παρότι και εμείς ζούμε χρόνια πολλά μέσα στην Εκκλησία, συχνά έχουμε άγνοια για τα σημαντικά στοιχεία της πίστης μας. Δεν γνωρίζουμε ποιος είναι ο αληθινός Θεός, ποιος είναι ο αληθινός άνθρωπος —ως εικόνα του Θεού— ούτε ποια είναι η σχέση αυτού του Θεού με τον άνθρωπο. Δεν ξέρουμε τι πραγματικά είναι η Εκκλησία, τι είναι τα Μυστήρια, τι είναι η ταπείνωση, η μετάνοια, η προσευχή, η συγχώρηση και η αγάπη.

Η άγνοια αυτή οδηγεί σε σύγχυση, παρανόηση, σε τύπο χωρίς ουσία και σε άσκηση χωρίς αξία· σε μια πίστη που δεν γίνεται βίωμα και σε μια σχέση με τον Χριστό και την Εκκλησία Του που δεν αποτελεί προσωπική εμπειρία.

Στην Εκκλησία, όμως, η οποία είναι το σπουδαστήριο της σωτηρίας, ο καθένας από εμάς καλείται να γνωρίσει την αλήθεια — εκείνη τη μοναδική αλήθεια που θα μας ελευθερώσει από ό,τι μας έχει αιχμαλωτίσει και από ό,τι μας έχει εγκλωβίσει.

Ο Κύριος με τον παραβολικό του λόγο προσφέρει το ποιος πραγματικά είναι ο πλησίον. Στις σχέσεις με τον άλλον υπάρχουν κάποια ισχυρά εμπόδια, που αποκαλύπτονται από την συμπεριφορά του ιερέα και του λευίτη. Ο ιερέας έσπευσε να απομακρυνθεί από τον πληγωμένο άνθρωπο, από τον φόβο, μήπως ο άνθρωπος είναι νεκρός. Εάν άγγιζε νεκρό θα μολυνόταν και δεν θα μπορούσε να τελέσει στον ναό τα ιερατικά του καθήκοντα. Ο φόβος, η προκατάληψη και η λανθασμένη ερμηνεία του λόγου του Θεού τον απομακρύνουν από τον άνθρωπο και συνεπώς από τον Θεό.

Ο Ιερός Χρυσόστομος προτρέπει τους ιερείς να μη φοβηθούν, να σηκώσουν τα μανίκια και να βάλουν τα χέρια τους στον βούρκο, για να βγάλουν από εκεί τα μαργαριτάρια, τους ανθρώπους δηλαδή που έπεσαν σε καταστάσεις ακαθαρσίας αμαρτητικής.

Ο Μέγας Βασίλειος δεν φοβάται να πλησιάσει τους λεπρούς, να τους καθαρίσει και, με τις ιατρικές του γνώσεις, να περιποιηθεί τις πληγές τους, παρόλο που απαγορευόταν όχι απλώς να αγγίξεις, αλλά και να πλησιάσεις λεπρό. Ακόμη, ο Μέγας Βασίλειος φιλοξενεί σε περίοδο λοιμού, στις παιδικές κατασκηνώσεις που δημιούργησε, τα παιδιά Εβραίων και ειδωλολατρών, θρέφοντας τα παιδιά εκείνων που πολλές φορές αγωνίστηκαν για τον αφφανισμό του. Βλέπουμε στη ζωή των Αγίων Πατέρων πώς ενεργεί και πώς λειτουργεί η Αγάπη του Χριστού προς τον πλησίον, χωρίς διαχωρισμούς, χωρίς προτιμήσεις και χωρίς προκαταλήψεις.

Ο λευίτης της παραβολής πλησιάζει τον τραυματισμένο άνθρωπο, αλλά από φόβο γρήγορα απομακρύνεται. Είναι δυστυχώς ο φόβος που σήμερα κυριαρχεί, με αποτέλεσμα οι άνθρωποι να απομακρύνονται και να απομονώνονται, προσπαθώντας να προφυλαχθούν από ό,τι και όσους καθημερινά συναντούν. Μένουν αμέτοχοι στον πόνο, στην απελπισία και στη δυστυχία του άλλου από φόβο. Ο στίχος ενός τραγουδιού αποτυπώνει το κλίμα που επικρατεί: «Από φόβο χάσαμε» — και τον άνθρωπο που είμαστε χάσαμε, και τον άλλον τον άνθρωπο, τον πλησίον μας.

Ο Κύριος σήμερα αποκαλύπτει τον πλησίον. Είναι ο γνωστός και ο άγνωστος, ο φίλος και ο εχθρός, είναι εκείνος που ζει μέσα σε διαφορετικές πεποιθήσεις και παραδόσεις, είναι κάθε άνθρωπος όπου κι αν γεννήθηκε, όποιος κι αν είναι. Είναι η εικόνα του Θεού, ο άνθρωπος. Μας δείχνει τον πλησίον αλλά και το τρόπο προσέγγισης, την αληθινή αγάπη. Εάν μέσα από τον Θεό τον αγαπήσω, δεν έχω να φοβηθώ τίποτα και κανέναν. Αυτή η αγάπη είναι η μεγαλύτερη δύναμη, όπως σημειώνει ο Άγιος Κύριλλος, που νικά όλες τις ανθρώπινες αδυναμίες. Μέσα από τον άνθρωπο μπορώ τον Θεό να πλησιάσω και μέσα από τον Θεό κάθε άνθρωπο να βοηθήσω και να αγαπήσω. Αμήν.

ΠΗΓΗ