ΚΗΡΥΓΜΑΤΑ

 ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΠΑΡΟΝΑΞΙΑΣ

«ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΟΙ ΑΝΤΙΛΑΛΟΙ»

Κυριακή 1 Νοεμβρίου 2026

ΚΥΡΙΑΚΗ Ε΄ ΛΟΥΚΑ

Μέσα στον παραβολικό λόγο του Κυρίου, αγαπητοί μου αδελφοί, που σήμερα ακούσαμε, εμφανίζονται δύο πρόσωπα, που είναι ουσιαστικά αποκάλυψη του περιεχομένου της ψυχής και συνεπώς στάση ζωής.

Το πρώτο πρόσωπο είναι ενός ανωνύμου πλούσιου. Το Ευαγγέλιο ανατρέπει τα δεδομένα του κόσμου: στον κόσμο οι πλούσιοι είναι οι επώνυμοι, ενώ οι φτωχοί άσημοι και ανώνυμοι. Στο Ευαγγέλιο, όμως, ο πλούσιος δεν έχει όνομα, δεν έχει πρόσωπο, δεν έχει ζωή με υπόσταση πνευματική. Δεν πίστεψε, δεν λάτρεψε, δεν εμπιστεύθηκε τον Θεό και δεν αγάπησε τον άνθρωπο.

Ο Όσιος Ιουστίνος ο Πόποβιτς, αυτός ο μεγάλος Σέρβος ομολογητής της πίστεως και σύγχρονος πατέρας της Εκκλησίας μας, εύστοχα σημειώνει: «Ό,τι αγαπάς είσαι». Λατρεύεις τον Θεό; Γίνεσαι κοινωνός του Θεού και οδεύεις στη θέωση. Σέβεσαι και αγαπάς τον άνθρωπο; Παραμένεις στο ύψος του ανθρώπου, τιμώντας την εικόνα του Θεού που είσαι και που είναι και ο άλλος. Αγαπάς τη σάρκα; Γίνεσαι σαρκικός, νεκρώνοντας κάθε τι πνευματικό και αυτοκαταδικάζεσαι σε ψυχική γήρανση, μαρασμό και θάνατο. Αγαπάς την ύλη; Γίνεσαι υλικός, καταδικασμένος στη φθορά της.

Ο ανώνυμος, ο άψυχος, ο απρόσωπος πλούσιος αγαπά τη χλιδή, τον πλούτο, τα χρήματα και την καλοπέραση. Δεν μπορούσε να νιώσει, δεν μπορούσε να δει πως η καθημερινή του ζωή, τα γλέντια, οι μουσικές και τα τραπέζια ήταν το νεκροταφείο του και ο τρόπος ζωής του ο νεκροθάφτης του.

Η ευκαιρία της προσωπικής του ανάστασης ήταν ο Λάζαρος. Ο Κύριος, πριν από το πάθος του, θα αναστήσει τον τετραήμερο στον τάφο φίλο του Λάζαρο και βάζει έναν άλλο Λάζαρο στην πόρτα του πλουσίου, δίνοντας έτσι την ευκαιρία σε αυτή την ύπαρξη να βγει από την ασπλαχνία, την πνευματική αδιαφορία και την ψυχική του αναισθησία. Πάντα η αγάπη του Θεού δίδει και δείχνει στον άνθρωπο πώς μπορεί να αναστηθεί από την οποιαδήποτε μορφή θανάτου κι αν έχει πέσει.

Το δεύτερο πρόσωπο της παραβολής, ο επώνυμος, φτωχός στα υλικά αλλά πλούσιος στα πνευματικά Λάζαρος. Η φτώχεια του Λάζαρου είναι εμφανής στο ιερό Ευαγγέλιο. Πεινασμένος, άστεγος και άρρωστος. Όμως ο πνευματικός του πλούτος είναι μυστικός, όπως είναι μυστική, εσωτερική, η σχέση της ψυχής με τον Θεό.

Ο Λάζαρος βλέπει δίπλα του τη χλιδή, την σπατάλη, αλλά δεν αγανακτεί εναντίον του Θεού ούτε κατακρίνει και κατηγορεί τον πλούσιο. Η ασθένειά του εμφανής και βασανιστική. Ο πόνος του, δεν σκληραίνει την καρδιά του, δεν γίνεται γογγυσμός, ιδιοτροπία, οργή, θυμός, κατάρα για τους άλλους. Πίσω από την πόρτα που ζητιάνευε προφανώς ήταν και η θεραπεία του και η παρηγοριά του και η ευτυχία του. Ο Ιερός Χρυσόστομος μας λέει πως ενώ υπέφερε από δίψα και ήταν δίπλα στην πηγή, δεν του δόθηκε ούτε μια σταγόνα. Αυτό το γεγονός έκανε σαφώς το μαρτύριό του οδυνηρότερο.

Τα δύο πρόσωπα της παραβολής φτάνουν μπροστά στον θάνατο. Στο σημείο αυτό φαίνεται τι πραγματικά έχει αξία, πού βρίσκεται η ουσία και τι αληθινά είναι ζωή. Ο θάνατος δεν βλέπει πλούτο, δεν υπολογίζει τίτλους, δεν στέκεται σε γνωριμίες. Κανένας αυτοκράτορας, βασιλιάς, διάσημος ή μεγιστάνας δεν μπόρεσε να δωροδοκήσει τον θάνατο· όλοι είναι ίσοι ενώπιόν του.

Ο Κύριος δεν σταματά την περιγραφή της πορείας του φτωχού και του πλούσιου στον θάνατό τους. Ως Κύριος της ζωής και του θανάτου, μας δείχνει και την κατάστασή τους μετά από αυτόν. Ο πλούσιος υποφέρει — υποφέρει όμως όχι σε μια κόλαση στην οποία τον έριξε ο Θεός. Έλεγε ο Άγιος Πορφύριος ο Καυσοκαλυβίτης: «Δεν έχει ο Χριστός την κόλαση στο χέρι. Δεν έφτιαξε ο Χριστός κόλαση για να μας φοβερίζει».

Τότε πού βρέθηκε ο πλούσιος; Στην κόλαση που έφτιαξε ο ίδιος. Κόλαση ήταν η ίδια του η εγωιστική ζωή, η ασπλαχνία του, η πόρωσή του με τα υλικά αγαθά και η αδιαφορία του στον πόνο του άλλου. Οι πληγές της ασθένειας του Λαζάρου ήταν εμφανείς, μήπως και συγκινήσουν, αγγίξουν και ξυπνήσουν την ψυχή του πλουσίου.

Ο Λάζαρος, από την άλλη, αναπαύεται στους κόλπους του Αβραάμ. Γιατί όμως ο Αβραάμ εμφανίζεται ως παράδεισος; Διότι, ενώ ήταν πλούσιος, δεν αγάπησε τον πλούτο ούτε πίστεψε σε αυτόν, αλλά αγάπησε και πίστεψε στον Θεό· έτσι ήταν φιλάνθρωπος, ελεήμων και φιλόξενος.

Ο άνθρωπος, ανάλογα με το περιεχόμενο της ψυχής του, την πνευματική του κατάσταση και τον τρόπο της ζωής του, γίνεται ο ίδιος παράδεισος ή κόλαση. Ας δούμε τις πνευματικές ευκαιρίες της Αγάπης του Θεού που γίνονται αφορμές της ανάστασής μας, κι ας ποθήσουμε να γίνουμε παράδεισος. Αμήν.

ΠΗΓΗ