Κυριακή Γ' Νηστειών: Σταυροπροσκύνηση

Τρίτη Κυριακή των Νηστειών, αγαπητοί μου χριστιανοί, και η στρατευομένη του Χριστού Εκκλησία, από περάτων έως περάτων της οικουμένης, υψώνει σήμερα στο μέσο των Ιερών Ναών το Τίμιο και Ζωοποιό ξύλο του Σταυρού για προσκύνηση των πιστών και ψάλλει: «τον Σταυρόν σου προσκυνούμεν Δέσποτα και την Αγίαν σου Ανάστασιν υμνούμεν και δοξάζομεν».

Το Τρισμακάριστο Ξύλο, ο Ζωηφόρος Σταυρός, επάνω στον οποίο έπαθε τον ατιμωτικό και φρικτότατο θάνατο ο απαθείς την Θεότητα Υιός και Λὀγος του Θεού, από ξύλο ατιμίας και καταδίκης έγινε ξύλο μυριόφυτο, ξύλο δόξης, τιμής και ευλογίας για τους πιστούς, αιτία δύναμης και ζωής ηθικής.

Ο Τετραμερής Σταυρός του Κυρίου, μετέβαλε την όψη της ανθρωπότητας γιατί κατέλυσε την πολύθεο πλάνη του αρχαίου κόσμου και ανύψωσε την αληθινή και ουράνιο θρησκεία της αγάπης. Κατήργησε τις υλικές και πομπώδεις θυσίες και ανύψωσε την αληθινή και πνευματική λατρεία. Κατήργησε την κατάρα του Νόμου και το θάνατο, και ως καλλίρρους ποταμός διέχυσε και διαχέει παντού την ειρήνη και την ευλογία στους πιστούς.

«Σταυρός ο φύλαξ πάσης της οικουμένης, Σταυρός η ωραιότης της Εκκλησίας, Σταυρός Βασιλέων το κραταίωμα, Σταυρός πιστὠν το στήριγμα, Σταυρός αγγέλων η δόξα και το δαιμόνων το τραύμα».

Ο θάνατος του Κυρίου μας επάνω στο Σταυρό Του είναι η ζωή και τό στήριγμα των πιστών. Οι πιστοί ατενίζοντες τον Τίμιο Σταυρό ενισχύθηκαν και αγωνίστηκαν γενναίως εναντίον της κακίας και του Σατανά. Έγιναν ισχυροί και ήρωες χαρακωμένοι με την μεγίστη αρετή της αυταπάρνησης.

Ο άνθρωπος της κάθε εποχής χωρίς την χάρη και την δύναμη του Τιμίου Σταυρού είναι ασθενής και αδύναμος και δεν μπορεί να εκτελέσει τις ηθικές εκείνες εντολές για να σωθεί και να ξαναβρεί και πάλι τον Παράδεισο, την Εδέμ.

Ο άνθρωπος της κάθε εποχής χωρίς την χάρη και την δύναμη του Τιμίου Σταυρού απομακρύνεται του υψηλού προορισμού του, πού είναι η είσοδός του πάλι στον Παράδεισο. Να γιατί η φιλόστοργος Μητέρα Εκκλησία μας σοφώς καθώρισε να υψώνεται σήμερα στο μέσο των Ιερών Ναών ο Τίμιος και Ζωηφόρος Σταυρός του Κυρίου μας, για να ενισχύονται οι πιστοί στον αγώνα της αρετής και να μπορέσουν να διαπεράσουν αισίως την πολυτάραχο θάλασσα της ζωής και να φθάσουν στο γαλήνιο λιμάνι.

Δυστυχώς όμως, σήμερα οι περισσότεροι χριστιανοί δεν έχουμε την αρετή της αυταπάρνησης και δεν αγωνιζόμαστε για να απαλλαγή η ψυχή μας από τά πάθη, τά μίση και τις κακίες και να ενωθούμε με τον Χριστό, τον μόνο αληθινό Θεό.

Αυταπάρνηση, λοιπόν, χρειάζεται να έχει ο κάθε ένας από εμας, εάν πράγματι θέλουμε να λεγόμαστε χριστιανοί, όχι στην ταυτότητα αλλά στην καρδιά, στην πράξη, και συνάμα να είμαστε αδέλφια του Μεγάλου αδελφού μας του Ιησού Χριστού, ο Οποίος για εμάς σήκωσε το Σταυρό Του και για εμάς έπαθε εκουσίως, ο Μόνος αναμάρτητος.

Ο Ιησούς Χριστός μας καλεί και μας προσκαλεί, την αγία αυτή ημέρα της Σταυροπροσκύνησης, στον υψηλό και ιερό αγώνα κατά της κακίας, πού είναι η απάρνηση του εαυτού μας, η απάρνηση του εγώ μας: «Όστις θέλει οπίσω μου ακολουθείν, απαρνησάσθω εαυτόν και αράτω τον σταυρόν αυτού και ακολουθείτω μοι».

Η σημαία του Χριστού είναι αιματόβρεκτος, είναι σημαία αγώνων κατά της κακίας. Ας αγωνιστούμε, αδελφοί μου, κάτω από την σημαία του Εσταυρωμένου Ιησού για να κυριεύσουμε τά οχυρά φρούρια της θεοστηγούς αμαρτίας και τότε νικητές και θριαμβευτές θα μπούμε στην αιώνιο και ακατάλυτο Πόλη, της οποίας τεχνίτης και δημιουργός είναι ο Θεός. ΑΜΗΝ.

+ Ο.Λ.Κ.Α. Παΐσιος.

Read more: http://iereasanatolikisekklisias.blogspot.com/2009/03/blog-post_21.html#ixzz2wdCXOgEx

 Κυριακή της Σταυροπροσκύνησης: Τίθεται ο Σταυρός!

Σαν δέντρο ευσκιόφυλλο και όαση αναψυχής στην έρημο της μεγάλης Τεσσαρακοστής, προβάλει η Εκκλησία μας , στο μέσον των αγίων Νηστειών, τον Τίμιο Σταυρό του Σωτήρα μας και μας προσκαλεί σε προσκύνηση μετά φόβου διά τας αμαρτίας ημών και μετά χαράς διά την σωτηρία πού προσφέρει στον κόσμο.

Η ευαγγελική περικοπή είναι από το κατά Μάρκον ευαγγέλιο, πού αναγινώσκεται αυτήν την ευλογημένη περίοδο στην Εκκλησία μας, γιατί παρουσιάζει τον Κύριο Ιησού Χριστό ως εξουσιαστή και σημειοφόρο, νικητή επί του θανάτου, διά του Σταυρού και της Ανάστασης Του. Η εξουσία του Χριστού στον Μάρκο και στην σύνολη ορθόδοξη παράδοση, δεν είναι εξουσία καταδυνάστευσης και τυρρανίας, αλλά απελευθέρωσης, λύτρωσης, σωτηρίας, θεϊκή δύναμη πού προβάλλεται στο παράλογο του Σταυρού και στην δύναμη την λυτρωτική της αναστάσεως.Αυτή η περικοπή μας οδηγεί και στην κατανόηση την εορτολογική της σημερινής ημέρας.

Η περικοπή μας μεταφέρει λίγο πριν την Μεταμόρφωση του Κυρίου . Εκεί ο Χριστός, στο Θαβώρειο όρος, ενώπιον των αγίων Του μαθητών, παρουσίασε την δόξα Του, κατά δύναμιν αντιληπτή από τις πνευματικές αισθήσεις των μαθητών, για να τους ενθαρρύνει πρώτον, εν όψει των Παθών και του εξευτελισμού Του από τον ιουδαϊκό λαό, αλλά και για να τους αποκαλύψει την χάρη και το μέγεθος της βασιλείας Του, πού θα εγκαινιαστεί με την επικείμενη εκ νεκρών Ανάσταση Του. Αυτός είναι και ο πρώτος λόγος της σταυροπροσκύνησης: η προπομπή και ο προεόρτιος θρίαμβος της σταυροαναστάσεως, του Πάσχα.

Επίσης, χρονικά η περικοπή συνδέεται με την θεραπεία ενός δαιμονισμένου παιδιού, την οποία θα ακούσουμε ως ευαγγελικό ανάγνωσμα την Κυριακή πού έρχεται.Ο Σταυρός λοιπόν τίθεται εν τω μέσω της νηστείας προς ενίσχυσιν, προς άντληση υπομονής και αγιαστικής δύναμης, ώστε να καθάρουμε τα πάθη και να κάνουμε ορθή χρήση των ευλογιών και του σημείου του, ως φυγαδευτήριον δαιμόνων και ενισχυτικό προς κάθαρσιν παθών. Επίσης, η προτροπή του Κυρίου πώς η προσευχή και η νηστεία διώκει την δύναμη του εχθρού, προβάλουν το σταυρικό ασκητικό ήθος, ως το καταλληλότερο μέσο και κέντρον των ημερών προς την τελείωση μας.

Τρίτον. Κυρίως η περικοπή αναφέρεται στην αυταπάρνηση, την ελευθερία και την ομολογία του Χριστού. Παράδειγμα λοιπόν και προϋπόυθεση πνευματική γίνεται ο Σταυρός του Κυρίου, αλλά και ο σταυρός πού καλείται να άρει ελεύθερα ο χριστιανός αγωνιστής.Αν ο Κύριος ετάθη επί του Σταυρού  και υπέφερε πάθη, ευτελισμούς και θάνατο, καλούμαστε και εμείς να σταυρωθούμε στις επιθυμίες της σάρκας, να υπομείνουμε στερήσεις, κόπους, θλίψεις , να αρνηθούμε το διαρκώς επαναστατημένα μας εγώ, να μετατραπούμε σε ζωντανή ομολογία Εσταυρωμένου Χριστού, να νεκρώσουμε την θρασύτητα του σαρκικού φρονήματος. Δει ημάς διά πολλών θλίψεων και κόπων εισελθείν εις την βασιλεία.Ο Σταυρός τίθεται για να δοκιμάσει την πιστότητα και γνησιότητα μας: Ποιά είναι η στάση μας έναντι του Εσταυρωμένου και ευτελισμένου Θεού; Είναι όνειδος ή ζωοποιό κλέος ο ταπεινός και νεκρωμένος Χριστός για μας; Αντέχουμε τον διωγμό και τον παραλογισμό της θυσιαστικής αγάπης, το μαρτύριο της σταύρωσης του εγώ, σε έναν καθόλου ευνοϊκό και μη αγαπητικό κόσμο;Τέλος , αγγέλεται η ελευθερία, η ελεύθερη άρση. Η σαρακοστή και η χριστιανική πολιτεία είναι για ελεύθερους, δυνατούς ανθρώπους. Ο Χριστός είναι επιλογή. Η σωτηρία είναι δεδομένη άνωθεν και εφ άπαξ. Απόκειται όμως στην ελεύθερη εκλογή του ανθρώπου να την αποδεχτεί.

Προσκυνώντας λοιπόν τον Σταυρό του Κυρίου και ενθυμούμενοι με δέος και περίσκεψη πνευματική, τα κυριακά λόγια και την αχραντη Θυσία του Εσφαγμένου Αμνού, πορευόμαστε ενισχυμένοι και κατηχημένοι στην πιό ακρότατη μύηση του νοήματος της πίστης μας πού είναι η θυσιαστική αγάπη και η σταυρική πορεία προς την τελείωση μας, η εκλογή της συμφιλίωσης με τον Θυσιαζόμενο Θεό.

Και ήδη αρρυόμενοι τις ευλογίες και την χάρη του Σταυρού, προσδοκούμε και ομολογούμε την χαρά και την ελπίδα της επικείμενης Ανάστασης.

Καλή Ανάσταση!

Read more: http://iereasanatolikisekklisias.blogspot.com/#ixzz2wdCK5dWz

Κυριακὴ Γ΄ τῶν Νηστειῶν (Σταυροπροσκυνήσεως)
23 Μαρτίου 2014
Μάρκου η, 34 – θ, 1

«Ὅστις θέλει ὀπίσω μου ἐλθεῖν, ἀπαρνησάσθω ἑαυτὸν καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ καὶ ἀκολουθείτω μοι». Ο λόγος αὐτὸς τοῦ Χριστοῦ, ἔρχεται νὰ λειτουργήσει ἀνατρεπτικὰ στοὺς παραλογισμοὺς τῆς σημερινῆς ἀνθρωπότητας. Καὶ αὐτὸ γιατί ὁ Χριστὸς μᾶς προσκαλεῖ νὰ ἀκολουθήσουμε μία ἐντελῶς ἀντίστροφη πορεία ἀπὸ ἐκείνη ποὺ συνήθως σπρώχνεται ὁ ἄνθρωπος μὲ τὶς χρεωκοπημένες ὀρθολογιστικὲς προσεγγίσεις του, οἱ ὁποῖες βλέπουμε νὰ τὸν ἀφήνουν τελικὰ ἕρμαιο τῶν πιὸ ψυχρῶν καὶ ἀπαίσιων μορφῶν δουλείας.

Διαπιστώνουμε ὅτι πολλὲς φορὲς ὁ ἄνθρωπος ἐγκλωβίζει τὸν ἑαυτό του στὰ ψυχρὰ γρανάζια τῆς φιλαυτίας καὶ τοῦ ἐγωισμοῦ. Μὲ τὴν ἁμαρτία, κλείνει τὴν καρδιά του καὶ παραδίδεται στὸν ἀτομισμὸ καὶ τὴν αὐτοθεοποίηση. Ἡ κρίση ποὺ γνωρίζει σήμερα ἡ ἀνθρωπότητα δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ προϊὸν αὐτῆς τῆς αὐτοκαταστροφικῆς πορείας ποὺ ἀκολουθεῖ. Σὲ μία τέτοια κατεύθυνση ἀναδεικνύεται τελικὰ τὸ δίκαιο τῶν ἰσχυρῶν καὶ ὁ ἐξευτελισμὸς τῶν ἀδυνάτων. Προάγεται ἕνας πολιτισμός, ὁ ὁποῖος στὸ τέλος βλέπουμε νὰ δομεῖται στὸ βάθρο τῆς θυσίας τοῦ ἀνθρωπίνου προσώπου ἐν ὀνόματι τῆς ἐπιβολῆς ψυχρῶν οἰκονομικῶν δεικτῶν.

Ἡ ὑποδούλωση τοῦ ἀνθρώπου σὲ ὅλα τὰ ἐπίπεδά τῆς ζωῆς του, καταντᾶ σίγουρα ἕνα ἀνυπόφορο μαρτύριο. Ἀντίθετα, ἡ προτροπὴ τοῦ Χριστοῦ νὰ ἀπαρνηθοῦμε τὸν ἑαυτό μας, νὰ σηκώσουμε τὸ σταυρό μας καὶ νὰ τὸν ἀκολουθήσουμε, συνιστᾶ ἄρνηση τῆς δουλείας αὐτῆς καὶ εἰσαγωγὴ τοῦ ἀνθρώπου στὸ χῶρο τῆς ἀληθινῆς ἐλευθερίας. Στὴν πραγματικότητα, ὁ Χριστὸς μὲ τὰ συνταρακτικὰ αὐτὰ λόγια του, μᾶς προσκαλεῖ σὲ μία πορεία, μέσα ἀπὸ τὴν ὁποία ὁ ἄνθρωπος καταξιώνεται ὡς πραγματικὰ ἐλεύθερη προσωπικότητα. Μᾶς καλεῖ νὰ ἐλευθερωθοῦμε ἀπὸ τὴ δουλεία τοῦ κακοῦ ἑαυτοῦ μας, ἐκείνου ποὺ κυριαρχεῖται ἀπὸ τὸν ἐγωισμὸ καὶ τὴν φιλαυτία, καὶ ν’ ἀνακαλύψουμε τὸν αὐθεντικὸ ἑαυτό μας ποὺ φέρει στὸ βάθος του τὴ σφραγῖδα τῆς εἰκόνας τοῦ Θεοῦ.

Ἀκριβῶς, ἐδῶ θὰ πρέπει νὰ τονισθεῖ ὅτι ἡ δύναμη τοῦ Θεοῦ εἶναι ἡ ἀγάπη Του. Τὴν προσφέρει ἀφειδώλευτα στὴν εἰκόνα του ποὺ εἶναι ὁ ἄνθρωπος. Γι’ αὐτὸ καὶ ἡ ὕπαρξή μας χαρακτηρίζεται γιὰ τὴν προσφορά, τὴ διακονία καὶ τὴ θυσία της. Ὑπάρχουμε γιὰ νὰ προσφέρουμε καὶ ὄχι γιὰ νὰ ἁρπάζουμε καὶ νὰ ρημάζουμε. Αὐτό, ἄλλωστε, εἶναι καὶ τὸ νόημα τοῦ «σταυροῦ», τὸν ὁποῖο ὁ Θεὸς μὲ τὴν ἀγάπη Του τοποθέτησε ὡς θεμέλιο τῆς ὕπαρξής μας καὶ κέντρο τῆς ζωῆς μας.

Ἡ μητέρα μας Ἐκκλησία μὲ τὴν καθιέρωση τῆς Κυριακῆς τῆς Σταυροπροσκυνήσεως προβάλλει ἐνώπιόν μας τὸ σταυρό, ὡς σύμβολο δύναμης, ἐλπίδας καὶ ζωῆς. Μᾶς θυμίζει ὅτι ἡ σωτήρια πορεία ποὺ μποροῦμε νὰ ἀκολουθήσουμε, ὅτι ὁ δρόμος ποὺ ὁδηγεῖ στὴ συνάντησή μας μὲ τὸν ἀναστημένο Χριστό, περνᾶ μέσα ἀπὸ τὸ σταύρωμα. Ἡ σταύρωση αὐτὴ ἀποκωδικοποιεῖται στὴ ζωὴ τοῦ ἀνθρώπου ὡς ζωηφόρος θάνατος καὶ σταυρόμορφη ἀνάσταση, ποὺ ξεδιπλώνουν τὴ ζωὴ σὲ ὅλη τὴν αὐθεντικότητα καὶ στὸ βαθύτερο νόημά της.

Ἡ προτροπὴ τοῦ Χριστοῦ νὰ τὸν ἀκολουθήσουμε, ἀπαρνούμενοι τὸν ἑαυτό μας καὶ σηκώνοντας τὸ σταυρό μας, ἀποτελεῖ ἕνα ἰσχυρὸ δείκτη για ν’ ἀνακαλύψουμε τὸν ἀληθινὸ πλοῦτο στὴ ζωή μας. Νὰ νιώσουμε τί σημαίνει μαθητεία κοντὰ στὸν Χριστό. Οἱ συνθῆκες ἐξαθλίωσης ποὺ ἐπιβάλλουν οἱ κάθε λογὴς ἰσχυροί τῆς σύγχρονης ἐποχῆς, μπορεῖ νὰ σκορποῦν ἀνάμεσα σὲ ἀνθρώπους τὴν ἀνέχεια, τὴ δυστυχία καὶ τὴν ἐξαθλίωση, ὁ ἄνθρωπος ὅμως κοντὰ στὸν Χριστό, ἀρνούμενος τὸν ἑαυτό του ποὺ κυριαρχεῖται ἀπὸ τὴν ἁμαρτία καὶ σηκώνοντας τὸ σταυρό του, εἶναι σὲ θέση νὰ αἰσθάνεται τὴν πιὸ ἀληθινὴ ἀρχοντιὰ ποὺ κανένας ἄνθρωπος δὲν μπορεῖ νὰ ὑφαρπάξει ἢ νὰ «κουρέψει».
Ἀγαπητοὶ ἀδελφοί, κάθε ἕνας ἀπὸ ἐμᾶς ποὺ αἰσθάνεται τὴν ἀνάγκη ν’ ἀποδράσει ἀπὸ τὰ ψυχρὰ γρανάζια μίας ἀνυπόφορης δουλείας, στὴν ὁποία μᾶς ἐγκλωβίζουν σύγχρονα συστήματα καὶ μοντέλα, δὲν ἔχει παρὰ νὰ ἀποτολμήσει νὰ καταστήσει βίωμα ζωῆς τὴν προτροπὴ τοῦ Χριστοῦ. Νὰ ἀρνηθεῖ τὸν φίλαυτο ἑαυτό του καὶ νὰ σηκώσει τὸ σταυρό του, στὸ βάθος τοῦ ὁποίου ἀναδύεται ἡ αὐθεντικότητα τῆς ἀγάπης. Ἡ αὐταπάρνηση αὐτὴ σηματοδοτεῖται ἀπὸ τὴν ἔξοδο ἀπὸ τὸ ἐγὼ καὶ τὴν ἐναπόθεση τοῦ ἑαυτοῦ μας μὲ ἀπόλυτη ἐμπιστοσύνη στὴν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ. Σ’ αὐτὴ τὴ διάσταση εἶναι δυνατὸ ὁ ἄνθρωπος νὰ ἀνακαλύψει τὸν ἀληθινὸ πλοῦτο στὴ ζωή του ποὺ συνδέεται μὲ τὴν αἰώνια προοπτική του ὡς ἀληθινῆς εἰκόνας τοῦ Θεοῦ. Ἀμήν.

 ΚΥΡΙΑΚΗ Γ΄ ΝΗΣΤΕΙΩΝ 23-3-2014

Ενας ἀοίδιµος Μητροπολίτης ἔγραφε: «Ὁ ἄνθρωπος εἶναι τὸ ὑποκείµενον, τὰ γύρω του εἶναι τὰ «ἀντικείµενα». Ὁ ἄνθρωπος εἶναι πρόσωπον, ὅλα τὰ γύρω του εἶναι πράγµατα καὶ χρήµατα, δηλ. ἢ ἀποτελέσµατα τῶν πράξεων τοῦ ἀνθρώπου ἢ µέσα πρὸς χρῆσιν τοῦ ἀνθρώπου». Ἂν γελασθοῦµε καὶ µεταθέσουµε τὸν ἑαυτὸ µας καὶ τὴν ἐλπίδα µας στὰ πράγµατα ποὺ µᾶς περιβάλλουν, χάσαµε τὴ δύναµή µας καὶ τὴ θέση µας. Οὐδέποτε πρέπει νὰ ξεχάσουµε πὼς ἔχουµε ψυχή, ποὺ ἀξίζει περισσότερο ἀπ’ ὅλα, ὅσα ἔχει ὁ κόσµος γύρω µας. Αὐτὲς τὶς ἀλήθειες ἐκφράζει τὸ σηµερινὸ Εὐαγγέλιο καὶ µάλιστα τὰ λόγια τοῦ Κυρίου, ποὺ πιστοποιοῦν τὴν ἀξία τῆς ψυχῆς µας.

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΜΕΣΟΓΑΙΑΣ & ΛΑΥΡΕΩΤΙΚΗΣ

26 Μαρτίου 2006
Κυριακή Γ΄ Νηστειῶν
(Μαρκ. η΄34 – θ΄1)

Βρισκόμαστε ἤδη στὸ μέσο τῆς περιόδου τῆς μεγάλης Σαρακοστῆς. Σ᾿ αὐτὸ τὸ πνευματικὸ στάδιο, ἀγωνιστές! Στὸν χῶρο τῆς νηστείας, ὁδοιπόροι! Στὴν προσευχή, γρηγοροῦντες! Στὶς καλὲς καὶ φιλάνθρωπες πράξεις, ἐνεργοῦντες! Στὸ κακὸ καὶ ἁμαρτωλό, ἀπέχοντες...!

Ἐτούτη κυρίως ἡ περίοδος, εἶναι χῶρος ἀγώνων πνευματικῶν. Ὄχι βέβαια ὡς τόπος, μὰ ὡς τρόπος ἐνεργείας. Καὶ ἐπιβεβαιώνει τὸν λόγο τοῦ Χριστοῦ, ἔτσι ὅπως στὸ σημερινὸ Εὐαγγέλιο ἀναφέρεται: «Ἐκεῖνος ποὺ θέλει νὰ γίνῃ ὀπαδός μου, ἂς ἀρνηθῇ τὸν ἑαυτόν του, ἂς σηκώσῃ τὸ σταυρό του κι ἂς μ᾿ ἀκολουθήσῃ...».

Συνεπῶς, γιὰ νὰ εἴμαστε μὲ τὸν Χριστό, μήτε εὔκολο πρᾶγμα εἶναι, μήτε σύντομο. Καὶ δὲν εἶναι εὔκολο, ἐπειδὴ ζητεῖται μιὰ ἀπάρνηση τοῦ ἑαυτοῦ μας, μιὰ ἄρση τοῦ σταυροῦ μας καὶ μιὰ ἀκολουθία τοῦ Χριστοῦ. Ὅλ᾿ αὐτὰ ὅμως εἶναι καὶ δύσκολα, μὰ καὶ μακροχρόνια.

Ἀπαιτεῖται ἀγώνας καὶ προσπάθεια νὰ πείσουμε τὸν ἑαυτόν μας. Νὰ τὸν ἀρνηθοῦμε. Νὰ σηκώσουμε ὕστερα τὸ δικό μας σταυρό, ἀναζητώντας τὸν ἄλλον τὸν ἀδελφό. Καὶ μαζὶ μ᾿ αὐτὸν νὰ ἀκολουθήσουμε τὸν Χριστό.

Γιατὶ δὲν μποροῦμε νὰ διασωθοῦμε μόνον ἐμεῖς. Δηλαδὴ δὲν εἶναι ἐπιτρεπτὸ νὰ ἐπιδιώκουμε τὴ δική μας σωτηρία πέρα καὶ ἔξω ἀπὸ τὴν σωτηρία τοῦ ἄλλου. Δὲν μποροῦμε νὰ ἀδιαφορῦμε γιὰ τὸ τί θὰ ἀπογίνουν οἱ ἄλλοι. Εἴμαστε μέλη τοῦ σώματος τοῦ Χριστοῦ καὶ ἀδελφοί Του κατὰ χάρη, γι᾿ αὐτὸ ἐργαζόμενοι τὸ καλὸ ἢ τὸ κακὸ ἔχει ἀντίκτυπο στοὺς ἄλλους. Δὲν εἴμαστε συνεπῶς μονάδα, ὡσὰν τὸν ἕνα κόκκο σιταριοῦ μέσα στοὺς χιλιάδους κόκκους στὸ σακί. Μὰ εἴμαστε πρόσωπο μὲ συνείδηση τῆς ὑπάρξεώς μας, ποὺ συνδεόμαστε μὲ τοὺς ἄλλους, τοὺς ἀδελφοὺς μὲ τὸ σύνδεσμο τῆς ἀγάπης. Δὲν εἴμαστε λοιπὸν ἄτομο, γιατὶ τὸ ἄτομο εἶναι καὶ μένει ἀνώνυμο καὶ ξεχωριστό. Εἴμαστε πρόσωπο ποὺ εἶναι καὶ ἀνώνυμο καὶ ἑνωμένο μὲ ἄλλο πρόσωπο.

Ὅταν δὲ ὁ Χριστὸς μᾶς καλεῖ ν᾿ ἀρνηθοῦμε τὸν ἑαυτόν μας, δὲν μᾶς καλεῖ νὰ τὸν ἀπαξιώσουμε. Ἐννοεῖ νὰ ξεπεράσουμε τὶς ὅποιες ἀναστολὲς ἢ ἐμπόδια ποὺ μᾶς ἐγκλωβίζουν σ᾿ αὐτό. Ν᾿ ἀνοίξουμε τοὺς ὁρίζοντες τῆς ὑπάρξεώς μας γιὰ νὰ χωρέσουν μέσα ὅλοι οἱ ἄλλοι ἄνθρωποι - ἀδελφοί.

Καὶ ὅταν ὁ Χριστὸς μᾶς τονίζει πὼς πρέπει νὰ σηκώσουμε τὸ δικό μας σταυρό, θέλει νὰ τονίσει πὼς ὁ δρόμος μας, ὁ βίος μας, θὰ πορεύεται μέσα ἀπὸ ἀγῶνες ἐνάντια στὸ κακό. Στὸ κακό, ποὺ μᾶς ὁδηγεῖ πρὸς τὴν πίστη. Καὶ ἐμεῖς θὰ κάνουμε τὸν ἀγώνα μας μὲ τὴ δική Του βοήθεια, γιὰ νὰ σηκωθοῦμε. Αὐτὴ δὲ ἡ προσπάθεια δὲν ἔχει ἀνάπαυλα μήτε διακοπή, ἐπειδὴ ὁ διάβολος δὲν κάνει ἀπεργία. Νυχθημερὸν ἐργάζεται καὶ συνεχῶς μᾶς παρενοχλεῖ καὶ μᾶς διαβάλλει.

Ἐὰν λοιπὸν ἀποφασίσουμε νὰ εἴμαστε μὲ τὸν Χριστό, ὀφείλουμε νὰ εἴμαστε μαζί Του συνέχεια. Δὲν μποροῦμε νὰ εἴμαστε μαζί Του καὶ κάπου ἀλλοῦ. Νὰ λέμε πὼς ἀκολουθοῦμε τὸν Χριστό, καὶ ταυτόχρονα νὰ μὴν ἐγκαταλείπουμε τὸ διάβολο. Σὲ δύο κυρίους νὰ δουλεύουμε δὲν μποροῦμε, κατὰ τὸν λόγον Του.

Ἔχουμε στὴν ἱστορία πολλοὺς ἀνθρώπους νὰ ἀπαρνιοῦνται τὸν ἑαυτόν τους θυσιάζοντάς τον, γιὰ τὴν πατρίδα, τὴν οἰκογένεια, τὰ ἀγαθά. Καὶ τοὺς θαυμάζουμε. Τοὺς θεωροῦμε ἥρωες. Τοὺς στεφανώνουμε καὶ τοὺς χαρίζουμε τὴν ὑστεροφημία.

Ὅλ᾿ αὐτὰ ὅμως δὲν εἶναι ἀρκετά. Ἐπειδὴ ὁ σκοπὸς ποὺ γίνονται δὲν εἶναι ὁ Χριστὸς καὶ τὸ Εὐαγγέλιό Του. Γι᾿ αὐτὸ ὁ Ἴδιος εἶπε πὼς ἡ ἀπάρνηση τοῦ ἑαυτοῦ μας, δὲν εἶναι ἀόριστη καὶ δίχως ἕνα πνευματικὸ σκοπό. Μήτε ἡ ἄρση τοῦ σταυροῦ μπορεῖ νὰ λογιστεῖ δίχως συγκεκριμένο πνευματικὸ στόχο. Ἀλλὰ ὅλ᾿ αὐτὰ ὀφείλουν νὰ γίνονται μὲ συγκεκριμένο σκοπό, ποὺ εἶναι ἡ ἀκολουθία Του. Νὰ ἀκολουθήσουμε τὸ Χριστό.

Τελικὰ δὲ ὁ Χριστὸς μὲ τὴ σημερινὴ Εὐαγγελικὴ περικοπή, ἀποκλείει «κάθε συμβιβασμό, κάθε παρέκκλιση καὶ κάθε παρεξήγηση». Γιατὶ δὲν φτάνει ἡ ἄρνηση τοῦ ἑαυτοῦ μας, οὔτε ἡ ἄρση τοῦ σταυροῦ μας, «ποὺ μπορεῖ καὶ τὰ δύο νὰ γίνονται ἀπὸ ἐγωϊστικὲς ψυχικὲς παρορμήσεις, ἀλλ᾿ ἡ προσήλωση στὸν λόγο Του».

Ἀγαπητοὶ ἀδελφοί, μόνο ὁ ἄνθρωπος ποὺ ἀπαρνιέται τὸν ἑαυτό του γιὰ τὸν ἄλλον, τὸν ἀδελφό· μόνο ἐκεῖνος ποὺ θυσιάζεται προσφέροντας τὸ καλό, κινούμενος ὄχι ἀπὸ παρορμήσεις ἐγωϊστικές, ἀλλὰ ἀπὸ ἀγάπη στὸν Χριστό· μονάχα αὐτὸς ἔχει ἐξασφαλίσει τὴν σωτηρία τῆς ψυχῆς του.

Καὶ ἔχει τεράστια ἀξία. Ἔτσι, ὥστε ἀκόμη καὶ ὁλόκληρος ὁ κόσμος, ἂν ἦταν κατορθωτὸ νὰ κατακτηθεῖ δὲν θὰ μποροῦσε νὰ ἀντισταθμιστεῖ μὲ τὴν ἀξία τῆς ψυχῆς. Ἂν βέβαια τὸ ἔχουμε καταλάβει, τότε δὲν μπορεῖ νὰ δικαιολογηθεῖ ἡ προσπάθεια ποὺ καταβάλουμε γιὰ νὰ ἀποκτήσουμε τὸ ἔλαττον, ἐνῶ μᾶς διαφεύγει τὸ μεῖζον.

Γιατὶ τὸ μεῖζον εἶναι ἡ ψυχή μας καὶ τὸ ἔλαττον ἡ ἀπόκτηση τῶν ἀγαθῶν. Τί νὰ τὸ κάνεις ὅμως, ἐὰν ἀποκτήσεις τὰ ἀγαθά, δηλαδὴ τὸ ἔλαττον καὶ χάσεις τὴν ψυχή, δηλαδὴ τὸ μεῖζον; Ἔχει ἆρα γε κάποια ἀξία; Καμμία!

Ἀρχιμ. Ν.Π.

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΜΕΣΟΓΑΙΑΣ & ΛΑΥΡΕΩΤΙΚΗΣ

11 Μαρτίου 2007
Κυριακή Γ΄ Νηστειῶν
(Μάρκ. η΄, 31- θ΄, 1)



Τρίτη Κυριακὴ τῶν Νηστειῶν καὶ καθὼς βρισκόμαστε στὴ μέση τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς, ἡ Ἐκκλησία μας προβάλλει τὸν τίμιο Σταυρό, γιὰ νὰ ἐνισχυθοῦμε στὸν πνευματικὸ ἀγῶνα ἐτούτης τῆς περιόδου.

Μιλώντας δὲ γιὰ τὸ Σταυρό, ὀφείλουμε νὰ ἑστιάσουμε τὸν λόγο σ᾿ αὐτὸ ποὺ ἀπορρέει ἀπ᾿ αὐτόν. Γιατὶ ὁ Σταυρὸς δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο, παρὰ ἕνα καθῆκον σ᾿ ἐκεῖνο ποὺ μᾶς ἐπιβάλλεται νὰ πράττουμε κάθε φορά.

Μὰ ὁ σύγχρονος ἄνθρωπος δὲν σκέπτεται, μήτε θέλει νὰ μιλάει γιὰ καθῆκον παρὰ μόνο γιὰ δικαιώματα. Ἐπειδὴ «καθῆκον εἶναι νὰ δώσης, δικαίωμα νὰ πάρης». Καὶ τὸ καθῆκον βεβαίως δὲν μπορεῖς νὰ τὸ παραβεῖς, ἐνῶ τὸ δικαίωμα μπορεῖς καὶ νὰ τ᾿ ἀφήσεις.

Γι᾿ αὐτὸ σήμερα ἀντικρύζεις τὴ νοοτροπία τῶν ἀνθρώπων, ποὺ θέλουν νὰ πάρουν καὶ δὲν εἶναι πρόθυμοι νὰ δώσουν. Κατὰ συνέπεια, ξεχνοῦν νὰ τηροῦν τὰ καθήκοντα, μὰ δὲν παραιτοῦνται ἀπὸ τὰ δικαιώματά τους.

Ἐκεῖνο δὲ ποὺ τελικὰ εἰσπράττουμε ὅλοι γύρω μας εἶναι ὅτι ζοῦμε σ᾿ ἕναν κόσμο ἄνω κάτω. Λείπει ἀπὸ τὴν ζωή μας «ὁ σεβασμὸς καὶ ἡ ὑπακοὴ καὶ ἡ πειθαρχία καὶ ἡ τάξη». Μὲ ἀποτέλεσμα τὰ παιδιὰ καὶ οἱ νεώτεροι νὰ μὴν ὑπακούουν στοὺς γονεῖς καὶ τοὺς μεγαλύτερους. Οἱ μαθητὲς νὰ ἀσεβοῦν καὶ νὰ περιπαίζουν τοὺς διδασκάλους τους. Οἱ ἄνδρες καὶ οἱ γυναῖκες νὰ μὴν συνδέονται μὲ τὴν ἀγάπη καὶ τὴν ἀλληλοκατανόηση, παρὰ νὰ ἐπαναστατοῦν καὶ νὰ διαλύουν μὲ τὸ παραμικρὸ τὸ σπιτικό τους. Ὅλοι μας νὰ παραβαίνουμε τὸν νόμο καὶ τὴν τάξη, νὰ παρανομοῦμε ἀσύστολα καὶ ὅταν μᾶς ἐλέγχουν τὰ ἁρμόδια ὄργανα, νὰ γινόμαστε θηρία καὶ νὰ ἀπειλοῦμε.

Ὅλα αὐτὰ καὶ ἄλλα πολλὰ γίνονται, γιατὶ ὁ καθένας μας δὲν εἶναι πρόθυμος νὰ σηκώσει τὸν σταυρό του, «νὰ συμμορφωθῆ σ᾿ ἐκεῖνο ποὺ θέλει καὶ ὁρίζει ὁ Θεός». Καὶ τελικὰ ἀρνούμενοι αὐτό, σηκώνουμε βαρύτερους σταυρούς, αὐτοῦ τοῦ κόσμου, καὶ ἂς μὴ θέλουμε νὰ τὸ ποῦμε. Αὐτοὶ δὲ οἱ σταυροὶ τοῦ κόσμου μᾶς ταπεινώνουν, μᾶς ἐξευτελίζουν καὶ ἀπαξιώνουν μ᾿ αὐτὸν τὸν τρόπο τὴν ὕπαρξή μας.

«Οἱ σταυροὶ λοιπόν, ποὺ ὁ κόσμος φορτώνει σ᾿ ἐκείνους ποὺ δὲν θέλουν νὰ σηκώσουν τὸν Σταυρὸ τοῦ Χριστοῦ, εἶναι ζυγοὶ καὶ μέγγενη, ποὺ σκλαβώνουν κι ἐξανδραποδίζουν τοὺς ἀνθρώπους».

Ὁ Χριστὸς βέβαια εἶπε γιὰ τὸ δικό Του Σταυρὸ πὼς εἶναι ζυγὸς χρηστός, μὰ ἐκεῖνος ὁ Σταυρὸς δὲν ντροπιάζει τὸν ἄνθρωπο. Ἀντίθετα μάλιστα τὸν τιμάει. Καὶ «εἶπε ἀκόμη πὼς οἱ ἐντολὲς καὶ τὰ καθήκοντα, ποὺ ἐπιβάλλει στοὺς ἀνθρώπους εἶναι φορτίο ἐλαφρό». Μὰ ὅταν μιλοῦμε γιὰ τὸ καθῆκον τῆς ἄρσης τοῦ Σταυροῦ τοῦ Χριστοῦ μιλοῦμε γιὰ ἕνα καθῆκον ἐλευθέρας ἐπιλογῆς μας. Τὸ εἶπε ἄλλωστε ὁ ἴδιος ὁ Χριστός, ὅταν τονίζει «ὅποιος θέλει νὰ ἔλθει ὀπίσω μου...». Δὲν ὑπάρχει συνεπῶς καμμιὰ πίεση ἢ ἐξαναγκασμός, μὰ μιὰ μονάχα πρόκληση, «δεῦτε πρὸς μὲ πάντες...».

Ἐὰν ὁ καθένας μας ἐξετάσει καλύτερα, θὰ ἀντιληφθεῖ πὼς καὶ τὸ «ὅποιος θέλει νὰ ἔλθει ὁπίσω μου» καὶ τὸ «δεῦτε πρὸς με πάντες» μιλάει γιὰ τὸ ἴδιο πρᾶγμα. Δηλαδὴ γιὰ τὴν ἄρση τοῦ Σταυροῦ τοῦ Χριστοῦ, «ποὺ εἶναι στ᾿ ἀλήθεια σταυρὸς καὶ καθῆκον», μὰ εἶναι ἐλαφρότερος ἀπ᾿ ὅλους τοὺς σταυροὺς τοῦ κόσμου».

Γιατὶ τελικὰ ὁ Σταυρὸς αὐτὸς μᾶς ὁδηγεῖ στὴν Ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ καὶ κατ᾿ ἐπέκταση στὴ Βασιλεία Του. Ἐνῶ οἱ σταυροὶ τοῦ κόσμου μᾶς ὁδηγοῦν μὲ μαθηματικὴ ἀκρίβεια στὸ θάνατο, συνεπῶς στὴν ἀπώλεια τῆς Βασιλείας Του.

Ἀγαπητοὶ ἀδελφοί, φέροντες τὸν Σταυρό τοῦ Χριστοῦ καθημερινὰ στὴ ζωή μας, ἔχουμε δίπλα μας ἕναν ἄλλο Σίμωνα. Αὐτὸς εἶναι ὁ Χριστός! Μᾶς βοηθάει νὰ πετύχουμε στὸν πνευματικὸ ἀγῶνα, νὰ προσεγγίσουμε τὸ ἅγιο θέλημά Του, νὰ ἐξασφαλίσουμε τὴ σωτηρία μας.

Ἡ σημερινὴ προσκύνηση τοῦ τιμίου Σταυροῦ μᾶς θυμίζει τὸ πάθος τοῦ Χριστοῦ, ὅμως μᾶς ζωντανεύει ταυτόχρονα τὴν ἐλπίδα τῆς Ἀναστάσεως. «Γιατὶ ὅπως ὁ Χριστός, ἔτσι κι ἐμεῖς ἀπὸ τὴ θλίψη τοῦ Σταυροῦ καὶ τοῦ πάθους· ἀπὸ τὸν πόνο καὶ τὸ θάνατο, φθάνουμε στὴ χαρὰ τῆς Ἀναστάσεως» πρὸς τὴν ὁποία καὶ πορεύομαστε μὲ κουράγιο καὶ δύναμη.

Ἀρχιμ. Ν.Π.

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΜΕΣΟΓΑΙΑΣ & ΛΑΥΡΕΩΤΙΚΗΣ

18η Μαρτίου 2012
Γ΄ Νηστειῶν
Τῆς Σταυροπροσκυνήσεως
(Μαρκ. η΄ 34- θ΄1)


Τὸν ζωοδώρητον Σταυρὸν τοῦ Κυρίου, μετ’ εὐλαβείας προσκυνήσωμεν πάντες, καὶ πρὸς αὐτὸν ἀπὸ ψυχῆς βοήσωμεν. Ξύλον παμμακάριστον, τῶν βροτῶν σωτηρία, σκέπε καὶ διάσωζε, ἀπὸ πάσης ἀνάγκης, καὶ προσβολῆς ἁπάσης τοῦ ἐχθροῦ, τοὺς προσιόντας πιστῶς τῇ σῇ χάριτι. (Ἑβδομαδάριον, Γερασίμου Μοναχοῦ Μικραγιαννανίτου, Ἅγιον Ὄρος 1987)

Ἀδελφοί μου ἀγαπητοί,

Ἐλᾶτε τὴν πανέορτη σημερινὴ ἡμέρα ὅλοι νὰ προσκυνήσουμε μὲ εὐλάβεια τὸν τίμιο καὶ ζωοποιὸ καὶ ζωηφόρο Σταυρὸ τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ πρὸς τὸ ἅγιο καὶ πανσέβαστο τοῦτο Ξύλο, ποὺ δωρίζει ζωή, ἂς φωνάξουμε μέ μεγάλη φωνὴ μέσα ἀπὸ τὰ βάθη τῆς καρδιᾶς μας· παμμακάριστο Ξύλο ποὺ εἶσαι σωτηρία τῶν ἀνθρώπων, σκέπαζε καὶ διάσωζε ἀπὸ κάθε ἀνάγκη καὶ ἀπὸ ἀπὸ κάθε προσβολὴ τοῦ παμπόνηρου ἐχθροῦ μας, τοῦ διαβόλου, τὸν καθένα ἀπὸ ἐμᾶς, οἱ ὁποῖοι προσήλθαμε μὲ πίστη στὴ χάρη Σου.

Διανύοντας τὴν περίοδο αὐτὴ τῆς φιλόθεης νηστείας ἀλλὰ καὶ τὴν ἐπίπονη ὁδὸ τῆς χρεωκοπίας καὶ τὸν στενὸ δίαυλο τῆς πτωχεύσεως, φυτεύσαμε ἀναμεσά μας σήμερα, κατὰ τὴν θεόσοφη προτροπὴ τῶν ἁγίων Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας μας, τὸ ἀειθαλὲς δέντρο, ποὺ βλαστάνει γιὰ ὅλο τὸν κόσμο καρποὺς ἀθανασίας, τὸ ξύλον τῆς ἀφθαρσίας, ποὺ μᾶς στολίζει μὲ τὰ ἄνθη τῆς ἀπολαύσεως αἰώνιας δόξας, ὥστε, ὅπως ἀκριβῶς ὅσοι μὲ τὰ πόδια διανύοντας τραχειὰ καὶ μακρυνὴ ὁδὸ καὶ ἀποκάμοντας ἀπὸ τὴν ὑπερβολικὴ κούραση καὶ τὸν κάματο, ὅπου βροῦν δέντρο ποὺ προσφέρει μεγάλη σκιά, ἀφοῦ κάτσουν γιὰ λίγο, ξεκουράζονται καὶ ἀναπαύονται πάρα πολὺ καὶ ξανανιώνοντας διανύουν τὸ ὑπόλοιπο τῆς ὁδοῦ, ἔτσι καὶ τοῦτο τὸ τρισμακάριστο Ξύλο τῆς Ζωῆς μᾶς χορηγεῖ ἄνεση, δηλαδὴ ὕφεση, μείωση καὶ ἐλάττωση τῶν κακῶν καὶ τῆς λύπης, μᾶς χορηγεῖ ἀναψυχή, δηλαδὴ δροσιὰ πνοῆς τοῦ Ἁγίου Πνεύματος ποὺ μᾶς ἐμψυχώνει πλουσιοπάροχα, καὶ παρασκευάζει ὅλους ὅσοι ἔχουμε κουρασθεῖ ψυχικὰ καὶ σωματικὰ νὰ γίνουμε ἀγαθοὶ στὸ ἦθος καὶ τοὺς τρόπους, λαμπροὶ κατὰ τὴν στολὴ τῆς ψυχῆς, ἀπαλλαγμένοι ἀπὸ τὸ βάρος τῆς ἁμαρτίας καὶ τῶν παθῶν καὶ ἀνακουφισμένοι ἀπὸ κάθε βιωτικὴ μέριμνα καὶ ἐνασχόληση.

Καὶ «φυτεύσαμε» ἀναμεσά μας αὐτὸ τὸ ζωομύριστο Ξύλο, τὸν Σταυρὸ τοῦ Χριστοῦ, ποὺ μυρίζει τὰ μύρα τῆς θείας μυροθήκης, ὥστε μὲ πίστη προσκυνοῦντες αὐτόν, νὰ ὀσφρανθοῦμε τὴν θεόπνευστη εὐωδία του.

Ἀπὸ τὴν ὥρα ποὺ θέσαμε στὸ μέσον τοῦ Ἱεροῦ Ναοῦ τὸ χριστο-φόρο καὶ θεοβράβευτο Ξύλο, στρατιὲς Ἀγγέλων τὸ δορυφοροῦν, εὐλαβῶς τὸ περικυκλοῦν, καὶ ὅλους ἐμᾶς τοὺς πιστοὺς συγκαλοῦν σὲ προσκύνηση λέγοντας: Ἐλᾶτε λοιπὸν ὅλοι ὅσοι ἔχετε καθαρισθεῖ καὶ λαμπρυνθεῖ μὲ τὴν νηστεία νὰ προσπέσετε σ’ αὐτὸ μὲ χαρὰ καὶ φόβο Θεοῦ, κράζοντας μὲ πίστη· Χαῖρε ὁ τίμιος Σταυρός, τοῦ κόσμου ἀσφάλεια.

Καὶ εἶναι ὄντως ὁ Σταυρὸς ἀσφάλεια τοῦ κόσμου, διότι δι’ αὐτοῦ ἀντιπαλεύονται καὶ ἀποδιώκονται φάλαγγες δαιμόνων καὶ στρατιὲς ὁρατῶν καὶ ἀοράτων ἐχθρῶν, διότι αὐτὸς εἶναι ἀδιάρρηκτος φύλακας, εἶναι ἰσχυρὴ δύναμη, εἶναι ὅπλο ἀκαταγώνιστο καὶ ἀκαταμάχητο, εἶναι αὐτὸς ποὺ μᾶς διασώζει ἀπὸ παντὸς εἴδους βλάβες τῶν ἐχθρῶν μας, εἶναι τὸ ἀήττητο τρόπαιο τῆς εὐσέβειας, ἡ θύρα τοῦ Παράδεισου, τὸ στήριγμα τῶν πιστῶν, τὸ περιτείχισμα τῆς Ἐκκλησίας.

Πάνω σ’ αὐτὸν ἑκούσια σταυρώθηκε καὶ ἀπέθανε ὁ ὑπεράγαθος Κύριός μας Ἰησοῦς Χριστὸς καὶ μὲ τὰ αἱματωμένα δακτυλά Του ὑπέγραψε ὡς φιλάνθρωπος Βασιλέας καὶ Κύριος καὶ Θεὸς τὴν σωτηρία καὶ τὴν ἀνάπλαση ὅλου τοῦ κόσμου. Καὶ ἀφότου ἀναστήθηκε ἐκ τῶν νεκρῶν καὶ ἀναλήφθηκε στοὺς οὐρανοὺς καὶ κάθησε στὰ δεξιὰ τοῦ Πατρός, πολεμᾶ ὅσους μᾶς πολεμοῦν, ὑποτάσσει τοὺς ἀλλόφυλους καὶ καταβάλλει μὲ τὸ ὅπλο τοῦ Σταυροῦ τοὺς ἐχθρούς μας, ὡς Παντοδύναμος Θεὸς ποὺ εἶναι. Μᾶς φυλάσσει νυχθημερὸν καὶ μᾶς δίδει ὡς βραβεῖο τὴν εἰρήνη, ὅταν ἐμεῖς Τὸν ἀγαπᾶμε μὲ ὅλο μας τὸ εἶναι, ὅταν Τὸν πιστεύουμε ἀκράδαντα καὶ στερεώνουμε τὴν πίστη μας πάνω στὴ πέτρα ποὺ εἶναι ὁ ἴδιος Ἐκεῖνος, δηλαδὴ Τὸν ἐμπιστευόμαστε χωρὶς νὰ ταλαντευόμαστε καὶ νὰ σαλευόμαστε στὸ νοῦ μας ἀπὸ τὶς προσβολὲς τῶν δυσμενῶν ἐχθρῶν μας, καθὼς ἐπίσης καὶ ὅταν ἐλπίζουμε σ’ Αὐτὸν μὲ βέβαιη ἐλπίδα ποὺ δὲν χωρεῖ ἀμφισβήτηση.

Ἀδελφοί μου εὐλογημένοι,

Καθὼς ἡ Ἐκκλησία μας, σήμερα, ἀναγνωρίζεται ἐντονώτερα ἀπὸ ὅλους τοὺς πιστοὺς καὶ εὐσεβεῖς ὀρθοδόξους χριστιανοὺς ὡς ἄλλος Παράδεισος ποὺ ἔχει ὡς δέντρο τὸν ζωηφόρο Σταυρὸ τοῦ Κυρίου μας, τὸν ἀνελκυστήρα ποὺ μᾶς ἀνασύρει ἀπὸ τὸ βάθος τῆς φθορᾶς, τὸ ἐργαστήριο ζωῆς καὶ ἀφθαρσίας, καὶ καθώς, σήμερα, προσκυνοῦμε τοῦτον ψάλλοντας καὶ ἄδοντας θεϊκὰ καὶ λυρικὰ ἅσματα καὶ ὠδὲς πνευματικές, ἂς φωτισθεῖ ὁ νοῦς μας, ἂς ἀγαλλιάσει ἡ ψυχή μας καὶ ἂς ὑμνήσει, δοξολογήσει καὶ βροντοφωνάξει ἡ καρδιά μας,

«Λάμψε, Σταυρὲ τοῦ Κυρίου μας, τὶς λαμπρὲς καὶ φωτοβόλες ἀστραπὲς τῆς χάριτός σου στὶς καρδιὲς αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι σὲ τιμοῦν καὶ μὲ θεόπνευστη στοργὴ σὲ περικυκλώνουν μέσα στὴν ἀγκαλιά τους, σὺ ποὺ εἶσαι κοσμοπόθητος. Μέσα ἀπὸ τὴν χάρη σου, ἐξαφανίσθηκε ἡ κατήφεια τῶν δακρύων καὶ σωθήκαμε ἀπὸ τὶς παγίδες τοῦ θανάτου, καὶ πλησιάσαμε πρὸς τὴν ἀτέλειωτη εὐφροσύνη. Δεῖξε μας τὴν εὐπρέπεια τῆς ὡραιότητάς σου παρέχοντας τὶς ἀνταμοιβὲς τῆς ἐγκρατείας μας ἀπὸ τὰ πάθη μας, σὲ ἐμᾶς, οἱ ὁποῖοι μὲ πίστη αἰτοῦμε καὶ ζητοῦμε τὴν πλούσια προστασία σου καὶ μέγα ἔλεος.

(Προσόμοιο ἐκ τοῦ Μεγάλου Ἑσπερινοῦ τῆς Ἑορτῆς).

π. Ν.Π.

  Κυριακή Γ΄ Νηστειών (Σταυροπροσκυνήσεως)

«ἀπαρνησάσθω ἑαυτὸν καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ» (Μρ 8, 34).


Σήμερα Τρίτη Κυριακή των Νηστειών βρισκόμαστε στο μέσον της αγίας και Με-γάλης Τεσαρακοστής. Πέρασαν ήδη τρεις εβδομάδες αυτής και υποτίθεται ότι ήταν εβδομάδες νηστείας και γενικά έντονου πνευματικού αγώνος. Ως εκ τούτου είναι επόμενο πολλοί χριστιανοί να κουράστη-καν ή να μειώθηκε ο ζήλος τους. Η Εκκλη-σία προκειμένου να ανανεώσει τον αγωνι-στικό ζήλο και να δυναμώσει το κουράγιο προβάλλει, προσφέρει για προσκύνηση τον Τίμιο Σταυρό πάνω στον οποίο θυσιά-στηκε ο Κύριος, του οποίου το παράδειγμα καλούμαστε να μιμηθούμε, καλούμαστε να γίνουμε και εμείς μέτοχοι του μυστηρίου του Σταυρού. Ας προσπαθήσουμε να δούμε ποιο είναι το μυστήριο αυτό και πως μπο-ρούμε να το ζούμε στην καθημερινή μας ζωή. Ανάγκη να ξεκινήσουμε από την αρ-χή, από τον άγιο Θεό.
Ο άγιος τριαδικός Θεός είναι ανενδε-ής, δηλαδή δεν έχει ανάγκη από τίποτε και είναι αγάπη. Έτσι έκανε και τον άνθρωπο. Χωρίς καμμιά ανάγκη, γεμάτο από χαρί-σματα, ελεύθερο να δίνεται και να αγαπά.
Με την πτώση όμως άλλαξαν εντε-λώς τα πράγματα. Διότι ως συνέπεια της αμαρτίας ήλθαν η φθορά, η αρρώστια, ο θάνατος. Η ζωή του ανθρώπου γέμισε α-νάγκες και κινδύνους. Ο άνθρωπος έγινε ιδιοτελής. Δηλαδή στρέφεται προς τον ε-αυτό του, έκανε κέντρο του κόσμου τον ε-αυτό του. Κοιτά διαρκώς πως να γλιτώσει από τους κινδύνους που τον περιζώνουν και πως να εξυπηρετήσει το συμφέρον του. Έτσι έπαψε να αγαπά, να δίνεται και να θυσιάζεται για τον άλλο.
Το κενό που του δημιούργησε η έλ-λειψη της χάριτος του Θεού προσπαθεί να το γεμίσει με διάφορα υποκατάστατα. Προσπαθεί να το γεμίσει με την κατοχή διαφόρων μη αναγκαίων υλικών αγαθών και έτσι γίνεται φιλάργυρος. Την πνευμα-τική ευφροσύνη που έχασε χάνοντας την επικοινωνία με το Θεό προσπαθεί να την αναπληρώσει με την απόλαυση σαρκικών ηδονών και έτσι γίνεται φιλήδονος. Επειδή στερείται τη δόξα που δίνει ο Θεός και που είναι η χάρη του Θεού, προσπαθεί να απο-κτήσει και να απολαύσει την εφήμερη αν-θρώπινη δόξα και γίνεται φιλόδοξος.
Με μια λέξη έγινε και είναι εγωιστής και διαρκής επιδίωξή του είναι η ικανοποί-ηση αυτού του εγωισμού. Κύριες εκδηλώ-σεις του εγωιστού είναι η εμπιστοσύνη και η εμμονή στη δική του γνώμη, και προπα-ντός η προσπάθεια για ικανοποίηση της δικής του επιθυμίας και του δικού του θε-λήματος. Έτσι η ζωή του γίνεται ξένη προς τη ζωή του Θεού που είναι αγάπη, δόσιμο, θυσία. Ο εγωισμός είναι ένα κλείσιμο, φυ-λάκιση στον αμαρτωλό εαυτό μας και α-ποκλεισμός από το ζωντανό και ζωοδότη Θεό και τους αδελφούς. Μαρασμός και θά-νατος πνευματικός.
Με όσα προαναφέρθηκαν γίνεται φα-νερό ότι πρέπει να αφήσουμε αυτή τη νε-κρή ζωή και να αποκτήσουμε ως θεόπλα-στοι, τη ζωή του Θεού, τη ζωή της αγάπης. Αυτή είναι η μόνη που μπορεί να αναπαύ-σει τον άνθρωπο διότι για αυτή τη ζωή εί-ναι πλασμένος.
Αυτή τη μη εγωιστική, τη ζωή της α-ληθινής αγάπης, της θυσίας, ήλθε έζησε και μας υπέδειξε ο Χριστός. Μας τόνισε: «ὁ φιλῶν τὴν ψυχὴν αὐτοῦ ἀπολέσει αὐτήν, καὶ ὁ μισῶν τὴν ψυχὴν αὐτοῦ ἐν τῷ κόσμῳ τούτῳ, εἰς ζωὴν αἰώνιον φυλάξει αὐτήν». Αυτός που εγωιστικά αγαπά τον εαυτό του και προσπαθεί να περισώσει την εγωιστι-κή ζωή του, θα τη χάσει. Διότι αυτή η ζωή είναι θάνατος σε σχέση με τη θεϊκή ζωή της αγάπης, την οποία αγάπη θα κερδίσει εκείνος που θυσιάζει τον εαυτό του και τη ζωή του χάριν των άλλων, χάριν του Χρι-στού και των αδελφών του.
Ο Κύριος έδειξε την αγάπη προς τον Πατέρα του απαρνούμενος, θυσιάζοντας το δικό του θέλημα (αν και ήταν φυσικό και άγιο) και κάνοντας υπακοή στο θέλημα του ουρανίου Πατρός. Mέγιστη ένδειξη αυ-τής της αυταπαρνήσεως και της υπακοής υπήρξε ο επί του Σταυρού θάνατος, διότι τον υπέμεινε με τη θέλησή του, κάνοντας υπακοή στο θέλημα του Θεού Πατέρα• «ἐταπεί¬νωσεν ἑαυτὸν γενόμενος ὑπή¬κοος μέχρι θανάτου, θανάτου δὲ σταυροῦ».
Ταυτοχρόνως όμως ο Σταυρός του Χρι¬στού αποτελεί και την μέγιστη εκδή-λωση της αγάπης προς τον άνθρωπο. Με το θάνατο του Χριστού νεκρώθηκε το φθαρτό και θνη¬τό και με την Ανάσταση χαρίστηκε στην ανθρώπινη φύση η αφθαρ-σία και η αθανασία.
Ακόμη ο Σταυρός και ο θάνατος του Χριστού είναι η μέγιστη ταπείνωση του υ-ψίστου Θεού και η μέγιστη δόξα. Ο Εσταυ-ρωμένος κατά την ορθόδοξη εικονογραφία είναι ο βασιλεύς της δόξης• διότι δόξα α-ληθινή δεν είναι η υπερηφάνεια αλλά η ταπείνωση.
Έτσι ο σταυρός από ατιμωτικός θά-νατος έγινε μυστήριο καταλλαγής, συμφι-λιώσεως με το Θεό και σωτηρίας.
Το μυστήριο αυτό του Σταυρού, της αυταπαρνήσεως δηλαδή και της αγάπης και της υπακοής στο Θεό, ενεργούσε και πριν τη Σταύρωση. Με αυτό αναδείχθηκαν φίλοι του Θεού όλοι οι δίκαιοι της Π. Δια-θήκης.
Το μυστήριο του Σταυρού ενεργεί κα-τεξοχήν στους αγίους Μάρτυρες οι οποίοι απαρνούμενοι τα πάντα, ακόμη και τη ζωή τους «ἐν τῷ κόσμῳ τούτῳ», έδειξαν τη με-γάλη τους αγάπη προς το Χριστό, του ο-ποίου τη ζωή κληρονόμησαν.
Το μυστήριο αυτό ζουν και οι μοναχοί απαρνούμενοι το θέλημά τους και κάνο-ντας υπακοή, καθώς και με τη νηστεία, την αγρυπνία και τις άλλες κακοπάθειες, και έτσι γίνονται μέτοχοι ζωής αιωνίου.
Στο Σταυρό, το θάνατο (αλλά και την Ανάσταση) του Χριστού, συμμετέχουμε και εμείς με το άγιο Βάπτισμα· ὅσοι ἐβαπτί-σθη¬μεν εἰς Χριστόν Ἰησοῦν εἰς τὸν θάνα-τον αὐτοῦ ἐβαπτίσθημεν. Αλλά το μυστή-ριο αυτό ενεργοποιούμε και αξιοποιούμε όταν ζούμε ανάλογη σταυρική ζωή.
«Οἱ δὲ τοῦ Χριστοῦ τὴν σάρκα ἐσταύ-ρωσαν σὺν τοῖς παθήμασι καὶ ταῖς ἐπιθυ-μίαις». Με τη νηστεία και τη γενικότερη εγκράτεια -πάντα συνεργούσης της χάρι-τος του Θεού- σταυρώνεται η σάρκα ως προς τις ηδονικές τροφές και τα ηδονικά ποτά και απαλλάσσεται από τη γαστρι-μαργία και γενικότερα τη φιληδονία.
Με την ολιγάρκεια και την ελεημοσύ-νη σταυρωνόμαστε ως προς τα χρήματα και τα κτήματα και απαλλασσόμαστε από τη φιλαργυρία και την ασπλαχνία.
Με την αφάνεια και την ταπείνωση σταυρωνόμαστε ως προς τη μάταιη αν-θρώπινη δόξα και απαλλασσόμαστε από την υπερηφάνεια, την κενοδοξία και την ανθρωπαρέσκεια.
Με τη σιωπή σταυρωνόμαστε ως προς την πολυλογία, την αργολογία, την κατά-κριση και την καταλαλιά.
Τέλος με την υπομονή στις αδικίες και τις συκοφαντίες, την παραίτηση από τα δι-καιώματά μας και την εκκοπή, την απάρ-νηση κάθε θελήματός μας και την υπακοή, δίνουμε τη χαριστική βολή στον εγωισμό.
Έτσι γινόμαστε και εμείς φίλοι του Θεού. Καθώς πεθαίνει ο παλαιός άνθρω-πος αρχίζει να ζει ο νέος, ο εν Χριστώ και κατά Χριστόν. Μια νέα ζωή κερδίζεται. Η αιώνιος ζωή, η ζωή του Χριστού. Ο άνθρω-πος γίνεται χριστοφόρος και χριστοειδής αιώνιος και αθάνατος διότι είναι ένα με τον αιώνιο και αθάνατο Κύριο, ω η δόξα εις τους αιώνες των αιώνων. Αμήν.

ΚΥΡΙΑΚΗ Γ΄ ΝΗΣΤΕΙΩΝ

23 Μαρτίου 2014

«Όστις θέλει οπίσω μου ακολουθείν, απαρνησάσθω εαυτόν και αράτω τον σταυρόν αυτού και ακολουθείτω μοι» (Μαρκ. η΄ 34).

Παρά το ότι από το ύψος του εικονοστασίου προβάλλει η μορφή του Εσταυρωμένου, εντούτοις η Εκκλησία προβάλλει και ανάμεσα μας το Σταυρό του Κυρίου για να μας θυμίζει από τη μια το αντίτιμο της εξαγοράς μας από  την αμαρτία και από την άλλη τη δική μας υποχρέωση για το σήκωμα του δικού μας σταυρού. Επειδή δε «στενή η πύλη και τεθλιμμένη η οδός η απάγουσα εις την ζωήν και ολίγοι εισίν οι ευρίσκοντες αυτήν» (Ματθ. ζ΄14), για τούτο και χρειαζόμαστε τη στήριξη και βοήθεια του Θεού στο δύσκολο αυτό αγώνα.

Διπλός, λοιπόν, ο στόχος της σημερινής γιορτής. Πρώτον να συνειδητοποιήσουμε τη σημασία της σταυρικής θυσίας του Κυρίου ξεχωριστά και δεύτερον να βρούμε τους τρόπους με τους οποίους θα φανούμε αντάξιοι αυτής της μεγάλης θυσίας, αυτής τη μεγάλης αγάπης. Ιδιαίτερα βοηθητικά είναι τα σημερινά αναγνώσματα. Ο «Απόστολος» μας καλεί να «κρατήσουμε σταθερή την πίστη που ομολογούμε. Γιατί έχουμε μέγαν αρχιερέα που έφτασε ως το θρόνο του Θεού, τον Ιησού, τον Υιό του Θεού. Δεν έχουμε αρχιερέα που να μην μπορεί να συμμεριστεί τις αδυναμίες μας. Αντίθετα, έχει δοκιμαστεί σε όλα, επειδή έγινε άνθρωπος σαν κι εμάς, χωρίς όμως να αμαρτήσει. Ας πλησιάσουμε, λοιπόν, με θάρρος το θρόνο της χάριτος του Θεού, για να μας σπλαχνιστεί και να μας δωρίσει τη χάρη του, την ώρα που τη χρειαζόμαστε».

Για να τολμήσουμε να πλησιάσουμε με το θρόνο της χάριτος του Θεού και να γίνουμε κοινωνοί αυτής της μεγάλης του αγάπης θα πρέπει να υλοποιήσουμε τις σημερινές συστάσεις του κυρίου όπως αυτές διατυπώνονται στο σημερινό «ευαγγέλιο». Δηλαδή, όποιος θέλει να τον ακολουθήσει θα πρέπει να απαρνηθεί τον εαυτό του, να σηκώσει το σταυρό του και να τον ακολουθεί.

Είναι ιδιαίτερα σημαντικό το γεγονός ότι, ενώ πριν λίγο μιλώντας για το δικό του Σταυρό χρησιμοποίησε το όρο «δει», πρέπει, όταν απευθύνθηκε στον κόσμο και τους Μαθητές του χρησιμοποίησε τις λέξεις «όστις θέλει». Ο ίδιος προσφέρει της δυνατότητα της σωτηρίας για όλους μαζί, αλλά και για τον καθένα ξεχωριστά. Για να γίνουμε δέκτες και συμμέτοχοι της χάριτος του Θεού θα πρέπει να το θελήσουμε κι εμείς. Ο Θεός θέλει ελεύθερα να δεχθούμε αυτή τη δωρεά και μέσα από την πίστη και τον τρόπο της καθημερινής μας ζωής να φαινόμαστε αντάξιοι αυτής της δωρεάς. Αν παρ’ ελπίδα δεν ανταποκριθούμε επάξια σ’ αυτή τη δωρεά, είτε με την πλήρη άρνηση μας, είτε με τη μη συμμόρφωση στο θέλημα του, τότε ως αξιοκατάκριτοι πλέον θα περιφρονηθούμε και από το Υιό του ανθρώπου «όταν έλθη εν τη δόξη του Πατρός αυτού μετά των αγγέλων των αγίων».

Σαφής, λοιπόν, και ξεκάθαρος σήμερα ο Ιησούς. Αυτός, ως η ελπίδα του κόσμου που πρόβαλε μέσα από το ευαγγέλιο της περασμένης Κυριακής, έρχεται σήμερα να καλέσει τον άνθρωπο να τον ακολουθήσει. Επειδή δε η υλοποίηση αυτής της ελπίδας δε θα είναι δοτή ή και αποτέλεσμα εξαναγκασμού για τούτο και απευθύνει ανοικτή πρόσκληση σε όλους.  Η σωτηρία είναι για όλους. «Ο Θεός θέλει να σωθούν όλοι οι άνθρωποι» (Α΄ Τιμ. β΄ 4). Όμως, το ότι δεν σώζονται όλοι οι άνθρωποι αυτό οφείλεται στους ίδιους τους ανθρώπους, επειδή αρνούνται να γίνουν μέτοχοι της σωτηρίας που τους προσφέρεται.

Έτσι ο Κύριος απευθύνει πρόσκληση σε όλους. Απευθύνει πρόσκληση γενική, καθολική, αλλά και πρόσκληση προσωπική. Ακούσαμε στο σημερινό ευαγγέλιο: «Ο Ιησούς κάλεσε τότε τον κόσμο μαζί με τους μαθητές και τους είπε: Όποιος θέλει να με ακολουθήσει, ας απαρνηθεί τον εαυτό του, ας σηκώσει το σταυρό του και ας με ακολουθεί».

Είναι αξιοσημείωτο το γεγονός της υλοποίησης αυτής της πρόσκλησης. Προσκαλεί όλους, αλλά στη συνέχεια προχωρεί στον καθένα ξεχωριστά θέτοντας κάποιες προϋποθέσεις. (α) Να απαρνηθούμε τον εαυτό μας (β) Να σηκώσουμε το σταυρό μας και (γ) Να τον ακολουθούμε δια βίου.

Ο Ιησούς θέλει ανθρώπους ελεύθερους και όχι δούλους, θέλει να τους διακρίνει η αγάπη πάνω από τον ίδιο τον εαυτό τους, έχοντας σαν πρότυπο τη δική του αγάπη. Σε ότι αφορά το σταυρό κάνει διάκριση από το δικό του Σταυρό. Ο Σταυρός Του ήταν μέσο σωτηρίας όλων των άλλων ανθρώπων. Ο ανθρώπινος σταυρός είναι ξεχωριστός του καθενός και αποβλέπει στη δική του και μόνο σωτηρία. Πολλές φορές το Χριστιανικό χρέος, το Χριστιανικό καθήκον, είναι στ’ αλήθεια σταυρός βαρύς, γιατί μέσα από την αυταπάρνηση καλείται να προχωρήσει σε θυσία, ακόμα και αυτοθυσία.

Σταυρός βαρύς και μάλιστα με δύο έννοιες. Πρώτον, γιατί μέσα από την αποδοχή του δικού μας σταυρού θα εκφραστεί ο βαθμός της πίστεως μας και δεύτερον μέσα από τον τρόπο που εμείς θα σηκώνουμε το δικό μας σταυρό θα γινόμαστε το ζωντανό παράδειγμα τόσο στο χώρο της οικογένειας, όσο και στο χώρο της κοινωνίας. Το παράδειγμα της υπομονής την ώρα της μεγάλης δοκιμασίας, η δύναμη της πίστης και της ελπίδας ότι θα τα καταφέρουμε με τη δύναμη και τη βοήθεια του Θεού. Μέσα από την όλη αναστροφή μας θα δώσουμε στην πράξη τις πιο πειστικές αποδείξεις για την ανωτερότητα και την ορθότητα της χριστιανικής μας πίστεως. Μιας πίστεως που οικοδομεί, που ομολογεί με παρρησία και εκφράζεται πρακτικά σαν ήθος και σαν τρόπος καθημερινής ζωής. Μέσα από αυτό το ήθος και αυτό τον τρόπο ζωής θα γινόμαστε αφορμή για να δοξάζεται το όνομα του Θεού. Βαρύ το φορτίο, μεγάλη όμως και η δύναμη του Θεού. Ας μην ξεχνούμε τους λόγους του Αποστόλου Παύλου: «Πάντα ισχύω εν τω ενδυναμούντι με Χριστώ» (Φίλιπ. δ΄ 13). Όλα τα μπορώ χάρη στο Χριστό που με δυναμώνει.

Αδελφοί μου, ο Σταυρός του Κυρίου προβάλλει και σήμερα μπροστά μας για προσκύνηση στέλλοντας μας ταυτόχρονα το μήνυμα ότι Αυτός που υψώθηκε πάνω στο σταυρό βρίσκεται ανάμεσα μας, δίπλα μας, για να μας στηρίξει. Αυτό το γεγονός μας δίνει δύναμη και μαζί με τον υμνωδό ομολογούμε: «Ο Σταύρος Σου Κύριε, ζωή και Ανάστασις υπάρχει τω λαώ σου». Άρα και για μας. Είναι ταυτόχρονα πηγή δύναμης και ελπίδας ότι και ο δικός μας σταυρός θα έχει σαν τελική κατάληξη και τη δική μας ανάσταση. Ας παρακαλέσουμε το Θεό να μας δίνει δύναμη και υπομονή σ’ αυτόν τον αγώνα. Μέσα από αυτή την υπομονή θα εκφραστεί η δύναμη της πίστης μας, αλλά και η πιο γνήσια και ειλικρινής προσκύνηση του Σταυρού του Κυρίου. Ναι, Κύριε, Φιλάνθρωπε κι’ εμείς μετά του υμνωδού αναφωνούμεν: «Τον Σταυρόν σου προσκυνούμεν Δέσποτα, κα την Αγίαν Σου Ανάστασιν δοξάζομεν». Αμήν.


Θεόδωρος Αντωνιάδης

ΚΥΡΙΑΚΗ 23 ΜΑΡΤΙΟΥ 2014 – Γ΄ ΝΗΣΤΕΙΩΝ
(Σταυροπροσκυνήσεως)
(Μαρκ. η΄ 34- θ΄ 1)                                             (Εβρ. δ΄ 14- ε΄ 6)

 Ζωηφόρος Δύναμη

 “Όστις θέλει οπίσω μου ακολουθείν, απαρνησάσθω εαυτόν
και αράτω τον σταυρόν αυτού, και ακολουθείτω μοι”.

Η φωτοχυσία της Ανάστασης στην οποία προσανατολίζεται κάθε πιστός που διάγει την περίοδο αυτή το Στάδιο των Αρετών, προϋποθέτει τον Σταυρό του Κυρίου μας μέσα από ένα Σταυροαναστάσιμο οδοιπορικό. Ο Σταυρός που ήταν σύμβολο του θανάτου έγινε εγγύηση της ζωής. Έδωσε την ευκαιρία στην αγάπη να σταυρωθεί και να γίνει έτσι αθάνατη. Ο σημερινός άνθρωπος ζώντας σ’ ένα κλίμα άκρατου ανταγωνισμού και υλιστικής θεώρησης των πραγμάτων, αναζητά εναγωνίως διεξόδους τις οποίες μπορεί να ανακαλύψει και να ιχνηλατήσει στην προοπτική της δύναμης του Σταυρού. Με φόντο τη ζωηφόρο παρουσία Του, επιβάλλεται να αποτολμήσει την έξοδο εκείνη που θα τον απάλλασσε από τις φοβερές συνέπειες της αμαρτίας και κατ’ επέκταση τα λογής αδιέξοδα που βιώνει στη ζωή του.

Δεν είναι τυχαίο που η μητέρα μας Εκκλησία καθιέρωσε την Κυριακή της Σταυροπροσκύνησης, αναδεικνύοντας έτσι τον Σταυρό που προβάλλει ως η ζωηφόρος εκείνη δύναμη που δίνει τη δυνατότητα ενατένισης σε αιώνιους προσανατολισμούς. Μας θυμίζει συγκεκριμένα ότι ο δρόμος που οδηγεί στη συνάντηση με τον Αναστημένο Χριστό περνά μέσα από το σταύρωμα. Μας πλημμυρίζει με θάρρος, δείχνοντάς μας έτσι ότι η σταύρωση αυτή στην πραγματικότητα είναι ένας ζωηφόρος θάνατος και μια σταυρόμορφη Ανάσταση. “Χριστός ο Βασιλεύς της δόξης, εκουσίως χείρας εκτείνας ύψωσεν ημάς εις την αρχαίαν μακαριότητα. Ούς πριν ο εχθρός, δι΄ ηδονής συλήσας, εξορίστους θεού πεποίηκε”, αναφέρεται στον υμνολογικό πλούτο που διαποτίζει την Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως.

Ο Σταυρός του Κυρίου

Ο Χριστός απευθυνόμενος στους μαθητές του, τονίζει τα εξής: “Όποιος θέλει να με ακολουθήσει ας απαρνηθεί τον εαυτό του και ας σηκώσει τον σταυρό του”. Τα λόγια αυτά είναι πολύ σημαντικά για την πνευματική πορεία που ακολουθεί ο κάθε χριστιανός, που θεωρεί τον εαυτό του μαθητή του Χριστού. Αφού η πορεία του Ιησού δεν περνά μέσα από τιμές, δόξες και μεγαλεία αλλά από το Σταυρό και το Πάθος, δεν μπορεί να είναι διαφορετικός ο δρόμος που ξεδιπλώνεται μπροστά σε όσους συνειδητά θέλουν να τον ακολουθήσουν.
Ο Σταυρός βέβαια δεν είναι πλέον το ατιμωτικό σύμβολο της αρχαιότητας, αλλά η ζωηφόρος δύναμη που οδηγεί στην Ανάσταση. Είναι το αήττητο τρόπαιο, όπλον κραταιόν κατά του διαβόλου, το σταθερό εκείνο στήριγμα για κάθε πιστό στην πορεία του.

Αγαπητοί αδελφοί, η Εκκλησία μας προβάλλει το Σταυρό του Χριστού στο μέσο περίπου της περιόδου της Μεγάλης Τεσσαρακοστής για να Τον προσκυνήσουν οι πιστοί και ενισχυμένοι να συνεχίσουν τον πνευματικό τους αγώνα. Έναν αγώνα που θα τους φέρει έτοιμους στην Μεγάλη Βδομάδα και το Πάσχα. Μάλιστα η συγκεκριμένη περικοπή, με φόντο το Σταυρό, αναγινώσκεται την περίοδο αυτή που προσφέρεται ιδιαίτερα για την κάθαρση των ψυχών και των σωμάτων. Όπως ακούσαμε στο ευαγγελικό ανάγνωσμα, καλείται ο κάθε άνθρωπος να μαθητεύσει κοντά στο Χριστό σηκώνοντας το δικό του σταυρό στη ζωή του.

Πρέπει να γνωρίζουμε ότι η μαθητεία κοντά στο Χριστό, σημαίνει πλήρη αυταπάρνηση και πλήρη παράδοση του εαυτού μας στην αγάπη του Κυρίου μας. Αυτό δεν είναι τόσο εύκολο διότι ο άνθρωπος πολλές φορές αρνείται να αποδεσμευθεί από τα ψεύτικα στηρίγματα τα οποία δεν του επιτρέπουν να προσεγγίσει τα βιώματα της θείας ζωής. Απαιτεί άσκηση και πολύ κόπο η προσπάθειά μας να γίνουμε πραγματικοί μαθητές του Χριστού και να ζούμε με πυξίδα την αγάπη Του. Και βέβαια, πρέπει να έχουμε υπόψιν ότι η μαθητεία κοντά στο Χριστό δεν εκφράζεται μόνο με την πίστη που επιδεικνύουμε σε περιόδους διωγμών, αλλά φανερώνεται μέσα από το καινούργιο ήθος στην καθημερινή μας ζωή. Αυτό το ήθος απορρέει από τη σταυρωμένη αγάπη που παραπέμπει σε αιώνιες και ακατάλυτες αντοχές.

Χριστάκης Ευσταθίου, Θεολόγος

ΚΥΡΙΑΚΗ Γ΄ ΤΩΝ ΝΗΣΤΕΙΩΝ (ΣΤΑΥΡΟΠΡΟΣΚΥΝΗΣΕΩΣ)

Κυριακή 23η Μαρτίου 2014

Ο λόγος του Κυρίου είναι λιτός, οι λέξεις, καθαρές, σταράτες, απογυμνωμένες από κάθε φαρισαϊκή αργολογία. ΄΄ Όστις θέλει οπίσω μου ακολουθείν, απαρνησάσθω εαυτών και αράτω τον Σταυρόν αυτού και ακολουθείτω μοι΄΄ . Ένας λόγος αγιογραφικός, που αναφέρεται στον Σταυρό. Μια πρόταση που μέσα σε λίγες λέξεις μας περιγράφει τι είναι Σταυρός. Πρώτα και πάνω από όλα είναι έκφραση ελευθερίας. ΄΄ Όστις θέλει ΄΄ δύο λέξεις που αφήνουν τον αέρα της ελευθερίας να μας δροσίσει. Όποιος θέλει ακολουθεί τη σταυρική πορεία. Τονίζεται στη συνέχεια η απαραίτητη προϋπόθεση της σταυρικής οδοιπορίας, ΄΄ απαρνησάσθω εαυτών και αράτω τον Σταυρόν αυτού ….. ΄΄ Ο σταυρωμένος άνθρωπος γνωρίζει ότι για να ενδυθεί το ένδυμα του σταυρού, απαραίτητη προϋπόθεση είναι, να αποδυθεί το ένδυμα του εαυτού του. Για να κατανοήσουμε το μυστήριο του Σταυρού, πρέπει να προστρέξουμε στην ζωή και στα κείμενα στων Αγίων, οι οποίοι δεν είναι τίποτε άλλο παρά σταυρωμένες προσωπικότητες. Για τον Άγιο, ο Σταυρός δεν είναι ένα σύμβολο, αλλά τρόπος και στάση ζωής. Είναι η πηγή του, ο κόσμος του, το κέντρο του.

       Οι πατέρες της Εκκλησίας, ρίχνουν άπλετο ερμηνευτικό φως, στον χώρο της Π.Δ. και μας αποκαλύπτουν την παρουσία του Σταυρού. Ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς τονίζει, ΄΄ προανεκηρύττετο και προετυπούτο μυστικώς εκ γενεών αρχαίων, και ουδείς ποτέ κατηλλάγη τω Θεώ χωρίς της του Σταυρού δυνάμεως ΄΄ . Στη συνέχεια της ομιλίας του μας λέει ότι ο Σταυρός βιωνόταν από όλους τους προπάτορες και τους προφήτες.

    Στα ερμηνευτικά τους κείμενα, πολλοί από τους Πατέρες θεωρούν ΄΄ το ξύλον του Παραδείσου ΄΄ , ως την πρώτη προτύπωση του Τιμίου Σταυρού.
    Ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς και ο Όσιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός, σημειώνουν ότι, η δια χειρός ευλογία του πατριάρχου Ιακώβ επί των κεφαλών των Υιών του ΄΄ προετύπου τον του Χριστού Σταυρόν τον Πανάγιον ΄΄ .
    Ο Άγιος Ανδρέας Κρήτης, ερμηνεύοντας την θυσία του Αβραάμ μας λέει, πως τα ξύλα που κουβαλούσε στην πλάτη του για τη θυσία ο Ισαάκ, προεικονίζουν τον Τίμιο Σταυρό, που ο Υιός του Θεού, δέχθηκε στον ώμο του και πορεύτηκε με αυτόν ως τον τόπο του μαρτυρίου του.
    Ο ιερός Χρυσόστομος, βλέπει τον Σταυρό του Χριστού να προτυπώνεται στην ράβδο του Μωυσή, με την οποία χώρισε τα ύδατα και έσωσε τον λαό του Θεού. ΄΄ Δια της ράβδου ανεκαλέσατο ο Θεός το γένος των Εβραίων εκ πικράς δουλείας και Σταυρού τύπος ην αυτούς ο σώζων ΄΄ .
    Πολλοί Πατέρες, μας αποκαλύπτουν την παρουσία του Σταυρού στο ξύλο του Μωυσή, το οποίο μετέτρεψε το πικρό νερό της πηγής Μερρά, σε γλυκό ΄΄ έδειξεν αυτώ Κύριος ξύλον και ανέβαλεν αυτώ εις το ύδωρ και εγλυκάνθη το ύδωρ ΄΄ .
    Η στάση του Μωυσή, με τα χέρια ανοιχτά προς τα πλάγια στάθηκε η αφορμή της νίκης των Ισραηλιτών κατά των Αμαληκιτών. Ο χρυσορρήμων Άγιος ερμηνεύει : ΄΄ Αναζωγράφησον παρ΄εαυτώ χείρας ηπλωμένας, ίνα ίδης του προσκυνητού Σταυρού λαμπούσα εικόνα ΄΄ .
    Ο Ισραηλιτικός λαός σώζεται από την τυραννία των φιδιών με την ύψωση του χάλκινου φιδιού. Το ανθρώπινο γένος σώζεται με την ύψωση του μαρτυρικού σώματος του Θεανθρώπου στον Τίμιο Σταυρό, από τον αρχέκακο όφι, τον διάβολο και το δηλητήριο του, την αμαρτία, της οποίας αποτέλεσμα είναι ο θάνατος. ΄΄ Αναμφιβόλως γαρ του Σταυρού μυστήριον, η κατά την έρημον του χαλκού όφεως ύψωσις, προϋπέγραφε ΄΄ .

Ο ιερός Χρυσόστομος, αναφερόμενος στο Τίμιο Σταυρό γράφει : ΄΄ Βλέπεις ποια μεταβολή επέφερε ο Σταυρός του Χριστού στον κόσμο; Για να καταλάβεις ακριβέστερα τη δύναμη του Σταυρού, σκέψου τι επικρατούσε πριν από το Σταυρό στην ανθρωπότητα και τι επικρατεί μετά το Σταυρό, και θα διαπιστώσεις την ενέργεια του. Πριν από το Σταυρό ο Υιός δεν ήταν γνωστός, σήμερα με το κήρυγμα του Σταυρού ο Υιός ονομάζεται και ο Πατήρ γνωρίζεται δια του Υιού. Τώρα ο Σταυρός κηρύσσεται και το θάνατο καταφρονούμε και δεν λογαριάζουμε, σαν να μην υπάρχει και την αιώνια ζωή ποθούμε. Δεν υπήρχε Σταυρός κηρυττόμενος και γι΄ αυτό ήμασταν ξένοι του Παραδείσου. Αφού όμως φάνηκε ο Σταυρός, ο ληστής αξιώθηκε αμέσως του Παραδείσου. ΄΄ ( Λόγος Β΄, Εις τον Τίμιον Σταυρόν. )

           Ο κήρυκας της χάριτος και του φωτός Γρηγόριος ο Παλαμάς, αναφέρεται στην προσκύνηση του Τιμίου Σταυρού. ΄΄ Όχι μόνο τη Θεία εικόνα του Κυρίου έχουμε υποχρέωση να προσκυνούμε αλλά και τον τύπο του Τιμίου Σταυρού του. Πρόκειται για το μέγιστο σημείο και κραταιό τρόπαιο του Χριστού κατά του διαβόλου και κάθε αντικείμενης σ΄ Αυτόν δυνάμεως, γι΄ αυτό και οι διαβολικές δυνάμεις όταν αντικρίσουν τον Τίμιο Σταυρό φεύγουν φρίττοντας. Ο τύπος του Ζωοδότου Ξύλου δοξάσθηκε πριν απ’ τους προφήτας και θαυματούργησε τα μέγιστα, αλλά και πριν από την Δευτέρα Παρουσία του κρεμασθέντος σ΄αυτό Κυρίου Ιησού Χριστού, ο οποίος μέλλει να έρθει πάλι για να κρίνει ζωντανούς και κοιμηθέντες, θα εμφανισθεί προηγουμένως στον ουρανό ως μεγάλο, φρικτό και θαυμαστό σημείο ο Σταυρός, με δύναμη αφάνταστη και δόξα ανεκλάλητη ΄΄ . ( Δεκάλογος της Κατά Χριστόν Νομοθεσίας, Λόγος ΞΒ΄ 30 ).

        Ο Άγιος Κύριλλος Αλεξανδρείας, παρατηρεί : ΄΄ Εγήγερται σημείον εν ημίν μέγα, ο Του Σωτήρος Σταυρός, δι’ ου εκλελυτρούμεθα οι πεπιστευκότες ΄΄ .

     Ο Μ. Αθανάσιος, στο ερώτημα τι είναι Σταυρός απαντά: ΄΄

΄΄ Δόξα και Τιμή του Χριστού, Σταυρός

Επειδή μυρία αγαθά δια του Σταυρού εγένετο

Ότι θάνατος καταπεπατήται και κατάρα εξωστράκισται,

ο άδης εσκύλευται, η αμαρτία ηφάνισται

η παράβασης κατήργηται, η φύσις των ανθρώπων

της δουλείας των παθών ηλευθέρωται,

διάβολος εδεσμεύθη, σωτηρία εφυτεύθη,

ανάστασις εγνωρίσθη, κακία απηλάθη

ζωή επήγασεν, ειδωλολατρεία ελύθη ΄΄.

Πολλοί ρωτούν γιατί σταυρός στην ζωή των ανθρώπων, είναι βαρύ φορτίο και οδυνηρό. Οδυνηρότερη όμως είναι η γεύση του θανάτου, που καταδυναστεύει την ανθρώπινη ύπαρξη. Σταυρός γιατί αυτός είναι ή μήτρα μέσα στην οποία κυοφορείται η Ανάσταση. Χαρακτηριστικό το μήνυμα που η ποιητική πέννα του Αγίου Ανδρέου Κρήτης στέλνει :

΄΄ Σταυρός : ζωής πρόξενος,

θανάτου λύσις,

φθοράς αλλοτρίωσις,

ζωοποίησις των νενεκρωμένων ΄΄ Αμήν

ΚΥΡΙΑΚΗ Γ΄ ΝΗΣΤΕΙΩΝ – 23 ΜΑΡΤΙΟΥ 2014
Ιερά Μητόπολις Σερβίων και Κοζάνης

ΚΥΡΙΑΚΗ Γ΄ ΝΗΣΤΕΙΩΝ

- τῆς Σταυροπροσκυνήσεως -

Μρκ. 8,34 – 9,1

Ἡ ἑβδομάδα ποῦ ξεκινάει ἀπό αὔριο, ἀγαπητοί μου ἀδελφοί, ἡ τέταρτη τῶν Νηστειῶν, εἶναι τό μέσον της Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς. Φτάνουμε, δηλαδή, στά μέσα τῆς νηστείας καί τῆς πνευματικῆς μας ἄσκησης. Εἶναι φυσικό νά αἰσθανόμαστε κάποια κόπωση καί εἶναι δίκαιο νά πάρουμε μία ἐνίσχυση, γιά νά συνεχίσουμε τόν δρόμο μας. Αὐτή τήν ἐνίσχυση μᾶς δίνει ἡ Ἐκκλησία σήμερα, προβάλλοντάς μας νά προσκυνήσουμε τόν τίμιο Σταυρό. Μᾶς θυμίζει ἔτσι πώς, ἄν ἐμεῖς κοπιάσαμε λίγο νηστεύοντας, ὁ Σωτήρας Χριστός πέθανε γιά τήν σωτηρία μας πάνω στόν Σταυρό. Μᾶς δίνει νά καταλάβουμε πώς, αὐτό πού λέμε πνευματική ἀνακαίνιση καί προκοπή, δέν μπορεῖ νά γίνει παρά μέ σταύρωση τοῦ ἑαυτοῦ μας. Ἔτσι, οἱ ἱεροί πατέρες ὅρισαν νά διαβάζεται στήν σημερινή Θεία Λειτουργία ἡ εὐαγγελική περικοπή πού ἀκούσαμε πρίν ἀπό λίγο, ὅπου ὁ Ἰησοῦς μιλάει γιά αὐταπάρνηση καί γιά σταυρό.

Πρῶτα εἶπε ὁ Κύριος: «ὅποιος θέλει». Σ’ αὐτά τά λόγια βλέπουμε πώς ὁ Θεός κανέναν δέν ἀναγκάζει καί κανέναν δέν ὑποχρεώνει νά τόν ἀκολουθήσει. Δέν καταργεῖ αὐτό πού μᾶς ἔδωσε ἐκεῖνος· τήν ἐλευθερία. Αὐτή ἡ ἐλευθερία εἶναι τό πολυτιμότερο δῶρο τοῦ Θεοῦ σ’ ἐμᾶς καί τό χαρακτηριστικότερο γνώρισμά μας. Ὁ Θεός θέλει ἡ ἀρετή μας νά εἶναι κατόρθωμα τῆς θέλησής μας, νά τό θέλουμε δηλαδή νά εἴμαστε καλοί, γιατί ἀλλιῶς, ἄν ἡ ἀρετή μας ἦταν χωρίς τή θέλησή μας, δέν θά εἶχε καμιά ἀξία. Τό ἴδιο κι ἡ σωτηρία μας. Ἄν δέν τή θέλουμε οἱ ἴδιοι, δέν ἔχει καμιά ἀξία. Γι’ αὐτό κι ὁ Θεός δέν μᾶς τήν ἐπιβάλλει. Τό μόνο πού μποροῦμε ἐμεῖς νά δώσουμε γιά τήν σωτηρία μας, ὕστερα ἀπό τήν χάρη τοῦ Θεοῦ, εἶναι ἡ καλή μας θέληση, νά θέλουμε νά σωθοῦμε. Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος λέει ὅτι ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ θέλει ἡ σωτηρία μας νά μήν εἶναι ἔργο μόνο δικό του, ἀλλά καί κατόρθωμα δικό μας.

Ἐπιπλέον, τό «ὅποιος θέλει» φανερώνει πώς, ὅταν ὁ Χριστός καλεῖ τόν κόσμο, δέν κάνει διάκριση μεταξύ τῶν ἀνθρώπων. Ὁ Θεός θέλει νά σωθοῦν ὅλοι οἱ ἄνθρωποι καί τούς

καλεῖ ὅλους. Ὅταν πρόκειται γιά κεῖνο πού ὁ Θεός δίνει γιά τήν σωτηρία τῶν ἀνθρώπων, ὁ Ἰησοῦς Χριστός τούς καλεῖ ὅλους («δεῦτε πρός μέ πάντες οἱ κοπιῶντες καί πεφορτισμένοι καγῶ ἀναπαύσω ὑμᾶς»). Ὅταν, ὅμως, πρόκειται γιά κεῖνο πού οἱ ἄνθρωποι πρέπει νά δώσουν γιά τήν σωτηρία τους, τότε ὁ Ἰησοῦς Χριστός λέει «ὅποιος θέλει».

Ἀπό τή στιγμή, ὅμως, πού ὁ ἄνθρωπος θά τό θελήσει, πού θά πάρει, δηλαδή, τήν ἀπόφαση ν’ ἀκολουθήσει τόν Χριστό, ἀμέσως τά πράγματα δυσκολεύουν: «ἄς ἀπαρνηθεῖ τόν ἑαυτό του, ἄς σηκώσει τόν σταυρό του κι ἄς μέ ἀκολουθεῖ». Ὁ λόγος τοῦ Χριστοῦ εἶναι σκληρός. Εἶναι λόγος πού τόν ἀντέχουν μόνο δυνατοί ἄνθρωποι· δυνατοί στό φρόνημα καί τήν προαίρεση. Ὁ ἀληθινός χριστιανός εἶναι ἄνθρωπος ὁλοκληρωτικά δοσμένος στόν Θεό. Ὁ ἀληθινός χριστιανός ἀρνεῖται τελείως τόν ἑαυτό του, δηλαδή τό θέλημά του, τόν ἐγωισμό του, τίς ἐπιθυμίες του καί τά ἐγκόσμια συμφέροντά του. Ἀληθινός χριστιανός εἶναι ὅποιος, καθώς ὁ Κύριός του, σηκώνει κι αὐτός τόν σταυρό του· καί σταυρός εἶναι τό χρέος,

ἡ εὐθύνη, ἡ θλίψη, ἡ θυσία, ἡ ἀγάπη. Ὅλα αὐτά, μέ μία λέξη, εἶναι ὁ σταυρός.

Βέβαια, ὁ σταυρός εἶναι σταυρός. Ὅσο κι ἄν τόν ὀμορφήνουμε, ὁ σταυρός παραμένει τό ματωμένο ξύλο, τό θανατικό ὄργανο, τό σύμβολο τῆς αὐταπάρνησης καί τῆς θυσίας. Δέν κερδίζουμε τίποτα καί λέμε λόγια στόν ἀέρα, ὅταν θέλουμε νά παρουσιάσουμε τό κήρυγμα τοῦ σταυροῦ γιά εὔκολο πράγμα. Τό πιό προσωπικά ὑπεύθυνο, τό πιό ἄξιο εἶναι νά σηκώνουμε τόν σταυρό μας καί νά πεθαίνουμε γιά τόν Χριστό καί τό εὐαγγέλιό του. Νά πεθαίνουμε, ὄχι γιά νά ὠφεληθεῖ ὁ Χριστός, ἀλλά γιά νά ζήσουμε ἐμεῖς. Ἀμήν.

ΚΥΡΙΑΚΗ 23 ΜΑΡΤΙΟΥ 2014 – Γ΄ ΝΗΣΤΕΙΩΝ
(Σταυροπροσκυνήσεως)
(Μαρκ. η΄ 34- θ΄ 1)   (Εβρ. δ΄ 14- ε΄ 6)

 Ζωηφόρος Δύναμη

 “Όστις θέλει οπίσω μου ακολουθείν, απαρνησάσθω εαυτόν
και αράτω τον σταυρόν αυτού, και ακολουθείτω μοι”.

Η φωτοχυσία της Ανάστασης στην οποία προσανατολίζεται κάθε πιστός που διάγει την περίοδο αυτή το Στάδιο των Αρετών, προϋποθέτει τον Σταυρό του Κυρίου μας μέσα από ένα Σταυροαναστάσιμο οδοιπορικό. Ο Σταυρός που ήταν σύμβολο του θανάτου έγινε εγγύηση της ζωής. Έδωσε την ευκαιρία στην αγάπη να σταυρωθεί και να γίνει έτσι αθάνατη. Ο σημερινός άνθρωπος ζώντας σ’ ένα κλίμα άκρατου ανταγωνισμού και υλιστικής θεώρησης των πραγμάτων, αναζητά εναγωνίως διεξόδους τις οποίες μπορεί να ανακαλύψει και να ιχνηλατήσει στην προοπτική της δύναμης του Σταυρού. Με φόντο τη ζωηφόρο παρουσία Του, επιβάλλεται να αποτολμήσει την έξοδο εκείνη που θα τον απάλλασσε από τις φοβερές συνέπειες της αμαρτίας και κατ’ επέκταση τα λογής αδιέξοδα που βιώνει στη ζωή του.

Δεν είναι τυχαίο που η μητέρα μας Εκκλησία καθιέρωσε την Κυριακή της Σταυροπροσκύνησης, αναδεικνύοντας έτσι τον Σταυρό που προβάλλει ως η ζωηφόρος εκείνη δύναμη που δίνει τη δυνατότητα ενατένισης σε αιώνιους προσανατολισμούς. Μας θυμίζει συγκεκριμένα ότι ο δρόμος που οδηγεί στη συνάντηση με τον Αναστημένο Χριστό περνά μέσα από το σταύρωμα. Μας πλημμυρίζει με θάρρος, δείχνοντάς μας έτσι ότι η σταύρωση αυτή στην πραγματικότητα είναι ένας ζωηφόρος θάνατος και μια σταυρόμορφη Ανάσταση. “Χριστός ο Βασιλεύς της δόξης, εκουσίως χείρας εκτείνας ύψωσεν ημάς εις την αρχαίαν μακαριότητα. Ούς πριν ο εχθρός, δι΄ ηδονής συλήσας, εξορίστους θεού πεποίηκε”, αναφέρεται στον υμνολογικό πλούτο που διαποτίζει την Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως.

Ο Σταυρός του Κυρίου

Ο Χριστός απευθυνόμενος στους μαθητές του, τονίζει τα εξής: “Όποιος θέλει να με ακολουθήσει ας απαρνηθεί τον εαυτό του και ας σηκώσει τον σταυρό του”. Τα λόγια αυτά είναι πολύ σημαντικά για την πνευματική πορεία που ακολουθεί ο κάθε χριστιανός, που θεωρεί τον εαυτό του μαθητή του Χριστού. Αφού η πορεία του Ιησού δεν περνά μέσα από τιμές, δόξες και μεγαλεία αλλά από το Σταυρό και το Πάθος, δεν μπορεί να είναι διαφορετικός ο δρόμος που ξεδιπλώνεται μπροστά σε όσους συνειδητά θέλουν να τον ακολουθήσουν.
Ο Σταυρός βέβαια δεν είναι πλέον το ατιμωτικό σύμβολο της αρχαιότητας, αλλά η ζωηφόρος δύναμη που οδηγεί στην Ανάσταση. Είναι το αήττητο τρόπαιο, όπλον κραταιόν κατά του διαβόλου, το σταθερό εκείνο στήριγμα για κάθε πιστό στην πορεία του.

Αγαπητοί αδελφοί, η Εκκλησία μας προβάλλει το Σταυρό του Χριστού στο μέσο περίπου της περιόδου της Μεγάλης Τεσσαρακοστής για να Τον προσκυνήσουν οι πιστοί και ενισχυμένοι να συνεχίσουν τον πνευματικό τους αγώνα. Έναν αγώνα που θα τους φέρει έτοιμους στην Μεγάλη Βδομάδα και το Πάσχα. Μάλιστα η συγκεκριμένη περικοπή, με φόντο το Σταυρό, αναγινώσκεται την περίοδο αυτή που προσφέρεται ιδιαίτερα για την κάθαρση των ψυχών και των σωμάτων. Όπως ακούσαμε στο ευαγγελικό ανάγνωσμα, καλείται ο κάθε άνθρωπος να μαθητεύσει κοντά στο Χριστό σηκώνοντας το δικό του σταυρό στη ζωή του.

Πρέπει να γνωρίζουμε ότι η μαθητεία κοντά στο Χριστό, σημαίνει πλήρη αυταπάρνηση και πλήρη παράδοση του εαυτού μας στην αγάπη του Κυρίου μας. Αυτό δεν είναι τόσο εύκολο διότι ο άνθρωπος πολλές φορές αρνείται να αποδεσμευθεί από τα ψεύτικα στηρίγματα τα οποία δεν του επιτρέπουν να προσεγγίσει τα βιώματα της θείας ζωής. Απαιτεί άσκηση και πολύ κόπο η προσπάθειά μας να γίνουμε πραγματικοί μαθητές του Χριστού και να ζούμε με πυξίδα την αγάπη Του. Και βέβαια, πρέπει να έχουμε υπόψιν ότι η μαθητεία κοντά στο Χριστό δεν εκφράζεται μόνο με την πίστη που επιδεικνύουμε σε περιόδους διωγμών, αλλά φανερώνεται μέσα από το καινούργιο ήθος στην καθημερινή μας ζωή. Αυτό το ήθος απορρέει από τη σταυρωμένη αγάπη που παραπέμπει σε αιώνιες και ακατάλυτες αντοχές.

Χριστάκης Ευσταθίου, Θεολόγος

Μητροπολίτης Γόρτυνος Ιερεμίας, Ο Σταυρός του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού
ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΓΟΡΤΥΝΟΣ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΟΠΟΛΕΩΣ
O ΣΤΑΥΡΟΣ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΗΜΩΝ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ
1. Στο σημερινό μου κήρυγμα, αδελφοί μου χριστιανοί, θα σας μιλήσω για τον Τίμιο Σταυρό, το ιερό σύμβολο της πίστης μας. Τα πάντα στην Εκκλησία μας τελετουργούνται διά του Σταυρού. Κάνοντας τον Σταυρό μας δηλώνουμε ότι πιστεύουμε στον Ιησού Χριστό και ότι ανήκουμε στην Αγία Του Εκκλησία. Όταν οι ειδωλολάτρες βασιλείς και αυτοκράτορες έλεγαν στους χριστιανούς να πουν τί πιστεύουν, αυτοί έκαναν το Σταυρό τους και δήλωναν με αυτό την πίστη τους.
2. Η Εκκλησία μας τιμά τον Τίμιο Σταυρό με μεγάλη εορτή στις 14 Σεπτεμβρίου, την λεγομένη «Παγκόσμια Ύψωση του Τιμίου Σταυρού». Αλλά θέλω σήμερα, αδελφοί μου, να σας μιλήσω για μία άλλη εορτή του Σταυρού, που την έχουμε λησμονήσει. Ξέρετε ότι ο Σταυρός πάνω στον Οποίο σταυρώθηκε ο Χριστός μας, ήταν καταχωμένος στον Γολγοθά και με την έρευνα του Αγίου Κωνσταντίνου και της Αγίας Ελένης βρέθηκε θαυματουργικά. Πότε έγινε αυτό το μεγάλο γεγονός; Έγινε το έτος 326 μ.Χ. στις 6 Μαρτίου. Και γιατί δεν το γιορτάζουμε με καμπανοχτύπια και μεγάλη πανήγυρη το θαυμαστό και μεγάλο και λαμπρό αυτό γεγονός της πίστης μας; Το θέμα αυτό, αγαπητοί μου, κρύβει μιά αλήθεια, λειτουργική και πνευματική αλήθεια. Παρακαλώ να την ακούσετε: Η 6η Μαρτίου πέφτει την Μ. Τεσσαρακοστή, γιατί «δεν λείπει ο Μάρτης από την Τεσσαρακοστή», όπως λέγει ο λαός μας.

Την Τεσσαρακοστή όμως δεν επιτρέπεται Θεία Λειτουργία, παρά μόνο το Σάββατο και την Κυριακή. Γιατί αυτό; Γιατί η Τεσσαρακοστή έχει πένθιμο χαρακτήρα – πάμε για τα πάθη του Χριστού την Μ. Εβδομάδα – η δε Θεία Λειτουργία έχει χαρμόσυνο, έχει αναστάσιμο χαρακτήρα. Δεν μπορούμε λοιπόν να τελέσουμε Θεία Λειτουργία στις 6 Μαρτίου, γιατί συνήθως αυτή η ημέρα πέφτει μεσοβδόμαδα, και χωρίς Θεία Λειτουργία δεν μπορούμε να κάνουμε πανήγυρη. Αλλά και δεν έπρεπε να χαθεί η εορτή αυτή της ευρέσεως του Τιμίου Σταυρού για να τον προσκυνήσουμε λαμπρά στην Εκκλησία μας. Ακούστε, χριστιανοί μου, τί κάνει η Εκκλησία μας: Ὅταν την Μ. Τεσσαρακοστή πέφτει μιά σημαντική γιορτή, που θέλει να την προβάλει, την παίρνει από την ημέρα που τιμάται – γιατί είναι καθημερινή η ημέρα αυτή – και την μεταθέτει σε κάποια Κυριακή της Μ. Τεσσαρακοστής, που γίνεται Θεία Λειτουργία. Έτσι, λοιπόν, η Εκκλησία μας καθόρισε η εορτή της ευρέσεως του Τιμίου Σταυρού στις 6 Μαρτίου, καθόρισε, λέγω, να εορτάζεται μία Κυριακή της Μ. Τεσσαρακοστής. Ποιά Κυριακή; Για πνευματικό λόγο η Εκκλησία την προσκύνηση του Τιμίου Σταυρού για την εύρεσή Του (6 Μαρτίου) καθόρισε να την εορτάζουμε την Γ´ Κυριακή των Νηστειών. Γιατί την Γ´ Κυριακή; Γιατί η Κυριακή αυτή είναι το μέσον της Μ. Τεσσαρακοστής. Και οι χριστιανοί, που κάνουν έντονο πνευματικό αγώνα την περίοδο αυτή, δυναμώνονται βλέποντας τον Σταυρό του Κυρίου και συνεχίζουν με μεγαλύτερη προθυμία τον πνευματικό τους αγώνα για το υπόλοιπο μισό της Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Τον παίρνει όμως πάλι τον Σταυρό η Εκκλησία, τον κρύπτει στο ιερό Βήμα, και τον παρουσιάζει πάλι την Μ. Παρασκευή, την μεγάλη αυτή Ημέρα της Σταυρώσεως του Χριστού μας.
3. Είναι μεγάλη, αγαπητοί μου, η τιμή της Εκκλησίας μας στον Τίμιο Σταυρό, γιατί είναι μεγάλη η θεολογία Του. Δύο πράγματα, πράγματα και θάματα, στην Εκκλησία μας έχουν την πιό μεγάλη τιμή και την πιό μεγάλη και βαθειά θεολογία. Όποιος τα γνωρίζει αυτά τα δύο, γνωρίζει όλη την θεολογία της Εκκλησίας μας. Όλη, όλη! Αυτά τα δύο είναι: Ο ΣΤΑΥΡΟΣ και η ΠΑΝΑΓΙΑ! Η ΠΑΝΑΓΙΑ και ο ΣΤΑΥΡΟΣ! Η θεολογία του Σταυρού και η Θεοτοκολογία, είναι δύο μεγάλα μυστήρια, στα οποία συγκεφαλαιώνεται όλη η πίστη μας. Και ακριβώς επειδή και τα δύο αυτά είναι μεγάλα, γι᾽ αυτό και παραλληλίζονται: Ό,τι λέγεται για τον Σταυρό λέγεται για την Παναγία· και ό,τι λέγεται για την Παναγία λέγεται για τον Σταυρό! Θα σας αναφέρω ένα-δύο παραδείγματα: Τί είναι ο Σταυρός; Είναι το δέντρο εκείνο, που έχει βαθειά την ρίζα του στο χώμα, το δέντρο, που έχει ως γλυκό Καρπό την Θεία Κοινωνία και κάτω από την σκιά του δέντρου αυτού αναπαύονται τα παιδιά του Σταυρού. Και για την Παναγία μας ομοίως λέμε: «Χαίρε δένδρον αγλαόκαρπον, εξ ου τρέφονται πιστοί· χαίρε ξύλον ευσκιόφυλλον υφ᾽ ου σκέπονται πολλοί»!
Ο Σταυρός πάλι ήταν το κλειδί εκείνο που άνοιξε τον Παράδεισο. Χιλιάδες χρόνια ήταν κλεισμένος ο Παράδεισος, αλλά με την Σταύρωση του Χριστού μας, σαν με κλειδί, άνοιξε ο Παράδεισος και ο πρώτος που μπήκε σ᾽ αυτόν ήταν ένας αμαρτωλός, ένας πολύ αμαρτωλός, ο ληστής. Και για την Παναγία μας ομοίως λέμε: «Χαίρε, δι᾽ ης ηνοίχθη Παράδεισος· χαίρε η κλεις της Χριστού Βασιλείας»!
4. Σας είπα, χριστιανοί μου, ότι ο Σταυρός έχει γενικά όλη την πίστη μας. Ακούστε ερμηνεία του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού για τον Σταυρό: Τα τρία δάχτυλα, με τα οποία κάνουμε το Σταυρό μας, δηλώνουν την Αγία Τριάδα: Τον Πατέρα, τον Υιό και το Άγιο Πνεύμα. Με το ότι τα δάχτυλα αυτά τα έχουμε ενωμένα, δηλώνουμε ότι τα Τρία Θεία Πρόσωπα, είναι ομοούσια. «Τριάδα, ομοούσιος και αχώριστος». Με το ότι το χέρι μας το βάζουμε στο κεφάλι και έπειτα στην κοιλιά δηλώνουμε ότι ο Χριστός κατέβηκε από τα ουράνια στην Κοιλία της Παναγίας μας και σαρκώθηκε. Έγινε άνθρωπος για ᾽μας. Αυτό είναι η Πρώτη Παρουσία του Χριστού κάτω στην γη. Και με το ότι έπειτα το χέρι μας το βάζουμε στον δεξί και στον αριστερό ώμο δηλώνουμε την Δεύτερη Παρουσία του Χριστού και σαν να ευχόμαστε μυστικά: Χριστέ μου, στην Δεύτερή Σου Παρουσία, που θα κρίνεις τον κόσμο, πάρε με στα Δεξιά Σου, στον Παράδεισο, και όχι αριστερά στην Κόλαση. Βλέπετε, λοιπόν, χριστιανοί μου, ότι κάνοντας το σημείο του Σταυρού δηλώνουμε την Αγία Τριάδα, την Παναγία μας, και την Πρώτη και Δεύτερη έλευση του Χριστού μας. Αλλά και με το σχήμα του Σταυρού που κάνουμε δηλώνουμε την πίστη μας στον σταυρικό θάνατο του Χριστού, από τον οποίο ήρθε η σωτηρία μας.
5. Χριστιανοί μου, όλοι πάνω σας να έχετε Σταυρό. Προτού να κοιμηθείτε το βράδυ να σταυρώνετε το μαξιλάρι τρεις φορές «Εις το όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος». Θα σας πω και κάτι άλλο: Ο,τιδήποτε πράγμα παίρνετε, μικρό ή μεγάλο, να το σταυρώνετε, όταν το βάζετε στο σπίτι σας. Το έκαναν οι παλαιοί αυτό, οι άγιες γιαγιάδες μας, οι οποίες μάλιστα σταύρωναν με την λαμπάδα του Πάσχα και το ανώφλιο της πόρτας του σπιτιού. Όλο το σπίτι τους ήταν σταυρωμένο και γι᾽ αυτό ευλογημένο και έτσι το φύλαγε ο Σταυρός του Χριστού!
6. Οι αιρετικοί δεν κάνουν Σταυρό! Ο χιλιαστής κόβει το χέρι του, αλλά Σταυρό δεν κάνει. Και ο Πάπας με τους παπικούς του, σαν αιρετικοί που είναι, κάνουν αιρετικά τον Σταυρό τους. Τον κάνουν με τέσσερα δάχτυλα!... Αφού έχουν άλλη Αγία Τριάδα, αφού δηλαδή έχουν άλλο Θεό, πολύ φυσικό να έχουν και άλλο σταυρό. Ας τους φωτίσει ο Θεός να αρνηθούν τις αιρέσεις τους και να μάθουν τουλάχιστον, αυτό που ξέρει και ένα δικό μας μικρό ορθόδοξο παιδάκι: Το να κάνουν σωστά το Σταυρό τους.
Σας εύχομαι, χριστιανοί μου, να έχετε κουράγιο στην ζωή σας παίρνοντας δύναμη από τον Παντοδύναμο Τίμιο Σταυρό του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, ΑΜΗΝ.
Με πολλές ευχές,
† Ο Μητροπολίτης Γόρτυνος και Μεγαλοπόλεως Ιερεμίας

 Γ΄Κυριακή των Νηστειών (Σταυροπροσκυνήσεως) - «ὅστις θέλει ὀπίσω μου ἐλθεῖν, ἀπαρνησάσθω ἑαυτόν»

«ὅστις θέλει ὀπίσω μου ἐλθεῖν, ἀπαρνησάσθω ἑαυτόν»
Στὸ μέσον τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς, τῆς κατ᾽ ἐξοχὴν κατανυκτικῆς περιόδου τοῦ πνευματικοῦ ἀγῶνος, τοῦ πένθους καὶ τῆς μετανοίας, ἡ Ἐκκλησία μας προβάλλει γιὰ προσκύνηση τὸν Τίμιο Σταυρό, σύμβολο τοῦ Πάθους καὶ τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Κυρίου. Ὁ Σταυρὸς εἶναι ἡ δόξα τῆς Ἐκκλησίας, ποὺ δίνει θάρρος καὶ δύναμη στοὺς πιστοὺς νὰ συνεχίσουν τὸν πνευματικὸ ἀγώνα καὶ νὰ ἀναδειχθοῦν νικητὲς κατὰ τοῦ πονηροῦ.

Ὁ Χριστὸς μᾶς προσκαλεῖ νὰ Τὸν ἀκολουθήσουμε, ὄχι καταναγκαστικὰ ἀλλὰ μὲ ἀπόλυτο σεβασμὸ στὴν ἐλευθερία μας. «Ὅστις θέλει ὀπίσω μου ἐλθεῖν» (Μᾶρκ. η´ 34), λέγει ὁ Κύριος καὶ ἀφήνει τὴν ἐπιλογὴ σὲ μᾶς, νὰ Τὸν ἀκολουθήσουμε ἢ ὄχι. Ἀπὸ τὴν στιγμὴ ὅμως, ποὺ θὰ κάνουμε τὴν ἐπιλογή μας, ὀφείλουμε νὰ συμμορφωθοῦμε μὲ τὸ θέλημα τοῦ Χριστοῦ καὶ νὰ ἀπαρνηθοῦμε τὸν ἑαυτόν μας. Ἡ πορεία μας πρὸς τὸν Χριστὸ προϋποθέτει τὸ στοιχεῖο τῆς αὐταπαρνήσεως.
Ἀλλὰ τί σημαίνει νὰ ἀπαρνηθοῦμε τὸν ἑαυτόν μας; Πρῶτον, νὰ ἀπαρνηθοῦμε «τὸν παλαιὸν ἄνθρωπον σὺν ταῖς πράξεσι αὐτοῦ» (Κολοσ. γ´ 9), νὰ ἐγκαταλείψουμε πονηρὲς σκέψεις καὶ ἐπιθυμίες, νὰ ἀποδιώξουμε τὶς κακίες καὶ τὰ πάθη, ποὺ κρύβονται στὴν καρδιά μας. Τὸ κάλεσμα τοῦ Χριστοῦ νὰ ἀπαρνηθοῦμε τὸν ἑαυτόν μας εἶναι κάλεσμα ἐλευθερίας καὶ ἀποδεσμεύσεως ἀπὸ τὰ πάθη, ποὺ ὑποδουλώνουν τὸ σῶμα καὶ τὴν διάνοια τοῦ ἀνθρώπου στὴν ἁμαρτία.
Μία ἄλλη μορφὴ ἀπαρνήσεως τοῦ ἑαυτοῦ μας εἶναι ἡ νηστεία τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς, ποὺ ἀποτελεῖ θυσία τοῦ σαρκικοῦ μας θελήματος, ταπείνωση τῆς σαρκὸς καὶ συντριβὴ τοῦ πνεύματος, ποὺ προέρχεται ἀπὸ τὴν ἀποχὴ ἀπὸ τροφὲς καὶ ἁμαρτωλὲς πράξεις.
Τὸ «ἀπαρνησάσθω ἑαυτὸν» ἐπίσης σημαίνει νὰ παύσουμε νὰ ζοῦμε ἐγωκεντρικά, σύμφωνα μὲ τὶς ἀπαιτήσεις καὶ τὰ κριτήρια τοῦ κόσμου, καὶ νὰ ζοῦμε πλέον γιὰ τὸν Χριστό. Μόνον ἔτσι θὰ σώσουμε τὴν ψυχή μας, ἔστω καὶ ἂν ἀπωλέσουμε κάτι ἀπὸ τὶς ἀπολαύσεις τοῦ κόσμου.
Ὅσο παράδοξο καὶ ἀντιφατικὸ νὰ ἀκούγεται, ἡ ἀπάρνηση τοῦ ἑαυτοῦ μας ἀποτελεῖ τὸ οὐσιαστικὸ βῆμα γιὰ τὴν ἀπόκτηση τῆς ἐσωτερικῆς καὶ πνευματικῆς μας ἐλευθερίας. Ὁ Σταυρὸς τοῦ Χριστοῦ, τὸ κατ᾽ ἐξοχὴν σύμβολο θυσίας καὶ αὐταπαρνήσεως, μᾶς δείχνει τὴν ὁδὸ τὴν δύσκολη, αὐτὴν τῆς ἄρσεως τοῦ σταυροῦ καὶ τῶν θλίψεων, ποὺ καταλήγει ὅμως στὴν ἐλευθερία, ποὺ μᾶς ἐξασφαλίζει ὁ Χριστός. Ὅταν ἐπιλέγουμε τὴν ὁδὸ τῆς αὐταπαρνήσεως, παύουμε νὰ ἐμπιστευόμαστε στὸν ἑαυτόν μας, στὶς δικές μας δυνάμεις, καὶ τοποθετοῦμε τὴν ἐλπίδα καὶ τὴν ἐμπιστοσύνη μας στὸν Σταυρὸ τοῦ Κυρίου.
Σὲ μία τέτοια σταυρικὴ πορεία μᾶς καλεῖ ὁ Κύριος, νὰ συμπορευθοῦμε μαζί Του καὶ ἐφέτος, καὶ αὐτὴν τὴν περίοδο τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς, ὥστε νὰ διέλθουμε πνευματικῶς καὶ νὰ φθάσουμε ἀξίως ὡς τὴν Μεγάλη Ἑβδομάδα, νὰ βιώσουμε τὸ Σταυρικὸ Πάθος τοῦ Κυρίου καὶ νὰ γευθοῦμε τὴν χαρὰ τῆς Ἀναστάσεως, συναναστημένοι μαζὶ μὲ τὸν Χριστό.
Ἀρχιμανδρίτης π. Κύριλλος Κεφαλόπουλος

Ορθόδοξος Τύπος, 14/03/2014

 Γ΄Κυριακή των Νηστειών (Σταυροπροσκυνήσεως) -Το ιστίο της ζωής και το κλειδί του Παραδείσου.

Το ιστίο της ζωής και το κλειδί του Παραδείσου.
        Από τότε που γεννιέται ο άνθρωπος σέρνει μαζί του την ενοχή της πρώτης αμαρτίας. Είναι η φρικτή συνέπεια της πρώτης εκείνης πτώσης των πρωτοπλάστων. Από τότε απέκτησε η ψυχή μία ροπή προς το κακό. Και αυτή η ροπή ενισχυμένη από άλλους παράγοντες οδηγεί τα βήματα των ανθρώπων στον χαμό της αμαρτίας. Και όταν διαπραχθεί το κακό, τότε πλέον έρχεται το βάρος, ο εφιάλτης της ενοχής. Δεν έχει πια το θάρρος να σηκώσει τα μάτια  προς τον ουρανό και να κοιτάξει τον Θεό. Μένει με την ψυχή του φυλακισμένη στην χώρα των νεκρών, με την πόρτα του Παραδείσου κλειστή, με το κλειδί του χαμένο, παράλληλα δε με τον βαθύ πόνο για το δράμα του και με τον βαθύτερο πόθο για την απαλλαγή του από το ψυχικό αυτό μαρτύριο, και το άνοιγμα της θύρας που οδηγεί στο φως του Θεού.
     Κι όμως εκεί που μέσα στους αιώνες λύση δεν βρισκόταν, και γενεές γενεών προσδοκούσαν την αποκατάσταση της ψυχής τους, ο ίδιος ο Θεός της αγάπης σκύβει και συναντά το δημιούργημά Του. Το συναντά μέσα στον πόνο του για να του πάρει τον πόνο και να του δώσει χαρά. Σκύβει στην γη για να αρπάξει με την βία της αγάπης το αγαπημένο του δημιούργημα, και του δίδει το κλειδί της Βασιλείας, τον Τίμιο και ζωοποιό Σταυρό Του.
        Με τον Σταυρό ανοίγουν οι πύλες του Παραδείσου και σαν δώρο Θεού προσφέρεται στον άνθρωπο η σωτηρία. Η σωτηρία του ανθρώπου γίνεται  μία καινούργια δημιουργία. Και καθώς η αρχική δημιουργία ήταν ξεχείλισμα της αγάπης του Θεού, έτσι και η νέα δημιουργία είναι ένα νέο ξεχείλισμα της αγάπης του Τριαδικού Θεού.
Γράφει χαρακτηριστικά ο άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός «Κάθε πράξη και κάθε θαυματουργία του Χριστού είναι πολύ μεγάλη και θεία και αξιοθαύμαστη, αλλά από όλες τις πράξεις Του πιο αξιοθαύμαστη είναι ο Τίμιος Σταυρός Του. Με την σταύρωση του Κυρίου καταργήθηκε ο θάνατος, συγχωρήθηκε η προπατορική αμαρτία, χαρίστηκε στον άνθρωπο η ανάσταση, ανοίχθηκαν οι πύλες του Παραδείσου».
        Για τούτο τον λόγο το σχήμα του Σταυρού πάνω στο οποίο ο Χριστός τελείωσε τη ζωή του είναι τίμιο και προσκυνητό, γιατί είναι εικόνα του Σταυρωμένου Κυρίου. Είναι δε συμβολικό και παραστατικό. Γι αυτό και η Εκκλησία στο μέσο της Τεσσαρακοστής τον προβάλει για να τον προσκυνήσουμε.
       Ο Σταυρός είναι η ελπίς των χριστιανών, ο σωτήρας των απεγνωσμένων, το λιμάνι γι αυτούς που βρίσκονται σε δύσκολες βιοτικές περιστάσεις, ο ιατρός για τους ασθενείς, απομακρύνει τα πάθη, δίνει την υγεία, δίνει την ζωή στους πνευματικά νεκρούς, καθοδηγεί προς την ευσέβεια, αποστομώνει την βλασφημία.
       Ο Σταυρός είναι το όπλο κατά των εχθρών, η πνευματική ράβδος για τους άρχοντες, η πνευματική βακτηρία για τα γηρατειά, ο οδηγός των τυφλών, το φως των σκοτισμένων, ο παιδαγωγός των αφρόνων, ο διδάσκαλος των νηπίων, η συντριβή της αμαρτίας, η φανέρωση της μετάνοιας.
            Ο Σταυρός, είναι η σκάλα που ανεβάζει στον ουρανό. Η οδός που οδηγεί στην αρετή, η κατάργηση του θανάτου, η απαλλαγή από την φθορά. Έχει την δύναμη να σβήνει την φλόγα των παθών και του αιωνίου πνευματικού θανάτου. Είναι το ιστίο της ζωής και  το κλειδί του Παραδείσου.

Ι.Μ.Φ.Ν&Θ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΗΒΩΝ και ΛΕΒΑΔΕΙΑΣ

Γ ́ ΝΗΤΣΕΙΩΝ

Ἀγαπητοί χριστιανοί, βρισκόμαστε ἤδη μέ τήν Χάρη τοῦ Θεοῦ στή μέση τῆς ἁγίας Τεσσαρακοστῆς. Μέσα στήν εὐλογημένη αὐτή περίοδο, πού ὁ καθένας ἀπό μᾶς ἀγωνίζεται ἐντατικότερα μέ τήν νηστεία καί τήν προσευχή γιά νά μορφωθῆ ὁ Χριστός μέσα του.
«Φωτίζου, φωτίζου Ἱερουσαλήμ, ἥκει γάρ σου τό φῶς καί ἡ δόξα Κυρίου ἐπί σέ ἀνέτειλεν», βροντοφωνάζει ὁ μέγας Ἡσαΐας.
«Ἄκουε γάρ», λέγει, «οὐρανέ καί ἐνωτίζου ἡ γῆ».
Προευαγγελίζομαι, φωνάζει ὁ προφήτης, ὅτι ἤδη ἔφτασε τό φῶς τῆς Ἀναστάσεως, πρός τήν ὁποία σπεύδετε νά καταπαύσετε καί γιά τήν ὁποία τρέχετε ἐναγωνίως.
Καί ἀπό ποῦ καθίσταται φανερό αὐτό; Ἡ δόξα Κυρίου ἤδη ἀνέτειλε στήν Ἱερουσαλήμ. Καί δόξα Κυρίου ἀναντίρρητα εἶναι ὁ θεῖος Σταυρός, ὁ ὁποῖος ὡς φαεινός ὄρθρος ἐμφανίζεται σήμερα καί ἐξακοντίζει τίς πρῶτες ἀκτίνες τοῦ Ἡλίου τῆς δικαιοσύνης. Πράγματι, σημειώνει ὁ ἅγιος Γερμανός Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως, στήν παρούσα ἑορτή ἔχουμε μνήμη φωτός καί μάλιστα φωτός ἀνεσπέρου, πού φωτίζει ὅσους βρίσκονται στό σκοτάδι τῆς ἀκηδίας.
Μᾶς προτρέπει ὁ ἅγιος, ἀγαπητοί χριστιανοί, νά μήν σκυθρωπάζει κανείς ἀπό μᾶς τούς τροφίμους τῆς νηστείας, οὔτε νά ἀνταλλάσσει τήν ἡμερότητα τοῦ προσώπου του μέ τήν σκοτεινή ἔκφραση τῆς κατήφειας.
Ἀλλά νά προσέλθουμε στήν ἀνατολή τοῦ Τιμίου Σταυροῦ καί νά φωτισθοῦμε καί νά λάμψουν τά πρόσωπά μας ἀπό τήν θέα τοῦ Τιμίου Ξύλου, ὅπως ὁ ἥλιος, καί τότε οἱ σκοτεινόμορφοι δαίμονες θά φύγουν μακρυά μας, μή δυνάμενοι νά μᾶς ἀτενίσουν κατά πρόσωπο. Διότι ἀπό τότε πού ὁ Χριστός ἐταπείνωσε τόν ἑαυτό Του καί ἔγινε ὑπήκοος στόν Θεό Πατέρα «μέχρι θανάτου, θανάτου δέ σταυροῦ», τότε μετετράπη ὁ Σταυρός σέ ξύλο ὑπακοῆς καί φωτίζει τήν διάνοιά μας, ἀρωματίζει τό στόμα, στηρίζει τήν καρδιά μας καί με ταδίδει τόν καρπό τῆς αἰωνίου ζωῆς. Ἀναιρεῖται ἔτσι ὁ καρπός τῆς παρακοῆς ἀπό τόν καρπό τῆς ὑπακοῆς.
Ὁ ζωοποιός Σταυρός τοῦ Κυρίου, πού προβάλλεται σήμερα γιά προσκύνηση, θά πρέπει νά ἐμπνεύσει τόν καθένα ἀπό μᾶς σέ μεγαλύτερο ζῆλο γιά τά πνευματικά. Εἶναι ἀνάγκη νά ἀντιληφθοῦμε ὅτι γιά μᾶς σταυρός δέν εἶναι μόνο οἱ θλίψεις καί οἱ ταλαιπωρίες ἀπό τήν καθημερινότητά μας, ἀλλά κυρίως ἡ ἐπίγνωση τῶν ἁμαρτιῶν μας καί ἡ ἀναφορά μας μέ ἐμπιστοσύνη στόν Κύριό μας. Ὅλοι μας περνᾶμε δυσκολίες, μᾶς δυσκολεύει ἡ βιωτική μέριμνα, οἱ περιστάσεις τοῦ βίου καί οἱ δυσχέρειες ἀπό τήν οἰκονομική κατάσταση. Καί βέβαια ὅλα τοῦτα εἶναι σίγουρα σταυρός στήν ζωή μας. Χρειάζεται πίστη καί ἐμπιστοσύνη στό πρόσωπο τοῦ Χριστοῦ, ὥστε νά μήν μᾶς καταβάλει ἡ θλίψη καί ἡ ἀπελπισία. Ὡς πνευματικοί ὅμως ἄνθρωποι θά πρέπει νά ἀντιληφθοῦμε καί τά βαθύτερα καί οὐσιαστικότερα. Νά καταλάβουμε, δηλαδή, ὅτι σταυρός γιά τούς χριστιανούς εἶναι κυρίως ἡ θέα τῆς ἐσκοτισμένης ἀπό τήν ἁμαρτία καρδιᾶς μας καί ἡ διαδικασία τῆς ἐπαναφορᾶς στήν ζωή τῆς χάριτος, πού μέ μιά λέξη ὀνομάζεται μετάνοια. Ἡ «οἰκεία κατάγνωσις», ὅπως γράφει ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς, ἡ συντετριμμένη καρδιά ἀπό τήν «κατάγνωση» αὐτή, καί ἡ ἀναφορά μας στό πρόσωπο τοῦ Χριστοῦ εἶναι ὁ προσωπικός μας σταυρός, πού ὀφείλουμε νά σηκώσουμε μαζί μέ τόν Χριστό, γιά νά γευθοῦμε τήν χάρη τῆς ἄφεσης τῶν ἁμαρτιῶν καί νά ἀποκτήσουμε αἴσθηση τῆς θείας ζωῆς.
Ὁ Σταυρός τοῦ Κυρίου ἔγινε ἡ βασιλική κλίνη τοῦ Βασιλέως, ἀφοῦ σ’ αὐτή ἔκλινε τήν κεφαλή Του γιά νά κοιμηθῆ ἑκούσια τόν ζωηφόρο ὕπνο. Ἀλλά ταυτόχρονα ἔγινε καί θυσιαστήριο γιά τήν σφαγή πού ὑπέστη γιά τό ἀνθρώπινο γένος, καί γιά τήν ἱερουργία, τήν ὁποία ὁ ἴδιος ἱερούργησε θυσιάζοντας τόν ἑαυτό Του ὑπέρ τοῦ κόσμου.
Ὅπως, λοιπόν, τό πῦρ τῆς θεότητος τοῦ Ἀμνοῦ, ὁ ὁποῖος θυσιάστηκε πάνω του, τόν ἀνέφλεξε, χωρίς νά τόν κατακαύσῃ, ἔτσι καί μεῖς σήμερα ἀγγίζουμε μέ τά χείλη καί λαμβάνουμε ἀπό αὐτό τό πῦρ κάθαρση ἁμαρτημάτων καί μεταδίδουμε τό φῶς καί τόν ἁγιασμό στόν ἔσω ἄνθρωπο, πού κατοικεῖ στό πήλινο αὐτό σῶμα.
Ἀδελφοί μου, ἡ Ἐκκλησία μᾶς ἐντάσσει σ’ αὐτή τήν εὐλογημένη προοπτική. Νά ἐναποθέσουμε τό ταλαίπωρο ἀπό τήν ἁμαρτία σαρκίο μας στό σταυρό τοῦ Χριστοῦ καί ὡς ἄλλη κλίνη ἐκεῖ νά ὑπνώσουμε τά πάθη καί τίς ἀδυναμίες πού προέρχονται ἀπό τήν ἀποστασία μας ἀπό τόν Θεό καί τήν αὐτονόμησή μας. Ἀλλά καί νά θυσιάσουμε καθημερινά πάνω σ’ αὐτό τό ἀναμμένο θυσιαστήριο κάθε τί πού μαρτυρεῖ τό κοσμικό μας φρόνημα. Νά ἐκζητήσουμε τό θέλημα τοῦ Θεοῦ στήν ζωή μας καί τήν ἄφεση τῶν ἁμαρτιῶν.

Ἡ ἀγάπη ἀποσκοπεῖ στό νά μπορῆ ὁ ἕνας νά δίνη χαρά στόν ἄλλον...

 Γ' ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΝΗΣΤΕΙΩΝ

Υπό Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Αντινόης κ.κ. ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΟΝΟΣ

Η τρίτη Κυριακή των Νηστειών, είναι αφιερωμένη στην προσκύνηση του Τιμίου και Ζωοποιού Σταυρού.  Σύμφωνα με την Ιερά Παράδοση, μετά από την σταύρωση του Κυρίου και Θεού και Σωτήρος μας Ιησού Χριστού, οι Θεοκτόνοι Εβραίοι για να ατιμάσουν ακόμη περισσότερο τον θάνατο του Ιησού  έθαψαν τους τρεις σταυρούς.  Κατά την περίοδο της Ιουδαϊκής επαναστάσεως του 70 μ.Χ. ο τότε στρατηγός και μετέπειτα Ρωμαίος Αυτοκράτωρ Τίτος πολιόρκησε τα Ιεροσόλυμα.  Οι πολιορκημένοι Εβραίοι στερήθηκαν από τροφές και νερό.  Η πείνα οδήγησε σε παραφροσύνη τους πολιορκημένους, οι οποίοι, για να επιζήσουν, άρχισαν να σκοτώνουν και να τρώγουν τα ίδια τα παιδιά των.  Όταν ο Τίτος κατέλαβε την πόλη και αντίκρυσε το απάνθρωπο εκείνο θέαμα, διέταξε τα στρατεύματά του να κατεδαφίσουν την πόλη και να μην αφήσουν ούτε μία πέτρα επάνω σ’ άλλη.  Έτσι, τα προφητικά λόγια του Κυρίου εκπληρώθηκαν:  «Αμήν λέγω υμίν, ου μη αφεθή ώδε λίθος επί λίθον, ος ου καταλυθήσεται» (Ματθ. 24:2) και «θυγατέρες Ιερουσαλήμ, μη κλαίετε επ’ εμέ, πλην εφ’ εαυτάς κλαίετε και επί τα τέκνα υμών.  Ιδού έρχονται ημέραι εν αις ερούσι• μακάριαι αι στείραι και κοιλίαι αι ουκ εγέννησαν, και μαστοί οι ουκ εθήλασαν» (Λουκ. 23:28-29).

Ο Σταυρός του Κυρίου παρέμεινε στην αφάνεια περίπου τρεις αιώνες και μόλις το 327 μ.Χ. η μητέρα του Αγίου Κωνσταντίνου, η Αγία Ελένη, αναζήτησε τον Τίμιο Σταυρό.  Κανείς όμως δεν γνώριζε την ακριβή τοποθεσία.  Μία εβραιοπούλα περιέγραψε κάποια τοποθεσία, όπου φύτρωνε ένα αρωματικό φυτό.  Αυτό το φυτό είναι ο βασιλικός, που σημαίνει το φυτό του βασιλέως Χριστού.  Οι στρατιώτες, αφού έσκαψαν την περιοχή βρήκαν τους τρεις σταυρούς.  Νέο πρόβλημα παρουσιάσθη:  Ποιός από τους τρεις σταυρούς είναι του Σωτήρος Χριστού;  Όλοι έμοιαζαν μεταξύ τους.  Και, ενώ όλοι διερωτώντο, μία κηδεία εξήρχετο από την πόλη.  Η Αγία Ελένη διέταξε να φέρουν το πτώμα της νεκράς και μόλις το τοποθέτησαν επάνω στο Σταυρό του Κυρίου, η νεκρά αναστήθηκε και δοξολογούσε τον Χριστό.

Η Αγία μας Ορθόδοξος Εκκλησία τοποθετεί τον Τίμιο Σταυρό στο μέσον του ναού, για να τον προσκυνήσουμε και να τον ασπασθούμε, ώστε να λάβουμε δύναμη και θεία Χάρη για να συνεχίσουμε τον πνευματικό μας αγώνα την περίοδο αυτή της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής.  Ο Τίμιος Σταυρός προβάλλετε για να ενθυμηθούμε τις αμέτρητες δωρεές, που εκπήγασαν από την σταυρική Θυσία του Υιού του Θεού.  Αντικρύζοντας τον Σταυρό του Κυρίου ενθυμούμεθα την αγάπη και το έλεος του Θεού προς τον άνθρωπο. 

Η αγάπη περιέχει ένα βασικό στοιχείο, τον πόνο.  Ο Κύριος μας Ιησούς Χριστός μας αγάπησε τόσο πολύ, ώστε έδωσε την ιδίαν Του την ζωή προς χάρη της σωτηρίας του σύμπαντος κόσμου.  Η αγάπη του Θεού είναι πράξη θυσίας.  Δεν ζητά άλλοι να θυσιαστούν, αλλά ο Ίδιος θυσιάζει τον Εαυτό Του.  Γίνεται ο Θύτης και το Θύμα, ο προσφέρων και ο πρεσφερόμενος, και διά της προσφοράς αυτής της μοναδικής θυσίας υπέρ όλων εκείνων, που ήσαν ένοχοι της αμαρτίας, επέφερε την συμφιλίωση μεταξύ του Θεού Πατρός και του ανθρωπίνου γένους.  Η Θυσία του Κυρίου ήταν μία θυσία τέλειας υπακοής προς το θέλημα του Θεού Πατρός.

Ο Κύριος απέθανε επάνω στο Σταυρό για τις δικές μας αμαρτίες.  Θέλησε να μας καθαρίσει από τον σπίλο της ακαθαρσίας και να μας παρουσιάσει καθαρούς και αγνούς.  Ο Κύριος απέθανε επί του Σταυρού, για να ανοίξει τις Πύλες του Παραδείσου.  Ο Κύριος απέθανε επί του Σταυρού, για να αναστήσει τον άνθρωπο από την πτώση του.  Ο Κύριος απέθανε επί του Σταυρού, για να μας κάμει υιούς και θυγατέρες και συγκληρονόμους της ουράνιας Του Βασιλείας.  Ο Κύριος απέθανε επί του Σταυρού, για να δείξει την άπειρο αγάπη Του προς το πλάσμα Του.

Η Ορθόδοξος μας Εκκλησία προσκαλεί όλους μας να προσέλθουμε και να γονατίσουμε μπροστά στον Τίμιο Σταυρό του Κυρίου και με ταπεινό πνεύμα να ζητήσουμε το έλεος και την συγχώρηση των αμαρτιών μας. 

Ο Σταυρός του Κυρίου είναι το σύμβολο της Χριστιανοσύνης.  Είναι η ταυτότητα όλων εκείνων που πιστεύουν και ομολογούν τον Ιησού Χριστό ως τον ενανθρωπήσαντα Υιό και Λόγο του Θεού Πατρός.  Είναι το σύμβολο της νίκης του Θεανθρώπου κατά του Διαβόλου.  Είναι το λάβαρο της ελευθερίας του ανθρώπου εναντίον της δουλείας και της τυραννίας του θανάτου.  Είναι το δώρο της συγχώρησης, η πηγή αγιασμού και ο χορηγός της εν Χριστώ καινούργιας ζωής.

Ορθόδοξο Φυλλάδιο Ι.Ν. Αγ. Θεοδώρου, Lanham
Υπό Σεβ. Μητροπολίτου Αντινόης κ.κ. ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΟΝΟΣ 
23 Απριλίου 2014

 Γ΄ Στάσις Χαιρετισμῶν.Τὸ βραβεῖο τῆς ἐγκρατείας. (+Μητροπολίτου Φλωρίνης Αυγουστίνου Καντιώτου)

Τὸ βραβεῖο τῆς ἐγκρατείας.
«Χαῖρε, τὸ στέφος τῆς ἐγκρατείας» (Ἀκάθ. ὕμν. Ν1β΄)
(Ομιλία του †Επισκόπου Φλωρίνης Αυγουστίνου Καντιώτου)
       Ὁ Ἀκάθιστος ὕμνος, ἀγαπητοί μου, μοιάζει μὲ ἀνθοδέσμη. Ὅπως ἐκεῖνος ποὺ φτειά­χνει μιὰ ἀνθοδέσμη διαλέγει λουλούδια, τὰ δένει μὲ μιὰ κλωστὴ καὶ τὰ προσφέρει, ἔτσι καὶ ὁ ἀνώνυμος ποιητὴς τοῦ Ἀκαθίστου διαλέγει ἄνθη ἀπὸ τὰ πνευματικὰ λιβάδια, τῆς ἁ­γίας Γραφῆς, τῆς φύσεως καὶ τῆς ἱστορίας, ἄν­θη ποιητικά, εἰκόνες καὶ παραδείγματα. Ἀπὸ αὐτὰ πλέκει τὸν ὕμνο του καὶ τὸν προσφέρει στὴν ὑπεραγία Θεοτόκο. Μετρῶ τὰ ἄνθη τῆς ἱερᾶς αὐτῆς ἀνθοδέσμης καὶ τὰ βρίσκω 144. Κάθε «Χαῖρε» εἶνε κ᾿ ἕνα ἄνθος.

Δῶστε μου γιὰ λίγο τὴν ὑπομονή σας, γιὰ νὰ ἑρμηνεύσουμε ἕνα ἀπὸ τὰ «Χαῖρε» ποὺ ἀ­κούσαμε. Εἶνε τὸ «Χαῖρε, τὸ στέφος τῆς ἐγ­κρατείας» (Ἀκάθ. ὕμν. Ν1β΄).
    «Χαῖρε, τὸ στέφος τῆς ἐγκρατείας». Τί σημαίνει στέφος; τὸ καταλαβαίνουμε; Ὅπως πᾶ­με, γιὰ νὰ μάθουμε τὰ ἑλληνικά, θὰ πηγαίνου­με ἔξω. Μὲ πῆρε ἕνας ἀπὸ τὴ Νέα Ὑόρκη καὶ μοῦ λέει· –Ἔχω χαρά· στὴν Ἑλλάδα πῆγα γυμνάσιο – λύκειο, ἑλληνικὰ δὲν ἔμαθα· τώρα ἐ­δῶ πάω σ᾿ ἕνα σχολεῖο ποὺ διδάσκονται ἀρχαῖα ἑλληνικά… Ποῦ καταντήσαμε, τὰ παιδιὰ τῆς Ἑλλάδος νὰ μὴ γνωρίζουν τὴ γλῶσσα τους!
Τὸ στέφος, λοιπόν, εἶνε λέξις τῆς ὡραίας ἑλ­ληνικῆς γλώσσης ποὺ σημαίνει «στεφάνι». Τὸ δὲ στεφάνι μᾶς ὑπενθυμίζει τοὺς ἀρχαίους ἀ­θλητάς. Πολλοὶ ἦταν οἱ ἀγῶνες στὴν ἀρχαία Ἑλλάδα. Σπουδαιότεροι ἦταν οἱ Ὀλυμπιακοί, στὸ στάδιο τῆς Ὀλυμπίας. Ἐκεῖ συνέρρεαν ἀπ᾿ ὅλη τὴν Ἑλλάδα ἀθληταὶ καὶ τὸ Πανελλήνιο παρακολουθοῦσε ἐπὶ ἡμέρες τὰ ἀγωνίσμα­τα. Καὶ κατὰ τὴ διάρκεια τῶν ἀγώνων σταματοῦσαν οἱ πόλεμοι· εἶχαν ἐκεχειρία, εἰρήνη.
Στοὺς ὀλυμπιονῖκες ἐδίδοντο μεγάλες τιμές. Ἐθεωροῦντο ἥρωες. Οἱ πόλεις, ἀπ᾿ τὶς ὁ­ποῖες κατήγοντο, γκρέμιζαν πρὸς χάριν τους τὰ τείχη. Τί νόημα εἶχε αὐτό; Μιὰ πόλις ποὺ ἔ­χει τέτοια παλληκάρια, ἔλεγαν, δὲν χρειάζεται τείχη· κάστρο της εἶνε ἡ ἀνδρεία τους. Καὶ ἡ ἱστορία μαρτυρεῖ, ὅτι πράγματι ὀχυρά, ποὺ ἐθεωροῦντο ἀπόρθητα, ἔπεσαν, διότι αὐ­τοὶ ποὺ τὰ φύλαγαν δὲν εἶχαν ψυχή. Παράδει­γμα ἡ γραμμὴ Μαζινό. Ἀδύνατον νὰ περάσῃ ἡ Γερμανία! ἔλεγαν οἱ Γάλλοι. Καὶ ὅμως ἡ γραμ­μὴ ἔπεσε. Γιατὶ οἱ Γάλλοι εἶχαν τὴ νοοτροπία τοῦ «πουρκουά;», ποὺ σημαίνει «γιατί νὰ πολεμήσουμε;». Ἀντιθέτως τὸ Μεσολόγγι –ποὺ ἡ ἐπέτειός του ἑορτάζεται τὴν Κυριακὴ τῶν Βαΐων– τί ἦταν; Ἕνας ταπεινὸς φράχτης. Κι ὅμως ἐπάνω σ᾿ αὐτὸν ἔσπασαν τὰ ἀλλεπάλληλα κύματα τῶν ἐχθρῶν τοῦ γένους. Γιατί; Διότι εἶχε γενναίους ὑπερασπιστάς.
Τιμὴ λοιπὸν στοὺς ὀλυμπιονῖκες. Καὶ βραβεῖο! Τί βραβεῖο τοὺς ἔδιναν; χρήματα, χρυ­σᾶ κύπελλα; διαμάντια;… Ὅλο τὸ βραβεῖο τους ἦταν ἕνα στεφάνι ἀπὸ φύλλα δάφνης ἢ ἐλιᾶς. Τί μεγαλεῖο! Σήμερα οἱ ἀθληταί, ἰδίως οἱ ποδοσφαιρισταί, πωλοῦνται καὶ ἀγοράζον­­ται μὲ ἑκατομμύρια. Γενεὰ μπίζνες…
«Χαῖρε, τὸ στέφος τῆς ἐγκρατείας». Ἀλλ᾿ ἐ­­κτὸς τῶν ἀγώνων αὐτῶν ὑπάρχει ἕνας ἄλλος ἀγώνας ἀσυγκρίτως ἀνώτερος. Εἶνε αὐτὸς στὸν ὁποῖο μᾶς καλεῖ ἡ ἁγία μας Ἐκκλησία· ὁ ἀγώνας ἐναντίον τοῦ σατανᾶ, τοῦ κόσμου, καὶ τῶν πα­θῶν μας. Γιά προσπάθησε ν᾿ ἀντιταχθῇς, ν᾿ ἀν­­­τισταθῇς, νὰ ἐλέγξῃς τὸν ἑαυτό σου, καὶ θὰ δῇς πόσο δύσκολη εἶνε ἡ χαλιναγώγησις τῶν κατωτέρων ὁρμῶν, ὁ ἀγώνας τῆς ἀρετῆς κατὰ τῆς κακίας, καὶ ἰδίως τῆς ἀκρασίας, τῆς ἀσελγείας καὶ ἀκολασίας. Σωστὰ ἔλεγαν οἱ ἀρχαῖοι, ὅτι ἡ ἀνώτερη νίκη εἶνε νὰ νικᾷς τὸν ἑαυτό σου, τὰ πάθη σου. Ὁ Μέγας Ἀλέξανδρος λόγου χά­ριν, ποὺ νίκησε ὅλο τὸν κόσμο, νικήθη­κε ἀπὸ ἕνα πάθος, τὸ κρασί· μέθυσε καὶ διέπραξε φό­νο· ἄλλοι νικῶνται ἀπὸ κάποιο ἄλλο πάθος.
Στὸν ἀγῶνα τῆς ἐγκρατείας, ποὺ εἶνε ὑψηλότερος καὶ ἁγιώτερος, διέπρεψε μιὰ γυναίκα, ἡ ὑπεραγία Θεοτόκος. Πῆρε ἄριστα. Διότι ἐδῶ νικοῦν καὶ γυναῖκες. Νίκησε. Γι᾿ αὐτὸ ὁ ποιητὴς τοῦ Ἀκαθίστου τῆς λέει· Ἐπειδὴ νίκησες, Παναγία, στὸν ἀγῶνα τῆς ἐγκρατείας καὶ ἔμεινες ἄφθαρτη, «χαῖρε, τὸ ἄνθος τῆς ἀ­φθαρσίας· χαῖρε, τὸ στέφος τῆς ἐγκρατείας» (Ν1). Ἀπὸ τὴ νεότητά της μέχρι τὴν κοίμησί της ἡ Παναγία μας ἔμεινε ἄθικτη καὶ ἀμόλυν­τη. Τῆς ἁρμόζει τὸ στεφάνι τῆς ἐγκρατείας.
Μέχρι ἐδῶ καλά. Περισσότερο δὲν θὰ ἤθελα νὰ προχωρήσω, διότι τότε πρέπει νὰ σᾶς ἐ­λέγξω. Γιατὶ τί βλέπω; Ἐπάνω στὰ κεφάλια σας οἱ περισσότεροι, ἄντρες καὶ γυναῖκες, βά­λατε στεφάνι τὴν ὥρα τοῦ γάμου. Τί σημαίνει αὐτὸ τὸ στεφάνι; – ὅλα στὴν Ἐκκλησία μας ἔχουν σημασία. Βάζει ὁ ἱερεὺς στεφάνι στὸ κεφάλι τοῦ γαμπροῦ καὶ τῆς νύφης, σὰ νὰ τοὺς λέῃ· Σὲ συγχαίρω, παιδί μου, καὶ σὲ συγχαίρω, κόρη μου, διότι μέχρι στιγμῆς εἶστε παρθένοι, ἄθικτοι, καὶ ἔτσι ἔρχεστε στὸ γάμο· μπράβο σας! Αὐτὸ λέει ἡ Ἐκκλησία. Καὶ ἐρωτῶ· Τὸ στεφάνι εἶνε τὸ βραβεῖο τῆς παρθενίας, «τὸ στέφος τῆς ἐγκρατείας»· σὲ πόσα κεφάλια ἀξίζει νὰ τεθῇ;… Ν᾿ ἀπαντήσω; Θὰ γίνω δυσάρεστος. Ἄχ, Θεέ μου, σὲ ποιά ἐποχὴ ζοῦμε; Ἄχ Πόντε, Μικρὰ Ἀσία, Μακεδονία, εὐλογημένοι πρόγονοι! Τότε ἅρμοζαν στὰ κεφάλια τῶν ἀνδρογύνων τὰ στεφάνια· παρθένα ἡ κόρη, παρθένος ὁ νέος, καθαροὶ σὰν τὸ κρύσταλλο δημιουργοῦ­σαν γάμο ἰδεώδη. Διότι βάσις, ὅρος, προϋπόθεσις στερεοῦ γάμου εἶνε ἡ παρθενία. Ἐ­ὰν σήμερα τὸ διαζύγιο χωρίζῃ τὰ ἀντρόγυνα, στὸ βάθος, λένε οἱ ψυχολόγοι, ξέρετε τί εἶνε; μιὰ πίκρα· –Ἄχ μὲ γέλασες, δὲν εἶσαι παρθένος, ἀλλοῦ ἔδωσες τὸν ἑαυτό σου… Καὶ ἂς ἰ­σχυρίζωνται, ὅτι ἡ παρθενία εἶνε ἕνα τίποτα. Στὰ βάθη τῆς καρδιᾶς του ὁ ἄντρας ἔχει παρά­πονο, ὅτι ἡ κόρη ἔδωσε ἀλλοῦ τὰ τριαντάφυλ­λα τῆς παρθενίας της· καὶ πάλι ἡ κόρη ἔχει παράπονο, ὅτι ὁ ἄντρας ἔδωσε ἀλλοῦ τὰ μύρα τῆς τιμῆς του. Κ᾿ ἐγώ, ποὺ ἐξέτασα πολλὲς αἰτήσεις διαζυγίων, βλέπω στὸ βάθος τὴν αἰτία· λένε λένε λένε, καὶ στὸ τέλος· –Δὲν τὴ βρῆκα καὶ ἐν τάξει!… Μοῦ λένε διάφορες ἱστο­ρίες. Δὲ μὲ πείθεις, τοῦ λέω, μικροπράγματα εἶν᾿ αὐτά. Ἀφοῦ λοιπὸν τοὺς πιέσω, βγαίνει, νάτο· –Ἄ, δὲν τὴ βρῆκα καὶ ἐν τάξει!…
Τιμᾶται σήμερα ἡ παρθενία; Καὶ στὴ μητρό­πολί μου δυστυχῶς βρῆκα τὸ σατανικὸ ἔθιμο, μόλις ἀρραβωνιαστοῦν ὁ νέος καὶ ἡ νέα, οἱ ἴ­διοι οἱ γονεῖς νὰ τοὺς σπρώχνουν, προτοῦ νὰ δεχθοῦν τὶς εὐλογίες τῆς Ἐκκλησίας, νὰ σμίγουν καὶ νὰ ζοῦν σὰν ἀντρόγυνο. Τὸ ἀποτέλε­σμα; Ἐμένα ρωτᾶτε; Μιὰ κοπέλλα ἦρθε κλαί­γοντας, γιατὶ ὁ ἀρραβωνιαστικὸς τὴν ἄφησε ἔγκυο, πέταξε στὴν Αὐστραλία, κι αὐτὴ ἤθελε ν᾿ αὐτοκτονήσῃ. Τὸ δὲ ἱερὸ μυστήριο τῆς στέψεως καταντᾷ κωμῳδία. Ἔγκυες ἔρχον­ται νὰ πάρουν τὴν ἄδεια γάμου. Μοῦ ᾿λεγε ἕ­νας ἱερεύς, ὅτι τὴν ὥρα τοῦ γάμου λιποθυμοῦν λόγῳ ἐγκυμοσύνης, πέφτουν κάτω μέσ᾿ στὴν ἐκκλησία. Ἕνας δεσπότης ἅγιος, ὁ Κασσανδρείας Εἰρηναῖος, σ᾿ αὐτοὺς δὲν ἐπέτρεπε τέτοια στεφάνια. Τὰ στεφάνια, ἔλεγε, ἁρμό­ζουν σὲ παρθένους καὶ ἐγκρατεῖς.
«Χαῖρε», Παναγία, ποὺ εἶσαι «τὸ στέφος τῆς ἐγκρατείας». Χαίρετε κ᾿ ἐσεῖς, νέοι καὶ νέ­ες, ποὺ ἀκολουθεῖτε τὸν σπάνιο δρόμο τῆς παρθενίας. Δὲν θὰ ξεχάσω, ποὺ μέσα στὴν Κο­ζάνη εἶδα 200 – 300 ἀντάρτισσες –δὲν ἀνήκω σὲ κόμματα–, ποὺ κατέβηκαν ἀπ᾿ τὸ βουνό, ἔ­καναν παρέλασι καὶ φώναζαν· «Κάτω ἡ παρθενία!». Ὦ Θεέ μου, λέω, αὐτὸ δὲν τὸ περίμενα ποτέ. Ἐμπαίζεται ἡ παρθενία. Μιὰ ἔρευνα στὰ γυμνάσια μεγάλης πόλεως ἔδειξε, ὅτι ἀπὸ τὰ ἑκατὸ κορίτσια γυμνασίου καὶ λυκείου τὰ ἐνενήντα βρέθηκαν κατεστραμμένα. Δὲν κατηγορῶ τὰ παιδιά· τί φταῖνε; Παρασύρονται ἀπὸ τὴ διεφθαρμένη τηλεόρασι, ἀπὸ περιοδι­κά, ἀπὸ γυμνά, ἀπὸ σκάνδαλα, ἀπὸ αἰσχρολο­γίες. Ἔτσι ἔπαψε πλέον ἡ παρθενία κ᾿ ἡ ἐγκρα­τεία νά ᾿νε τὸ στόλισμα τῆς γυναίκας.
 «Χαῖρε, τὸ στέφος τῆς ἐγκρατείας». Αὐτὰ λέει ἡ Ἐκκλησία μας, ἀγαπητοί μου. Ἀλλὰ καὶ ἡ πατρίδα μας εἶνε ἐκείνη ποὺ ἔχτισε Παρθε­νῶνα, γιὰ νὰ τιμήσῃ τὴν παρθενία. Ἀφοῦ ζοῦ­με σὲ μιὰ τέτοια πατρίδα καὶ στὴν Ἐκκλησία ποὺ ψάλλει «Τὴν ὡραιότητα τῆς παρθενίας σου…», μὴν εἴμαστε ὑποκριταὶ καὶ θεομπαῖχτες.
Νέοι καὶ νέες ποὺ μ᾿ ἀκοῦτε· ἐγὼ ὁ γέρον­τας ἐπίσκοπος σᾶς προτρέπω. Κρατηθῆτε στὸ ὕψος σας· βουλῶστε τ᾿ αὐτιά σας στὰ κηρύγμα­τα τῶν σειρήνων τῆς διαφθορᾶς, τῶν ἀθέων καὶ ἀπίστων. Ἐγκρατευθῆτε. Μείνετε ἁγνοί, σὰν τὸ χιόνι ποὺ εἶνε στὶς κορυφὲς τῶν ὀρέων μας. Βάλτε σκοπὸ τὸν τίμιο γάμο. Παρθένοι καὶ οἱ δύο· ἰδού ὁ χριστιανικὸς γάμος, στὸν ὁποῖον ὁ ἱερεὺς θὰ θέσῃ στὰ κεφάλια σας τὸ βραβεῖο τῆς ἐγκρατείας, τὸ στεφάνι ποὺ ἁρμόζει στοὺς ἀγωνιστάς. Καὶ τότε, ὅταν θά ᾿ρχεστε στὴν ἐκ­κλησία, θὰ αἰσθάνεστε χαρὰ καὶ ἀγαλλίασι ἀ­κούγοντας στὸν Ἀκάθιστο ὕμνο· Παναγία, «χαῖ­ρε, τὸ στέφος τῆς ἐγκρατείας»· ἀμήν.
(†) ἐπίσκοπος Αὐγουστῖνος-

Ἀπομαγνητοφωνημένη ὁμιλία του Μητροπολίτου Φλωρίνης π. Αυγουστίνου Καντιώτου, ποὺ ἔγινε στὸν ἱ. ναὸ Ἁγ. Παντελεήμονος Φλωρίνης τὴν 4-4-1986

 Ο ζωοποιός Σταυρός

Γιά μας τους μοναχούς το νόημα του Σταυρού είναι το κέντρο του σκοπού μας, είναι το καύχημα μας, είναι η ελπίδα μας και η προσδοκία μας. Όταν βλέπωμε την λύσσα του εχθρού, όταν βλέπωμε τις πολύμορφες αδυναμίες της δικής μας φύσεως, όταν βλέπωμε τα πάθη και τις επιθυμίες πού μας πολιορκούν και απειλούν να μας εκμηδενίσουν, τότε άτενίζομε τον Σταυρό και αντλούμεν όλο το θάρρος να αγωνιστούμε και στο τέλος γινόμεθα νικητές.

Το άξιωσημείωτο είναι πώς να τον άγκαλιάσωμε και πώς να τον σηκώσωμε απρόσκοπτα. Διότι μόνον έτσι, διά της αναβάσεως μας επί του Σταυρού, θα δούμε πίσω από αυτόν τα σύμβολα της αναστάσεως. Μόνον εκείνοι πού αποθνήσκουν, εκείνοι και θα ζήσουν. Όποιος θέλει να βρή την ζωήν του, θα την «όπωλέση»· κι όποιος «τήν απωλέση ένεκεν εμού και του Ευαγγελίου», δηλαδή όποιος σηκώσει τον Σταυρό, εκείνος βέβαια δικαιούται να την αναστήση. Γι’ αυτό απόψε με μεγαλύτερη ευλάβεια να άκούσωμε τα ωραία εκείνα ύμνολογικά ποιήματα των Πατέρων μας- να προσκυνήσωμε το σύμβολο εκείνο το όποιο ο διάβολος πρόβαλε σαν κατάρα και ο Κύριος μας το μετέβαλε σε ευλογία για νά καταστρέψη αυτόν καί, δεύτερον, για να δώση σε μας όπλο ακαταμάχητο. Ατενίζοντες τον Σταυρό του Κυρίου μας, αναζητούμε με δίψα συνεχώς να μην παύσωμε να «αίρωμεν» αυτόν, γιατί πίσω από αυτόν είναι το πάν της επιτυχίας μας.

Τιμώντες τον Σταυρό, κατ’ ουσία δίδομεν δόξα στον Εσταυρωμένο Κύριο μας, πού ποικιλοτρόπως Τον εύρίσκομε να αναμορφώνη την παραμορφωθείσα εικόνα της διαστροφής την οποία έπαθε η ανθρώπινη φύση με την πτώση. Καί, περιερχόμενος από τόπου είς τόπον, ευεργετών τους ανθρώπους, συνεχώς παρήγγελλε τον τρόπο της θεραπείας και επιστροφής. Το έσχατο της; προσφοράς Του ήταν, αφού θεράπευσε όλες τις μορφές της πανανθρώπινης αρρώστιας και άδυναμίας, να δώση σκληρή μάχη με τις δυνάμεις του σκότους και να καταστέψη αυτόν τούτον τον θάνατον και τήν πηγή πού οδηγεί προς τον θάνατο, τον διάβολο και έτσι να μας χαρίση την υιοθεσία. Και ακριβώς, το μέσο αυτό διά του οποίου κατηργάσθη το θαύμα της ανθρωπινής αναστάσεως και επαναφοράς στην ισορροπία της ύπο-ταγείσης στην φθορά φύσεως είναι ο Τίμιος Σταυρός, του οποίου την ύψωση σήμερα η Εκκλησία μας εορτάζει. Για μας ο Σταυρός δικαίως ονομάζεται από τους Πατέρες «η ζωή ημών». Μέσω του Σταυρού ανακτούμε ο καθένας από μας την προσωπικότητα του. Δεν έχει σημασία σε τί πάθη και αδυναμίες έχει ο κάθε ένας μας αιχμαλωτισθεί. Η επίκληση της δυνάμεως και της χάριτος του Σταυρού, τον ανασύρει ν’ ανεύρη την προσωπικότητα του, να δρασκελίση και να ύπερβή όλες εκείνες τις αδυναμίες. Θέλει να ανέβη ο άνθρωπος από το βάραθρο της παρά φύσιν ζωής στην κατά φύσιν, θα πατήση πάλι στη σκάλα αυτή πού λέγεται Σταυρός. Θέλει να ανέβη από εκεί ψηλότερα, στον ουρανό, όπου το πολίτευμα μας υπάρχει; Πάλι αυτή η σκάλα είναι ο Σταυρός.

Τί τώρα είναι ο Σταυρός; Φυσικά σαν πράγμα ο Σταυρός είναι το σύμβολο αυτό το όποιο κατέχομε. Δεν είναι δμως ένα σύμβολο το όποιο μπορεί κανείς να δημιουργήση. Σημασία έχει η δύναμη η οποία επικάθηται σ’ αυτό το σύμβολο. Αύτη η δύναμη είναι εκείνη μέσω της οποίας ο Θεός Λόγος «ήνωσε τα διεστώτα είς έν» και επανέφερεν, όπως είπα, σε ισορροπία την «στασιάσασαν φύσιν, την ύποταγείσαν είς την φθοράν». Κατήργησε τον θάνατο και αυτόν τούτον τον διάβολο και άνοιξε την είσοδο στους ανθρώπους να μπουν από εκεί ακριβώς πού βγήκαν, αλλά και να εισέλθουν «υπεράνω πάσης αρχής και εξουσίας και ονόματος ονομαζόμενου και κυριότητος έκ δεξιών του Θεού και Πατρός», πού είναι οι θείες επαγγελίες τις όποιες μας υπόσχεται. «Θέλω, Πάτερ Ίνα όπου ειμί εγώ, Ίνα ώσι και αυτοί». Αυτή την υπεραξία αποκτά ο άνθρωπος δι’ αύτού του μέσου, του Τιμίου Σταυρού. Όχι όμως αφηρημένα να επικαλούμεθα την επίδραση της χάριτος του Σταυρού, αλλά να προσπαθήσωμε να φορέσωμε τον Σταυρό και να τον πάρωμε επάνω μας. Κοιτάξετε τί είπε ο Κύριος μας- «όσα έχεις πώλησον και δός πτωχοίς, και έξεις θησαυρόν έν ούρανώ και δεύρο ακολουθεί μοι, άρας τον Σταυρό σου».

Ιδού το νόημα του Σταυρού. Ο τρόπος της αποπλανήσεως και των δύο λογικών φύσεων, της αγγελικής και της ανθρωπινής, οι όποιες απεστάτησαν από τον Θεό και δημιούργησαν, τρόπον τινά, την πτώση και την καταστροφή τους, η πλάνη τους ήταν το ότι γύρισαν στην ιδιοτέλεια, η όποια ιδιοτέλεια ολοκληρώνεται διά της επαράτου φιλαυτίας. Η φιλαυτία είναι η αιτία της καταστροφής. Αυτή η αρρωστημένη κατάσταση, εξουδετερώνεται διά της φιλοπονίας με την οποία ερμηνεύεται και ο Σταυρός, τον όποιο προτίμησε ο Κύριος μας χωρίς να του χρειάζεται, αλλά για να δείξη σε μας πρακτικά τον τρόπο της θεραπείας μας. Ο Σταυρός λοιπόν ερμηνεύεται σε μας μόνο με την έννοια της φιλοπονίας. Η δε φιλοπονία ολοκληρώνεται στο να έγκαταλείψωμε κάθε τί δικό μας, να αφιερωθούμε δε και να αφοσιωθούμε στο θείο θέλημα. Και μόνον αυτός ο κόπος, αύτη η αγωνία λέγεται καί- είναι Σταυρός. Είδατε τί είπε ο Κύριος μας; Τον καλούσε ο Πιλάτος σε απολογία και δεν μιλούσε. Γιατί δεν αποκρινόταν ο Ιησούς μας; Εάν αποκρινόταν θα σήμαινε ότι ζητούσε δικαίωση και το μόνο πού δε ζητούσε ήταν η δικαίωση. Σε μια άλλη περίσταση, για να μας ανοίξη την διάνοια να μπούμε μέσα στο νόημα του μυστηρίου, λέει: «Πό:τερ, σώσον με έκ της ώρας ταύτης» και αμέσως προσθέτει· «άλλά διά τούτο ήλθον είς την ώραν ταύτην».

Ο κάθε ένας από μας πρέπει να έχη καταλάβη ότι στην ζωή μας αύτη δεν έχομε κανένα άλλο νόημα, απολύτως; κανένα. Μόνο στο πώς να είμαστε συνεχώς έτοιμοι να αίρωμε τον Σταυρό μας στην περιεκτική του μορφή. Καμμιά αφορμή, καμμιά πρόφαση η οποία περιέχει μέσα αποκάλυψη του θείου θελήματος να μην μας ξεφεύγη. Με όλες τις μορφές της αυτοθυσίας να είμαστε έτοιμοι να ανταποκριθούμε στο θείο θέλημα. Αυτό είναι το νόημα του προορισμού μας. Δεν ζούμε στον κόσμο αυτό για να μετακινούμε τα στοιχεία από το ένα μέρος στο άλλο, ούτε για να μεταβάλλωμε τις διάφορες ύλες. Με αυτό το νόημα διήνυσαν την ζωή τους οι προγενέστεροι Πατέρες. Εξέχουσα θέση έχει ο Δαβίδ, ο όποιος μέσω των ψαλμών του μας περιγράφει το όλο νόημα της ανθρωπολογίας και της χριστολογίας. Αναφέρει δε σε ένα στίχο του: «Διά τους λόγους των χειλέων Σου, Κύριε, ένώ έφύλαξα οδούς κληράς»· κι αυτά ένώ ήταν βασιλέας και μάλιστα ύπό την παλαιά έννοια, όταν οι βασιλείες ήταν αυταρχικές και παντεξούσιες. Αυτόν δεν τον ενδιέφερε τόσο η εξουσία πού είχε. Ομολογούσε ότι στην ζωή του είχε ως πρωταρχικό σκοπό να αίρη συνεχώς τον Σταυρό, το πώς να φυλάξη με λεπτομέρεια το θέλημα του Θεού. Μόνο για να προσεύχεται είχε ορίσει χρόνους απαράβατους για τους οποίους πάλι έκαυχάτο, «έπτάκις της ημέρας ήνεσά Σε» και ήταν βασιλεύς και στρατηγός και κυβερνήτης και δικαστής. Όμως, κανένα από τούτα, ούτε οι πολλές του γυναίκες, ούτε τα πολλά του παιδιά, ούτε τα πολλαπλά του καθήκοντα τον εμπόδιζαν από του να προσεύχεται «έπτάκις της ημέρας» και ο νους του ήταν πάντοτε στραμμένος στον Θεό.

Βλέπετε πώς αγωνίζεται ένας φιλόθεος άνθρωπος για να εκπλήρωση τον προορισμό του; Όποιος νομίζει ότι προσκυνεί και τιμά σωστά τον Σταυρό, αφαιρεί άλλους στόχους πού είναι ξένοι προς το θείο θέλημα. Μπορεί τα χέρια και τα πόδια του να κινούνται για να φέρη σε πέρας το διακόνημά του. Ο νους όμως άσχολήται με τον Θεό. Σαν άνθρωποι πού έχομε σώμα, θα ασχολούμαστε κατ’ ανάγκην με τα υλικά. Ο νους όμως να μην αιχμαλωτίζεται από αυτά, αλλά να είναι στραμμένος προς τον Θεό. Συνεχώς πρέπει να προσπα-θή να άγαπήση «Κύριον τον Θεόν αυτού έξ όλης ψυχής, έξ όλης καρδίας, έξ όλης ισχύος, έξ όλης διανοίας» καί, έν συνεχεία, «καί τον πλησίον ως εαυτόν». Εάν έτσι είναι σκιαγραφημένος εκείνος ο όποιος αίρει τον Σταυρό, οπωσδήποτε θα δικαιούται και της αναστάσεως καθώς ο Παύλος διηγείται· «Εί γάρ συ-ναποθάνομεν» κρατούντες το Σταυρό, «άρα και συζήσομεν … εί αρνούμεθα, κακείνος αρνήσεται ημάς». Το δίλημμα εδώ είναι τρομερό. Είτε ομολογία, είτε άρνηση- δεν υπάρχει ενδιάμεσο. Είτε θα κρατούμε τον Σταυρό συνεχώς, «συσταυρούμενοι» μετά του Κυρίου μας, ούτως ώστε και να συναναστηθούμε, αλλιώς είτε θέλομεν είτε όχι θα βρεθούμε στην μερίδα των άρνητών και Εκείνος κατ’ ανάγκην θα μας άρνηθή, όπερ μη γένοιτο!.

Έχοντες «τάς όσφύας περιεζωσμένας και τους λύχνους καιομένους» ένα έχομε φρόνημα και νόημα- την συνεχή άρση του Σταυρού, ούτως ώστε οποιαδήποτε ώρα ο Κύριος μας, ο όποιος μας κάλεσε στην επίγνωση Του, στρέψει το βλέμμα Του για να έξετάση πού βρισκόμαστε, να μας βρή οπίσω Του άκολουθούντας και κρατούντος σφικτά στον ώμο μας τον Σταυρό. Πάντοτε να έχομε σαν ένδυμα την φιλοπονία, για να μη μας ξεφύγη καμμιά αφορμή στην φυλακή και τήρηση της θείας εντολής. Τότε είμαστε αληθινά προσκυνητές του Τιμίου Σταύρου. Τέτοιους προσκυνητές ζητεί ο Θεός.

Στον κόσμο τούτο εμείς ιδιαίτερα, οι μοναχοί, είμαστε «ως πρόβατα έν μέσω λύκων». Έτσι δεν μας ξενίζουν οι πειρασμοί πού είναι οι διάφορες αντιθέσεις οι όποιες προέρχονται από την αμαρτία και την άμαρτωλότητα- μέσω δε των καταλλήλων της οργάνων προσπαθούν να μας εμποδίσουν να προσκυνήσωμε Κύριον τον Θεόν μας. Προσπαθεί η πολύμορφη αμαρτία, η νέα αυτή και παλαιά θεότης, να μας απόσπαση από την λατρεία προς τον Χριστό μας. Εμείς όμως, με αναπεπταμένο το φρόνημα, ανά πάσαν ώραν φωνάζομε, «ύπαγε οπίσω μου σατανά, Κύριον τον Θεό μου προσκυνήσω και Αύτώ μόνω λατρεύσω». Ένα είναι το νόημα της δικής μου ζωής, το να ανακαλύψω και να φυλάξω το θέλημα του Χριστού. Και αν ακόμα κινδυνεύσω προσωπικά, ουδέ αυτής της ζωής μου θα φεισθώ.

Αυτός είναι ο δρόμος των μαρτύρων, των όμολογητών, των οσίων και όλων των δικαίων, «τών απ’ αρχής μέχρι και των έσχατων». Αυτής της κληρονομιάς είμαστε συνεχιστές και έχομε για μας πρέσβεις όλα τα πνεύματα των δικαίων και Αγίων πού κοσμούν την θριαμβεύουσα Εκκλησία, τα όποια συνεχώς εύχονται για μας και μας αναμένουν. Κανείς να μην ύστερηθή, κανείς μην μείνη πίσω. Όλοι μπρος για να επιτύχωμε τον σκοπό μας, χάριτι του Σταυρού του Κυρίου μας Ιησού Χριστού. Αμήν.

Πηγή: Γέροντος Ιωσήφ, Αθωνικά μηνύματα, Ψυχωφελή Βατοπαιδινά,Έκδοσις Ιεράς Μεγίστης Μονής Βατοπαιδίου, Άγιον Όρος 1999.