ΚΗΡΥΓΜΑΤΑ

 ΚΥΡΙΑΚΗ Ε΄ ΜΑΤΘΑΙΟΥ

Απόστολος: Γαλ. ε΄22-στ΄2

Ευαγγέλιον: Ματθ. η΄ 28-θ΄ 1

5 Ιουλίου 2026

Ο Ευαγγελιστής Ματθαίος μας αναφέρει το περιστατικό της θεραπείας δύο δαιμονιζομένων, οι οποίοι κατοικούσαν σε μνήματα, έξω από την πόλη των Γαδαρηνών, και αποτελούσαν κίνδυνο για αυτούς που τυχόν επιχειρούσαν να περάσουν από τον δρόμο εκείνο.

Περνώντας ο Κύριος από εκεί συναντά τους δύο δαιμονισμένους οι οποίοι μόλις τον είδαν φώναξαν: “Ποιά σχέση υπάρχει ανάμεσα σε μας και σε σένα, Ιησού, Υιέ του Θεού; Ήλθες εδώ πρόωρα (πριν τον καιρό της παγκόσμιας κρίσης), για να μας βασανίσεις;”. Τα δαιμόνια ήταν που μιλούσαν και άρχισαν να παρακαλούν τον Χριστό, αν τα διώξει, να τους επιτρέψει να πάνε στο κοπάδι των χοίρων που έβοσκε εκεί κοντά. Αφού τους το επιτρέπει ο Κύριος αφήνουν, τα δαιμόνια, τους δύο ανθρώπους και εισέρχονται στους χοίρους, και ολόκληρο το κοπάδι έπεσε στην θάλασσα και αφανίστηκε. Τότε οι βοσκοί των χοίρων γύρισαν στην πόλη και διηγήθηκαν όσα είχαν συμβεί. Και τότε όλοι οι κάτοικοι βγήκαν από την πόλη, όχι για να υποδεχθούν τον Χριστό, αλλά για να Τον παρακαλέσουν να φύγει από τα σύνορά τους, όπως και έγινε.

Στην σημερινή ευαγγελική περικοπή βλέπουμε τον Κύριο να ενεργεί δύο θαύματα. Στο πρώτο ελευθέρωσε τους δύο δαιμονιζομένους, εκδιώκοντας τα πολυάριθμα πονηρά πνεύματα τα οποία βασάνιζαν τους δύο Γεργεσηνούς, και δι αυτών εκφόβιζαν και ταλαιπωρούσαν τους περαστικούς. Μόνο ο Κύριος μπορεί να καταλύσει την τυραννική εξουσία, την οποία ο διάβολος ασκεί στις ψυχές και στα σώματα των ανθρώπων. Ενώ στο δεύτερο επιτρέπει στα πονηρά πνεύματα, αφού πρώτα τον παρεκάλεσαν, να εισέλθουν στην αγέλη των χοίρων, τους οποίους παρασύρουν μέσα στην θάλασσα, με αποτέλεσμα να πνιγεί όλη η αγέλη.

Τα δαιμόνια παρεκάλεσαν τον Κύριο γιατί, όπως χαρακτηριστικά φαίνεται μέσα από την ιστορία του Ιώβ, δεν έχουν καμία εξουσία επάνω στην κτίση, ούτε βέβαια επάνω τους ανθρώπους, αν δεν το επιτρέψει ο ίδιος ο Θεός, ο οποίος προσβλέπει και αποσκοπεί στην σωτηρία μας. Το επιτρέπει αυτό ο Χριστός, θέλοντας να φανερώσει στους ανθρώπους ότι εκεί που ενεργούν τα δαιμόνια, τα αποτελέσματα είναι καταστροφικά και πολλές φορές θανάσιμα, τόσο για την ψυχή όσο και για το σώμα.

Κάποιοι ρωτούν γιατί ο Κύριος επέτρεψε τον πνιγμό των χοίρων, με αποτέλεσμα να ζημιωθούν κάποιοι άνθρωποι. Λησμονούν όμως αυτοί, ή δεν θέλουν να σκεφθούν ότι ο Θεός σε κάθε του πράξη κινείται από την αγάπη, από αγνότατα ελατήρια για τον συνετισμό και την σωτηρία των ανθρώπων. Επίσης διά του θαύματος αυτού, έδειξε ότι σε Αυτόν ανήκουν τα πάντα. Είναι δημιουργήματα και απόλυτη ιδιοκτησία Του και μπορεί να τα διαθέσει και να τα κατευθύνει όπως Αυτός θέλει: “του Κυρίου η γη και το πλήρωμα αυτής”. ‘Εχει το δικαίωμα να στέλνει κεραυνούς και να κατακαίει δένδρα, να αγγίζει τα βουνά και να εκρήγνυνται ηφαίστεια, να ρίχνει το βλέμμα του στην γη και να την συγκλονίζουν οι σεισμοί (Ψαλμ.ργ’ 32). Με όλα αυτά και με άλλα όμοια συνταρακτικά γεγονότα φανερώνει το μεγαλείο Του και εμπνέει ιερόν δέος στις καρδιές των ανθρώπων και τους κινεί να καταφεύγουν προς Αυτόν με ταπείνωση και ευλάβεια. Είναι γεγονός ότι σε τέτοιες περιστάσεις αισθάνεται ο άνθρωπος την αδυναμία του, την μηδαμινότητά του εμπρός στον παντοδύναμο Θεό.

Ακόμη το θαύμα αυτό είναι μια τρανότατη και ακαταμάχητη απόδειξη της ύπαρξης των πονηρών πνευμάτων. Οι Σαδδουκαίοι της εποχής εκείνης, όπως και οι Σαδδουκαίοι όλων των εποχών, οι υλιστές και οι άπιστοι, οι οποίοι αρνούνται την ύπαρξη των πονηρών πνευμάτων, προσπαθούν να αποδώσουν σε άλλες αιτίες και με δικές τους επινοήσεις να εξηγήσουν την δαιμονοπληξία. Τότε έλεγαν, ότι αυτή οφείλεται όχι στα πονηρά πνεύματα, αλλά στην επίδραση της σελήνης και άλλων αφορμών.

Σήμερα, όταν παρουσιασθεί τέτοιο γεγονός, θα πουν, ότι είναι συνέπεια νευροψυχικής ανωμαλίας. Αλλά πώς να εξηγηθεί ο πνιγμός των χοίρων; Βρέθηκαν και αυτοί σε νευροψυχική ανωμαλία και όρμησαν να αυτοκτονήσουν στα νερά; Μια τέτοια όμως υπόθεση είναι εντελώς παράλογη.

Αλλά ο πνιγμός των χοίρων φανερώνει και μια άλλη σπουδαία αλήθεια προς συνετισμό των ανθρώπων. Ότι δηλαδή ο δίκαιος και πανάγαθος Θεός, για να οδηγήσει τον άνθρωπο στην μετάνοια και στην διόρθωση, να του εμπνεύσει την συναίσθηση ότι η αμαρτία δεν μένει ατιμώρητη, στέλνει δίκαιες, παιδαγωγικές και σωφρονιστικές τιμωρίες. Οι Γεργεσηνοί, που έτρεφαν χοίρους, παρέβαιναν την εντολή του Θεού. Ο μωσαϊκός νόμος απαγόρευε στους Εβραίους να τρέφουν και να τρώγουν χοίρους. Και οι Γεργεσηνοί παρέβαιναν φανερά και προκλητικά τον μωσαϊκό νόμο.

Έπρεπε, λοιπόν, να τιμωρηθούν, για να σταματήσει η αφορμή του σκανδάλου, για να συναισθανθούν το σφάλμα τους και να τους δοθεί η ευκαιρία προς μετάνοια. Ο Κύριος δεν τιμωρεί κατευθείαν αυτούς, αλλά τους τιμωρεί εμμέσως. Επιτρέπει την καταστροφή της αμαρτωλής περιουσίας τους. Το θαύμα αυτό του Κυρίου έχει, κατά τον Άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο, συμβολική σημασία.

Οι χοίροι, στους οποίους εισήλθαν τα πονηρά πνεύματα και γρυλίζοντας τους έριξαν στον γκρεμό, στην θάλασσα, συμβολίζουν τους αμετανόητους αμαρτωλούς, οι οποίοι ρυπαίνονται και γίνονται ακάθαρτοι ψυχικά. Λοιπόν, λέγει ο ιερός Χρυσόστομος, οι βυθισμένοι στον μολυσμό και τον ρύπο της αμαρτίας άνθρωποι είναι “χοιρώδεις”, μοιάζουν με τους ακάθαρτους χοίρους. Επίσης και ο Ζυγαβηνός γράφει ότι οι δαίμονες πηδούν με μανία και εισέρχονται στους χοίρους, δηλαδή τους αμαρτωλούς, οι οποίοι κινούνται στον βόρβορο των ηδονών και τους κατακρημνίζουν στην αιώνια απώλεια.

Ας ακούσουμε, λοιπόν, με προσοχή και ας εφαρμόσουμε με προθυμία την θεόπνευστη εντολή του Αποστόλου Παύλου: “καθαρίσωμεν εαυτούς από παντός μολυσμού σαρκός και πνεύματος, επιτελούντες αγιοσύνην εν φόβω Θεού”.

† Επίσκοπος Αρσινόης Παγκράτιος

ΠΗΓΗ