Τό Κοντάκιον καί τά Ἀπόστιχα ἰδιόμελα τῆς Μεγάλης Τρίτης

«Τήν ὥρα, ψυχή, τοῦ τέλους ἐννοήσασα καί τήν ἐκκοπήν τῆς συκῆς δειλιάσασα, τό δοθέν σοι τάλαντον φιλοπόνως ἔργασαι, ταλαίπωρε, γρηγοροῦσα καί κράζουσα· Μή μείνωμεν ἔξω τοῦ νυμφῶνος Χριστοῦ».

Ἀφοῦ σκεφτεῖς, ψυχή μου, τήν ὥρα τοῦ τέλους (τῆς ἐπίγειας ζωῆς, δηλαδή τό θάνατο) καί φοβηθεῖς ἀπό τό πάθημα τῆς ἐκκοπῆς τῆς συκῆς, μέ φιλοπονία δούλεψε, ταλαίπωρη τό τάλαντο πού σοῦ ἐμπιστεύτηκε ὁ Θεός, μένοντας ἄγρυπνη καί κράζοντας· νά μή μείνουμε ἔξω ἀπό τό νυμφώνα τοῦ Χριστοῦ.

 Ἡ ἁγία καί Μεγάλη Τρίτη

 ἱερομ. Πετρωνίου Τανάσε

Ἡ ἁγία καί Μεγάλη Τρίτη μᾶς προετοιμάζει γιά τήν εἴσοδο στόν νυμφῶνα τοῦ Σωτῆρος μέ τίς δύο ἀκριβῶς Παραβολές: Τήν Παραβολή τῶν Δέκα Παρθένων καί τῶν Ταλάντων. Ἡ πρώτη παρομοιάζει τήν εἴσοδο στήν αἰώνια ζωή μ᾿ ἕνα γάμο. Ὁ Χριστός εἶναι ὁ Νυμφίος, ὁ ὁποῖος μᾶς καλεῖ ὅλους στό συμπόσιο τοῦ γάμου, ὅπως ψάλλει ὁ ὄρθρος αὐτῆς τῆς ἡμέρας.

 «Εἰρήνην τὴν ἐµὴν δίδωµι ὑµῖν»

Fr Lev Gillet

Ὁ Λυτρωτὴς δίνει τὴν εἰρήνη του στούς µαθητὲς του τή στιγµή πού πρόκειται νά µπῆ στήν περιοχή τοῦ Πάθους του.Ἔχοντας µπροστὰ του τὴν τροµακτικὴ ὀδύνη τοῦ Σταυροῦ καὶ τὸν ἄµεσο θάνατο µιλάει γιά τὴν εἰρήνη του καὶ µεταγγίζει τὴν εἰρήνη του. Ἀφοῦ ὁ Ἰησοῦς, σ’ αὐτὴν ἀκριβῶς τή στιγµή παραµένει ὁ κύριος τῆς εἰρήνης, ἡ δύναµή της δέν θὰ ἐγκαταλείψη τὸ µαθητή στίς µικρότερες θύελλες πού θ’ ἀντιµετώπιση.«Ἐγὼ δὲ λέγω µὴ ἀντιστῆναι τῷ πονηρῷ» (Ματθ. 5, 39). Λόγος σκανδαλώδης καὶ πολὺ παράξενος στά µάτια τῶν ἀνθρώπων — τῶν ἀνθρώπων γενικὰ κι ὄχι µόνο τῶν ἀπίστων. Τὸ ἀριστερὸ µάγουλο πού πρέπει νά στρέψωµε σ’ αὐτόν πού µᾶς ἐρράπισε τὸ δεξιό. Τὸ ἱµάτιο πού πρέπει ν’ ἀφήσουµε σ’ αὐτόν πού µᾶς πῆρε καὶ τὸ χιτώνα. Τὰ δύο µίλια πού πρέπει νά περιπατήσουµε µ’ ἐκεῖνον πού µᾶς ἀγγάρεψε ἕνα µίλι. Ἡ εὐλογία πού πρέπει νά δώσουµε στόν ἄλλο πού µᾶς καταράσθηκε.

 ΜΕΓΑΛΗ ΤΡΙΤΗ – ΟΡΘΡΟΣ

Ὁ ὄρθρος τῆς Μεγάλης Τρίτης ψάλλεται τό ἑσπέρας τῆς Μεγάλης Δευτέρας. Ἡ Ὑμνογραφία τῆς ἡμέρας εἶναι ἀφιερωμένη σέ δύο βασικά θέματα, στήν παραβολή τῶν δέκα παρθένων καί στήν καλλιέργεια τῶν ταλάντων, πού χαρίζει στόν καθένα μας ὁ Θεός. Προβαίνοντος τοῦ Πάθους, ἡ Ἐκκλησία μᾶς καλεῖ νά στρέψουμε τήν προσοχή μας στά ἔσχατα, εἴτε αὐτά γιά τόν καθένα μας ἔρχονται τήν ὥρα τοῦ θανάτου, εἴτε ἀναφέρονται στήν τελείωση τοῦ κόσμου κατά τή Δευτέρα Παρουσία. Οἱ ὕμνοι πού ψάλλονται εἶναι πολύ διδακτικοί καί συγκινητικοί.

 «Τά τάλαντα…»

Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου

Πρόσεξε δέ ὅτι παντοῦ δέν ἀπαιτεῖ ἀμέσως αὐτά πού ἐνεπιστεύθη. Διότι εἰς τήν παραβολήν τοῦ ἀμπελῶνος (Ματθ. 21, 33), ἀφοῦ τόν παρέδωκεν εἰς τούς γεωργούς, ἀπεδήμησε. Καί ἐδῶ ἐνεπιστεύθη τά τάλαντα καί ἀπεδήμησε. Διά νά μάθῃς μ᾽ αὐτό τήν μακροθυμίαν Του. Ἐγώ δέ νομίζω ὅτι λέγοντας αὐτά ὑπαινίσσεται καί τήν Ἀνάστασιν. Μόνον πού ἐδῶ δέν ἀναφέρονται πλέον γεωργοί καί ἀμπελών, ἀλλά ὅλοι εἶναι ἐργάται. Διότι δέν ἀναφέρεται μόνον στούς ἄρχοντας, οὔτε στούς Ἰουδαίους, ἀλλά σέ ὅλους. Καί ἐκεῖνοι μέν πού προσφέρουν ὁμολογοῦν μέ εὐγνωμοσύνη καί τά ἰδικά τους, ἀλλά καί ὅσα τούς ἔδωκεν ὁ δεσπότης. Ἔτσι ὁ μέν ἕνας λέγει: «Κύριε, πέντε τάλαντα μοῦ ἔδωσες», ὁ δέ ἄλλος λέγει «δύο», δεικνύοντες ὅτι ἀπό Ἐκεῖνον ἔλαβαν τό κεφάλαιον τῆς ἐργασίας των, καί Τοῦ ἀναγνωρίζουν μεγάλην χάριν, καί ἀποδίδουν τό πᾶν εἰς Αὐτόν.

 «Βλέπε οὗν ψυχή μου»

π. Φιλόθεος Φάρος

Ο Ιησούς Χριστός καταδίκασε κάθε μορφή κακίας και αμαρτίας χρησιμοποιώντας παραβολές ή διάφορους άλλους τρόπους, ποτέ όμως δεν καταδίκασε τον συγκεκριμένο αμαρτωλό που βρισκόταν μπροστά Του έστω και αν δεν έδειχνε διάθεση μετανοίας. Αντίθετα μάλιστα, όταν έχει μπροστά Του ο Χριστός τον συγκεκριμένο αμαρτωλό τον αντιμετωπίζει με συμπάθεια, επιείκεια και πολύ συχνά με τρυφερότητα. Έτσι αντιμετωπίζει το Ζακχαίο, την αμαρτωλή γυναίκα, τη Σαμαρείτιδα που δεν έκανε καμιά δήλωση μετανοίας, αλλά ακόμη και τον πλούσιο νέο που δεν θέλησε να αποχωρισθεί τα πλούτη του, ο Χριστός· «ἐμβλέψας αὐτῷ ἠγάπησεν αὐτόν» (Μαρκ. 10, 21) κατά τον Ευαγγελιστή Μάρκο.

 Μεγάλη Τρίτη

Αρχιμανδρίτης Επιφάνιος Ι. Θεοδωρόπουλος

Κατὰ τὴν Μ. Τρίτην ἐπιτελοῦμεν ἀνάμνησιν τῆς περὶ τῶν δέκα παρθένων γνωστοτάτης παραβολῆς τοῦ Κυρίου. Ἡ Ἐκκλησία μᾶς καλεῖ νὰ εἴμεθα ἕτοιμοι διὰ νὰ ὑποδεχθῶμεν, κρατοῦντες τὰς λαμπάδας τῶν ἀρετῶν μας, τὸν οὐράνιον Νυμφίον, τὸν Κύριον Ἰησοῦν, ὁ Ὁποῖος θὰ ἔλθῃ αἰφνιδίως, εἴτε εἰδικῶς κατὰ τὴν στιγμὴν τοῦ θανάτου μας, εἴτε γενικῶς κατὰ τὴν Δευτέραν Παρουσίαν. Ἐπίσης μᾶς καλεῖ, φέρουσα ἐνώπιόν μας καὶ τὴν παραβολὴν τῶν ταλάντων, νὰ καλλιεργήσωμεν καὶ νὰ αὐξήσωμεν τὰ χαρίσματα ποὺ μᾶς ἔδωσεν ὁ Θεός.

 Συνδαιτημόνες της Αναστάσεως

Αρχιμανδρίτης Δανιήλ Αεράκης

Πένθιμα ή χαρούμενα;

Η καμπάνα της Μεγ. Εβδομάδας χτυπά πένθιμα ή χαρούμενα; Εξαρτάται. Από τι; Από τον καιρό. Ο καιρός είναι ανοιξιάτικος. Μοσχοβολά το άρωμα της αναστημένης ζωής. Στην Ανάστασι δεν αρμόζει πένθος. Ταιριάζει καμπάνα χαράς.

Άλλωστε και ο καιρός, ο οποιοσδήποτε χρόνος, είναι ευκαιρία. Ευκαιρία για μετάνοια και σωτηρία. Και η μετάνοια μιας αμαρτωλής ψυχής, όπως η δική μας είναι Ανάστασις.

 Μεγάλη Τρίτη

Άγιος Θεοφάνης ο Έγκλειστος

(Ματθ. 24, 36-26, 2)

Λαός, ιερείς και εξουσία των Ιουδαίων έχουν τώρα ακούσει, για τελευταία φορά, τους λόγους του Κυρίου στον Ναό. Οι λόγοι αυτοί αγκαλιάζουν τα πάντα: το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον.

Δια του ερωτήματος περί Ιωάννου του Βαπτιστού, ο Κύριος δίνει το μήνυμα ότι Αυτός είναι ο αληθινός Μεσσίας. Δια της παραβολής των δύο υιών, ο Κύριος υπονοεί ότι το Ισραήλ θα απορριφθεί και στη θέση του θα κληθούν οι Εθνικοί. Δια της παραβολής των γάμων του υιού του βασιλέως, διδάσκει ότι ακόμη και μεταξύ εκείνων που Τον προσεγγίζουν δεν είναι όλοι άξιοι, και ότι κάποιους θα τους εκβάλει στο σκότος το εξώτερο. Δια των απαντήσεων στα ερωτήματα περί των οφειλομένων στον Καίσαρα και περί της πρώτης εντολής, καθώς και με τον κριτικό Του λόγο, προσδιορίζει τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα της ζωής που οδηγεί στη σωτηρία.

 «Γρηγορεῖτε…»

Lev Gillet

Μεγάλη Τρίτη

Η Μεγάλη Τρίτη συνεχίζει να αναπτύσσει το θέμα της Δευτέρας Παρουσίας του Χριστού και της Τελικής Κρίσεως των ανθρώπων. Σήμερα όμως του δίνει μια άλλη απόχρωση. Χθες, υπογράμμιζε με έμφαση τις αντικειμενικές συνθήκες της Δευτέρας Παρουσίας: τρόμος και αιφνιδιασμός. Σήμερα, η θεία αποκάλυψη επιμένει κυρίως στην επαγρύπνηση και στην ετοιμότητα, που η προοπτική της Κρίσεως επιβάλλουν, και στην αναγκαία εσωτερική προετοιμασία.

 Μεγάλη Τρίτη

Νικηφόρος Κάλλιστος Ξανθόπουλος

Τῇ ἁγίᾳ καὶ μεγάλῃ Τρίτῃ τῆς τῶν δέκα παρθένων παραβολῆς, τῆς ἐκ τοῦ ἱεροῦ Εὐαγγελίου μνείαν ποιούμεθα.

Ο Κύριός μας, ο Ιησούς Χριστός, όταν ανέβαινε στα Ιεροσόλυμα και πλησίαζε προς το εκούσιο Πάθος, έλεγε στους μαθητές Του ορισμένες παραβολές για να τους προετοιμάσει. Μερικές, μάλιστα, τις έλεγε για να καυτηριάσει και να χτυπήσει του Γραμματείς και τους Φαρισαίους. Μια από αυτές λοιπόν, την παραβολή των δέκα παρθένων, την είπε για να τους παρακινήσει όλους προς την ελεημοσύνη, αλλά και για να τους διδάξει ότι πρέπει να είναι έτοιμοι πριν τους προλάβει το τέλος του θανάτου. Κι επειδή έχει πολλή δόξα η παρθενία (πραγματικά, είναι μεγάλο κατόρθωμα!), τους έλεγε πολλά γι’ αυτήν και για τους «ευνούχους» της Βασιλείας του Θεού.

 Η Αγία και Μεγάλη Τρίτη

Γέροντας Πετρώνιος Τανάσε

Η αγία και Μεγάλη Τρίτη μας προετοιμάζει για την είσοδο στον νυμφώνα του Σωτήρος με τις δύο παραβολές: την παραβολή των Δέκα Παρθένων και των Ταλάντων. Η πρώτη παρομοιάζει την είσοδο στην αιώνια ζωή μ’ ένα γάμο. Ο Χριστός είναι ο Νυμφίος, ο οποίος μας καλεί όλους στο συμπόσιο του γάμου, όπως ψάλλει ο όρθρος αυτής της ημέρας.

 Οι υποκριταί

Μητροπολίτης Πειραιώς Καλλίνικος Καρούσος

«Οὐαὶ ὑμῖν, Γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι, ὑποκριταί».

Ο Κύριος ήταν πάντοτε γλυκύς και πράος. Προς τους αμαρτωλούς ήταν γεμάτος από επιείκεια, ευσπλαγχνία και συγχωρητικότητα. Απόψε όμως, στο Ευαγγέλιο που ακούσαμε, παρουσιάζεται αυστηρός και καυστικός.

Γιατί;

 Μεγάλη Τρίτη

Γεώργιος Δορμπαράκης

«Αφού λάβεις κατά νου, ψυχή μου, την ώρα του τέλους σου, και δειλιάσεις από την εκκοπή της συκιάς (στην οποία προέβη ο Χριστός λόγω της ανυπαρξίας των καρπών της), εργάσου με φιλοπονία, ταλαίπωρε, το τάλαντο που σου δόθηκε, μένοντας σε εγρήγορση και φωνάζοντας δυνατά: “Ας μη μείνουμε έξω από τον νυμφώνα του Χριστού”.

 Τρίτη – Ανάθεμα

Δέλτα Πηνελόπη

Η τελευταία ώρα του Ιησού έφθανε, και το ήξερε. Η αποστολή του τελείωνε. Παρατώντας κάθε προφύλαξη, αδιαφορώντας πια για κάθε συνέπεια, σηκώνεται μέσα στο ιερό, και, εμπρός στους αρχηγούς της Θρησκείας, αποτείνει το λόγο στους μαθητές του και στο λαό, κεραυνοβολεί τους αρχιερείς και Σαδδουκαίους, Φαρισαίους, νομικούς και διαβασμένους, αναθεματίζοντας και στιγματίζοντας στην αιωνιότητα την υποκρισία τους, το μικρόψυχο φθόνο τους, τις αμέτρητες αμαρτίες τους. Και λέγει ο Ιησούς:

 Τρίτη

Δέλτα Πηνελόπη

Το άλλο πρωί, Τρίτη, ξεκίνησε πάλι ο Ιησούς με τους μαθητές του, να διδάξει στο ναό. Κατεβαίνοντας από τον ίδιο δρόμο που είχαν πάρει την παραμονή, πέρασαν τη συκιά, που έστεκε όρθια ακόμα, αλλά ξερή ως τη ρίζα.

Ο Πέτρος την είδε, και θυμήθηκε τα λόγια του Κυρίου του της παραμονής. Ξαφνισμένος αναφώνησε:

– Ραββί, δες, η συκιά που καταράστηκες ξεράθηκε.

 Τα ρούχα του γάμου

Μπλάθρας Κωνσταντίνος

Ο Νυμφίος μας καλεί στους Γάμους. Γάμος, στη γλώσσα της Καινής Διαθήκης είναι η Βασιλεία του Θεού. Ο Χριστός, αφού επιτιμά και αποξηραίνει την αμαρτία, που πλανεύει και θανατώνει το ανθρώπινο γένος, μας μιλά για τη Βασιλεία του, που θα έρθει σαν τον κλέφτη μέσα στη νύχτα, ξαφνικά.

Μεγάλη Δευτέρα βράδυ

Νευράκης Νικόλαος

Ο ανίκητος στρατός της Εκκλησίας, αγαπητοί, σαλπίζει απόψε για δεύτερη φορά πνευματικό συναγερμό και καλεί τους στρατιώτες του παμβασιλέως Ιησού να βρίσκονται σε επιφυλακή.

Χθες η Εκκλησία τίμησε τη μνήμη του Ιωσήφ του παγκάλου και υπενθύμισε το θαύμα της καταρασθείσης και ξηρανθείσης ακάρπου συκής. Σήμερα με τους επίσης βαθυστόχαστους ύμνους της μας υπενθυμίζει τις αριστουργηματικές παραβολές των δέκα παρθένων και των ταλάντων. Ας φέρουμε στη μνήμη μας τις διδακτικότατες και σωτήριες αυτές ιστορίες. Έχουν κάτι μεγάλο και ωφέλιμο να μας πουν.

 Για την ελεημοσύνη και για τις δέκα παρθένες

Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος

Ομιλία γ΄

1.α. Θυμάστε άραγε πώς άρχισε ο προηγούμενος λόγος μου και πώς τελείωσε, ή από ποιο θέμα άρχισαν και σε πιο κατέληξαν τα λόγια της προηγούμενης ομιλίας μου; Όμως νομίζω πως λησμονήσατε πώς τελείωσε ο λόγος μου, αλλά εγώ θυμάμαι και δεν σας κατακρίνω γι’ αυτό ούτε σας κατηγορώ. Γιατί ο καθένας από εσάς έχει γυναίκα, ασχολείται με τα παιδιά του, και φροντίζει για όλα τα πράγματα του σπιτιού. Και άλλοι ασχολούνται με τα στρατιωτικά, άλλοι είναι χειροτέχνες και ο καθένας σας ασχολείται με τις διάφορες ανάγκες του. Εγώ όμως καταγίνομαι μ’ αυτά, αυτά μελετώ και μ’ αυτά περνώ τον χρόνο μου, ώστε δεν είσαστε αξιοκατάκριτοι γι’ αυτό, αλλά αξιέπαινοι για την προθυμία σας, αφού ούτε μια Κυριακή δεν εγκαταλείπετε την εκκλησία.

Το Ευαγγέλιο για την αγάπη[1]

Άγιος Νικόλαος Βελιμίροβιτς

Κάθε ένας που θέλει να ντροπιάσει τον Θεό, ντροπιάζει τον εαυτό του, και δίνει στον Θεό την ευκαιρία να δοξαστεί περισσότερο.

Και όποιος θέλει να περιφρονεί τον δίκαιο, τελικά περιφρονεί τον εαυτό του και τον δίκαιο τον εξυψώνει περισσότερο.

Όποιος βάζει πέτρες στο δρόμο του ευσεβούς, εκείνος θα εμποδιστεί, ενώ θα αναγκάσει τον ευσεβή να ανέβει ψηλότερα, απ’ όπου θα βλέπει καλύτερα.