ΜΗΝΥΜΑ

ΓΙΑ ΚΗΡΥΓΜΑΤΑ ΤΩΝ ΚΥΡΙΑΚΩΝ, ΕΟΡΤΩΝ ΚΑΙ ΑΓΙΩΝ ΔΕΙΤΕ ΤΙΣ ΕΤΙΚΕΤΕΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑ

Σάββατο, 15 Ιουνίου 2019

«Γαληνόμορφον εκτελείν την καρδίαν» (Α’ ωδή κανόνα Πεντηκοστής)

Tου Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Καστορίας κ.κ. Σεραφείμ

Για να μιλήσει κανείς για την παρουσία του Αγίου Πνεύματος, απαιτείται, κατά την έκφραση του Μεγάλου Βασιλείου, να διαθέτει καθαρότητα ψυχής και συγχρόνως να στολίζεται με την υψοποιό ταπείνωση. Και όπως το περιστέρι δεν κάθεται ποτέ σε τόπους που είναι ακάθαρτοι και αποπνέουν δυσοσμία, έτσι και το Πανάγιο Πνεύμα δεν βρίσκεται σε καρδιές που δεν διαθέτουν την καθαρότητα και την ταπείνωση. Και επειδή «ουδείς καθαρός από ρύπου», έστω κι αν η ζωή του είναι μία ημέρα, γι’ αυτό και καταφεύγουμε στα καθαρότατα δοχεία του Παναγίου Πνεύματος, που είναι οι θεοφόροι Πατέρες της Εκκλησίας, προκειμένου να αντλήσουμε λόγο περί του Αγίου Πνεύματος.
Οσίου Πατρός ημών Νικοδήμου του Αγιορείτου, ερμηνεία εις τους κανόνας της Πεντηκοστής.
Προλεγόμενα
Εν ταυτώ και Ερμηνεία
Εις την Ακροστιχίδα του Κανόνος της Πεντηκοστής[45]
Ακροστιχίς.

Πεντηκοστίν εορτάζομεν.

Ερμηνεία.
            Η Ακροστιχίς αυτή δεν είναι στίχος δωδεκασύλλαβος Ιαμβικός, ούτε έμμετρος, καθώς ήτον αι άλλαι ακροστιχίδες των λοιπών Κανόνων του Ιερού Κοσμά, αλλά είναι εννεασύλλαβος μόνο και άμετρος και κολοβός.  Διά ποίαν δε αιτίαν τούτο εποίησεν ο Μελωδός;  Αποκρίνομαι ότι την αληθινήν τούτου αιτίαν αυτός μόνος ηξεύρει ο Ασματογράφος, και το Πνεύμα το εν αυτώ. ημείς δε στοχαστικώς λέγομεν ότι ίσως τούτο εποίησεν από τον υπερβολικόν έρωτα όπου είχεν εις τα λόγια Γρηγορίου του Θεολόγου. υπό τούτου γαρ καταφλεγόμενος, δεν ήθελε να παραλλάξη τους εκείνου λόγους, αλλ’ αυτούς εκείνους γυμνούς και ξηρούς και με αυτάς τας λέξεις ηγάπα να προφέρη, όχι μόνον εις τα άλλα του συγγράμματα, αλλά και εις αυτάς ακόμη τας Ακροστιχίδας.
Εἰς τήν Πεντηκοστήν Αγ. Νικοδήμου τοῦ Ἁγιορείτου

Α´. Μεταβολήν τοῦ νοῦ.
Β´. Μεταβολήν τῆς καρδίας.
Γ´. Μεταβολήν τῆς γλώσσης.

Συλλογίσου ἀγαπητέ, πῶς τό Πανάγιον Πνεῦμα ὅταν κατέβη εἰς τό ὑπερῷον ἐν εἴδει πυρίνων γλωσσῶν, ὡσάν ἕνας σφοδρότατοςἄνεμος καί βροντή, ἐγέμισεν ὅλον τόν οἶκον, εἰς τόν ὁποῖον ἦσαν καθήμενοι οἱ θεῖοι Ἀπόστολοι καί ἐπροσηύχοντο· «καί ἐπλήρωσε τόν οἶκον, οὗἦσαν καθήμενοι» (Πραξ. β´. 2)· καί τόν ἔκαμενὡσάν μίαν κολυμβήθραν, ὡς λέγει ὁΘεσσαλονίκης Γρηγόριος, διά νά βαπτίσῃ τούς Ἀποστόλους μέ τήν θείαν χάριν του, περί τοῦ ὁποίου τούτου βαπτίσματος προεῖπεν εἰς αὐτούς ὁ Κύριος· «ὑμεῖς δέ βαπτισθήσεσθε ἐν Πνεύματι ἁγίῳ οὐ μετά πολλάς ταύτας ἡμέρας (Πράξ. α´ 5)...
 Ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία ὡς διαρκής Πεντηκοστή Ἅγιος Ἰουστῖνος Πόποβιτς


Ποιὸς εἶναι ὁ Θεάνθρωπος Ἰησοῦς Χριστός; Ποιὸς εἶναι σὲ Αὐτὸν ὁ Θεὸς καὶ ποιὸς ὁ ἄνθρωπος; Πῶς γνωρίζεται ὁ Θεὸς στὸν Θεάνθρωπο καὶ πῶς ὁ ἄνθρωπος; Τί ἐδώρησε σέ μᾶς τοὺς ἀνθρώπους ὁ Θεὸς ἐν τῷ Θεανθρώπῳ; Ὅλα αὐτὰ τὰ φανερώνει σέ μᾶς τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον, τὸ «Πνεῦμα τῆς ἀληθείας». Μᾶς ἀποκαλύπτει δηλαδὴ ὅλη τὴν ἀλήθεια γιὰ Αὐτόν, γιὰ τὸν Θεὸ ἐν Αὐτῷ καὶ γιὰ τὸν ἄνθρωπο καὶ γιὰ τὸ τί χάρισε σ’ ἐμᾶς μ’ ὅλα αὐτά. Αὐτὸ ἐπίσης ἀπείρως ξεπερνᾷ κάθε τί ποὺ οἱ ἀνθρώπινοι ὀφθαλμοὶ εἶδαν καὶ τοῖς ὠσίν αὐτῶν ἠκούσθη καὶ ἡ καρδία αὐτῶν κάποτε αἰσθάνθηκε.
Οἱ  Ἅγιοι Πατέρες διά τήν Κυριακήν της Πεντηκοστῆς

Ὁ ἅγιος Φιλάρετος Μόσχας σὲ ὁμιλία του στὴν Κυριακή τῆς Πεντηκοστῆς λέει: «Μετὰ τὴν πτώση τοῦ ἀνθρώπου, καί, μὴ ὄντας ὁ ἄνθρωπος σὲ θέση νὰ ἀντέξει τὸ ἄκτιστο φῶς, “ἐκρύβη ἀπὸ προσώπου Κυρίου τοῦ Θεοῦ” καὶ ὁ Θεὸς ἀποτραβήχτηκε ἀπὸ τὸν ἄνθρωπο, ἀπὸ φόβο μήπως ἐκμηδενίσει τὸν παραβάτη μὲ τὴν ἁγία παρουσία Του.
Τότε ἦταν ποὺ Ἐκεῖνος ὄντας Ἕνας σὲ Τρία Πρόσωπα, ἀπὸ ἀνείπωτο ἔλεος πρὸς τὸ ἀποξενωμένο ἄνθρωπο τὸν πλησίασε μὲ διαδοχικὲς ἀποκαλύψεις, ὥστε “ἡ χάρις τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ καὶ ἡ κοινωνία τοῦ Ἁγίου Πνεύματος”, νὰ μπορέσει νὰ αὐξηθεῖ καὶ γιὰ ἀκόμη μία φορὰ νὰ ἀνυψώσει τὸν πεπτωκότα ἄνθρωπο…
Γιατί το Αγιο Πνεύμα εμφανίσθηκε με τη μορφή πύρινης γλώσσας;
Άγιος Νικόλαος Βελιμίροβιτς

Όταν ο Κύριος βαπτίσθηκε στον Ιορδάνη το Αγιο Πνεύμα εμφανίσθηκε εν είδει περιστεράς. Εμφανίσθηκε όχι για να προσθέσει κάτι στον Χριστό, αλλά συμβολικά, έτσι ώστε να δείξει αυτό που υπάρχει μέσα στον Χριστό: την ακακία, τηνκαθαρότητα και την ταπεινότητα. Αυτό συμβολίζει το περιστέρι. Όταν οι απόστολοι συγκεντρώθηκαν την πεντηκοστή ημέρα από την ημέρα της Ανάστασης, το Αγιο Πνεύμα εμφανίσθηκε με τη μορφή πύρινων γλωσσών. Εμφανίσθηκε ως πύρινη γλώσσα για να τους αφαιρέσει κάτι και να τους προσθέσει κάτι. Δηλαδή, να αφαιρέσει από αυτούς κάθε αμαρτία, κάθε αδυναμία, φόβο και ακαθαρσία της ψυχής και να τους δωρίσει τη δύναμη, το φως και τη ζεστασιά. Οι πύρινες γλώσσες επισημαίνουν συμβολικά αυτά τα τρία: τη δύναμη, το φως και τη ζεστασιά. 
Λόγος εις την Πεντηκοστήν

Αγίου Γρηγορίου Παλαμά

Όταν συμπληρωνόταν η πεντηκοστή ημέρα μετά την Ανάσταση, της οποίας έφθασε τώρα η μνήμη, ενώ όλοι οι μαθητές ήσαν συγκεντρωμένοι μαζί και ευρίσκονταν ομόψυχοι στο υπερώο (οίκος) εκείνου του ιερού, αλλά και στο προσωπικό του υπερώο, στο νου του, συναγμένος ο καθένας τους (διότι ήσαν σε ησυχία και αφιερωμένοι στη δέηση και στους ύμνους προς το Θεό), ξαφνικά, λέγει ο ευαγγελιστής Λουκάς, «ακούσθηκε ήχος από τον ουρανό, σαν από ορμή βιαίου ανέμου και εγέμισε τον οίκο όπου κάθονταν».(Πραξ.2, 1-11).
Ερμηνεία εις τον κανόνα
ΤΗΣ ΠΕΝΤΗΚΟΣΤΗΣ
Ποίημα όντα του Αγίου Κοσμά
Ώδή α’. Ήχος Βαρύς. Ο Ειρμός.
Πόντω εκάλυψε Φαραώ συν άρμασιν, ο συντρίβων πολέμους εν υψηλώ βραχίονι. άσωμεν αυτώ, ότι δεδόξασται.
Ερμηνεία.
            Σημειούμεν εδώ, ότι ο Ιεράρχης Κοσμάς ο κόσμος των Ιερών Μελωδών δεν προσαρμόζει τους Ειρμούς του παρόντος Κανόνος εις την υπόθεσιν της εορτής, καθώς προσήρμοζε τους περισσοτέρους δε μελουργεί, ψιλά περιέχοντας των Ωδών τα λόγια, καθώς και τον παρόντα. ούτος γαρ ο Ειρμός αναφέρει μόνην την εν τη Ερυθρά θαλάσση γενομένην θαυματουργίαν, και αυτά εκείνα τα της πρώτης Ωδής του Μωϋσέως μεταχειρίζεται λόγια. και βλέπε, αγαπητέ, ότι ο λόγος μου είναι αληθινός. ευρίσκεται εν τη πρώτη Ωδή «Πόντω εκάλυψεν αυτούς»; τούτο ευρίσκεται και εδώ. ευρίσκεται εκεί «Κύριος συντρίβων πολέμους»; τούτο ευρίσκεται και εδώ. γράφεται εκεί «Μεγέθει βραχίονός Σου»; τούτο γράφεται και εδώ, με κάποιαν όμως παραλλαγήν. αντί γάρ του «Μεγέθει βραχίονος», γράφεται εδώ «Εν υψηλώ βραχίονι» . όπερ ο Ησαΐας καθαρώτερα λέγει. «Κύριε, υψηλός Σου ο Βραχίων» (Ησ. κστ’ 11) . γράφεται εκεί «Τω Κυρίω άσωμεν. ενδόξως γαρ δεδόξασται»; τούτο γράφεται και εδώ.
 Λόγος εἰς τήν Πεντηκοστήν -Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος


Ε. Τὴν Πεντηκοστὴ ἑορτάζουμε καὶ τὴν παρουσία τοῦ Ἁγίου Πνεύματος καὶ τὴν πραγματοποίηση τῆς ὑποσχέσεως καὶ τὴν ἐκπλήρωση τῆς ἐλπίδας. Τὸ μυστήριο, πόσο καὶ μεγάλο εἶναι καὶ σεβαστό! Τελειώνουν λοιπὸν ὅσα ἔχουν σχέση μὲ τὸ σῶμα τοῦ Χριστοῦ, ἤ μᾶλλον μὲ τὴ σωματικὴ παρουσία Του(1). Διότι διστάζω νὰ πῶ τὰ σωματικά, ἐφ' ὅσον κανένας λόγος δὲν μπορεῖ νὰ μὲ πείσει ὅτι θὰ ἦταν καλύτερα νὰ εἶχε ἀπαλλαγεῖ ἀπὸ τὸ σῶμα [ὁ Χριστός](2). Ἀρχίζουν δὲ ὅσα ἔχουν σχέση μὲ τὸ Ἅγιο Πνεῦμα(3).
Ἡ Χάρις τοῦ Πνεύματος Πῦρ καὶ Ὕδωρ

ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ: ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΟΜΙΛΙΑ ΛΒ´ ΣΤΟ ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ (Ιω, δ´ 13-20)

Τοῦ (ἁγίου) Πνεύματος τὴν χάρη ἡ Γραφὴ ἄλλοτε πῦρ καὶ ἄλλοτε νερὸ τὴν ὀνομάζει, γιὰ νὰ (μᾶς) δείξει ὅτι αὐτὰ τὰ ὀνόματα δὲν ἀποτελοῦν παράδειγμα τῆς (θείας) οὐσίας, ἀλλὰ τῆς (θείας) ἐνέργειας. Διότι τὸ (ἅγιο) Πνεῦμα δὲν συνίσταται ἀπὸ διαφορετικὲς οὐσίες, ἐπειδὴ εἶναι ἀόρατο καὶ μονοειδὲς (ἁπλό). Τὸ πρῶτο λοιπὸν (ὄνομα) ὁ Ἰωάννης (ὁ Βαπτιστής) τὸ δηλώνει λέγοντας: «Αὐτὸς (ὁ Χριστός) θὰ σὰς βαπτίσει ἐν Πνεύματι Ἁγίω καὶ πυρί», καὶ τὸ δεύτερο (ὄνομα τὸ δηλώνει) ὁ Χριστὸς (λέγοντας): «Ποτάμια ἀπὸ ζωντανὸ νερὸ θὰ ρεύσουν ἀπὸ τὴν κοιλιά του. Αὐτὸ τὸ εἶπε περὶ τοῦ (ἁγίου) Πνεύματος» λέει (ὁ εὐαγγελιστὴς Ἰωάννης) «ποὺ ἐπρόκειτο νὰ λάβουν». Ἔτσι καὶ ὅταν ὁμιλοῦσε μὲ τὴν (Σαμαρείτιδα) γυναῖκα, νερὸ ὀνομάζει τὸ (ἅγιο) Πνεῦμα: «ὅποιος πιεῖ ἀπὸ τὸ νερό, τὸ ὁποῖο ἐγὼ θὰ δώσω σὲ αὐτόν, δὲν θὰ διψάσει ποτέ».
Στην Αγία Πεντηκοστή
Τοῦ ἐν Ἁγίοις Πατρός ἡμῶν Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου
1.Εἶναι μεγάλα, ἀγαπητοί, καί ξεπερνοῦν κάθε ἀνθρώπινη λογική τά χαρίσματα πού μᾶς δώρησε σήμερα ὁ φιλάνθρωπος Θεός. Γι᾿ αὐτό λοιπόν ἄς χαιρόμαστε ὅλοι μαζί καί χορεύοντας ἀπό χαρά ἄς ὑμνήσομε τόν Κύριό μας. Γιατί ἡ σημερινή ἡμέρα εἶναι γιά μᾶς ἑορτή καί πανήγυρη.
Ὅπως δηλαδή ἡ μία ἐποχή διαδέχεται τήν ἄλλη καί τό ἕνα ἡλιοστάσιο τό ἄλλο, ἔτσι ἀκριβῶς καί στήν Ἐκκλησία ἡ μία ἑορτή διαδέχεται τήν ἄλλη καί μᾶς πηγαίνουν ἀπό τή μία στήν ἄλλη.
Πρίν ἀπό λίγες ἡμέρες λοιπόν ἑορτάσαμε τό σταυρό, τό πάθος, τήν ἀνάσταση, ὕστερα ἀπό αὐτά τήν ἀνάληψη τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ στόν οὐρανό.
Λόγος μα΄ εις την Πεντηκοστή
Άγιος Γρηγόριος Θεολόγος

Από: Στυλ. Γ. Παπαδόπουλος (επιμ.), Μιλάει ο Γρηγόριος ο Θεολόγος, μτφρ. Διονύσιος Κακαλέτρης, εκδ. Αποστολική Διακονία, Αθήνα 1991.


Ε. Την Πεντηκοστή εορτάζουμε καί την παρουσία του Αγίου Πνεύματος καιί την πραγματοποίηση της υποσχέσεως καιί την εκπλήρωση της ελπίδας. Το μυστήριο, πόσο και μεγάλο είναι και σεβαστό! Τελειώνουν λοιπόν όσα έχουν σχέση με το σώμα του Χριστού, ή μάλλον με τη σωματική παρουσία Του(1).
Κυριακὴ τῆς Πεντηκοστῆς. Ἁγίου Γρηγορίου Παλαμᾶ

Κυριακὴ τῆς Πεντηκοστῆς (Ἰωάν. ζ΄ 37-52, η΄12)
Ὁμιλία εἰς τὴν κατὰ τὴν Πεντηκοστὴν τελεσθείσαν φανέρωσιν καὶ διανομὴν τοῦ Θείου Πνεύματος                   
Άγιος Γρηγόριος Παλαμάς 

Εἴδαμε πρὶν ἀπὸ λίγο μὲ τὰ μεγάλα μάτια τῆς πίστης τὸ Χριστὸ νὰ ἐχη ἀναληφθὴ, ὄχι κατώτερα κι ἀπὸ κείνους ποὺ ἀξώθηκαν νὰ δοῦν μὲ τὰ ἴδια τους τὰ μάτια καὶ καθόλου δὲν καριότητα γιὰ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα·  «Μακάριοι ἐκεῖνοι ποὺ δὲν εἶδαν κι ὅμως πίστεψαν» εἶπε ὁ Κύριος. Αὐτοὶ εἶναι ἐκεῖνοι ποὺ ἐπληροὑστερήσαμε ἀπὸ κείνους στὴν μαφορήθηκαν μὲ τὴν ἀκοὴ καὶ βλέπουν μὲ τὰ μάτια τῆς πίστης. Εἴδαμε πρῶτα τὸ Χριστὸ νὰ ὑψώνεται ἀπὸ τὴ γῆ μὲ τὸ σῶμα καὶ τώρα βλέπομε μὲ τὴν δύναμη τοῦ ἁγίου Πνεύματος ποὺ ἔστειλε στοὺς μαθητάς του, ὡς ποιὸ σημεῖο ὁ Χριστὸς ἔφτασε μὲ τὴν ἀνάληψή του καὶ σὲ ποιὰ ἀξια ἀνέβασε τὴν ἀνθρωπίνη φύση μας ποὺ ἔλαβε ὁ ἴδιος: ὁπωσδήποτε ἀνέβηκε,   ἐκεῖ ἀπ’ ὅπου τὸ Πνεῦμα κατέβηκε σταλμένο ἀπὸ τὸν ἴδιο. Ἀπὸ ποῦ κατέβηκε τὸ Πνεῦμα δείχνει ἐκεῖνος ποὺ λέει μὲ τὸ στόμα τοῦ προφήτη Ἰωὴλ·
Ἡ πηγή
«Ἐὰν τις διψᾷ....»
Κυριακὴ τῆς Πεντηκοστῆς. (Ἰωαν. ζ΄37-52, καὶ η΄12)
(†) ἐπισκόπου Γεωργίου Παυλίδου Μητροπολίτου Νικαίας

Ἡμέρα γενεθλίων ἡ σημερινή. Ἡμέρα, κατὰ τὴν ὁποῖαν θεμελιώνεται ἡ Κιβωτός τῆς «Καινῆς Διαθήκης». Ἡ Ἐκκλησία. Ἅν ἔλειπεν ἡ ἡμέρα τῆς Πεντηκοστῆς, τὸ ἔργον τοῦ Χριστοῦ εἰς τὸν κόσμον θὰ ἔχανε τὸ νόημά του.
 Ὅπως κατὰ τὸν κατακλυσμόν, ἡ κιβωτὸς τοῦ Νῶε ἔσωσε τοὺς ἀνθρώπους καὶ κάθε ἄλλη ζωντανὴν ὕπαρξιν ἀπὸ τὸν θάνατον, ἔτσι καὶ ἡ Ἐκκλησία ἔγινε καὶ θὰ συνεχίζῃ νὰ εἶναι τὸ μέσον, τὸ  μ ό ν ο ν  μέσον, σωτηρίας τοῦ ἀνθρώπου ἐν μέσῳ τοῦ πνευματικοῦ κατακλυσμοῦ, ποὺ περιβάλλει τὴν κοινωνίαν.
Κυριακή της Πεντηκοστής: Ομιλία περί παθών δεσποτείας (Αρχιεπίσκοπος Αστραχάν και Σταυρουπόλεως Νικηφόρος Θεοτόκης)
(Ιωάν. ζ’ 37-52, η’ 12)

Οι Φαρισαίοι μελετούσαν τις θείες γραφές και γνώριζαν τις προφητείες των προφητών για την έλευση του Μεσσία. Πώς λοιπόν ακούοντες τον Ιησούν Χριστόν κηρύττοντα, ότι αυτός είναι ο αποσταλμένος υπό του Θεού και βλέποντες την μεν ζωήν αυτού υπεραγία, τα δε θαύματα αυτού μεγάλα και πολλά, δεν επίστευσαν ότι αυτός είναι ο προσδοκώμενος;
Πόση δύναμη μπορούν να ασκούν τα πάθη επάνω στον άνθρωπο;
Τα πάθη προσβάλουν τους αμαθείς ανθρώπους ή και τους σοφούς;
Ποια είναι τα στοιχεία εκείνα που συντελούν στο να είναι δύσκολη η αποχή από τα πάθη και η διόρθωση;
Αποστολικό ανάγνωσμα Κυριακής της Πεντηκοστής: Ομιλία περί πίστεως (Αρχιεπίσκοπος Αστραχάν και Σταυρουπόλεως Νικηφόρος Θεοτόκης)
(Πράξ. 2, 1-11)

– Η πίστις ούτε το νου αναγκάζει, ούτε την θέληση βιάζει. Ενώ η απόδειξη αναγκάζει το νου για να πεισθεί και επομένως αρπάζει την εξουσία της θελήσεως.

– Τα πιστευόμενα ως υπερφυή και υπερούσια δεν επιδέχονται υλικές αποδείξεις γι’ αυτό όποιος πιστεύει γίνεται μακάριος.

– Εάν η απόδειξη μας έπειθε να πιστέψουμε θα πιστεύαμε αναγκαστικώς και όχι προαιρετικώς.

– Το ότι υπάρχουν πράγματα που δεν κατανοούμε δεν σημαίνει ότι αυτά δεν υπάρχουν.

– Παραλληλισμός του λόγου και της τριαδικότητος του Θεού.
Ερμηνεία εις τας πράξεις των αποστόλων, τας αναγινωσκομένας την Κυριακή της Πεντηκοστής (Αρχιεπίσκοπος Αστραχάν και Σταυρουπόλεως Νικηφόρος Θεοτόκης)
(Πράξ. 2, 1-11)

– Γιατί οι απόστολοι μαζεύτηκαν όλοι μαζί την πεντηκοστή ημέρα από την Ανάσταση του Κυρίου;

– Γιατί ο ήχος που ακούστηκε ερχόταν από τον ουρανό;

– Η πολυγλωττία ως ποινή εχώρισε τους ανθρώπους σε πολλά έθνη. Τώρα ως δώρο ενώνει πάντα τα έθνη εις ένα έθνος, το χριστιανικό, και εις μία εκκλησία την του Χριστού.

– Γιατί το άγιο πνεύμα είχε την μορφή πύρινων γλωσσών;
2019 ΙΟΥΝΙΟΥ 16 - ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΠΕΝΤΗΚΟΣΤΗΣ

ΟΙ ΙΕΡΕΙΣ ΦΟΡΕΙΣ ΤΗΣ ΧΑΡΙΤΟΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ (Ιω. 7, 37-52 και 8, 12)

†ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΝΙΚΟΠΟΛΕΩΣ ΜΕΛΕΤΙΟΥ

(Διασκευή ομιλίας στο Νεοχώρι Άρτας, στις 15/6/1997)

Σας συμφέρει να φύγω

Πόσο μεγάλη σημασία έχει η εορτή της Πεντηκοστής και η παρουσία του Αγίου Πνεύματος για να μας φωτίζει, να μας αγιάζει και να μας σώζει, ο ίδιος ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός το έλεγε στους μαθητές Του: «Σας συμφέρει, να φύγω εγώ. Γιατί άμα δεν φύγω, δεν θα ρθει το Άγιο Πνεύμα. Καλύτερα να λείπω εγώ, για σας, παρά η χάρη Αγίου Πνεύματος». Φαντασθείτε αδελφοί, πόσο μεγάλο πράγμα είναι για μας το Πνεύμα το Άγιο και η χάρη Του, που μας φωτίζει, που μας καθαρίζει από κάθε κηλίδα, που μας αγιάζει.
Πεντηκοστή

Εὐαγγελικὸ Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 16 Ἰουνίου 2019, τῆς Πεντηκοστῆς (Ἰωάν. ζ΄ 37-52, η΄ 12)

1. Τὸ Ἅγιον Πνεῦμα ἀνακαινίζει τὸν ἄνθρωπο

Πεντηκοστή! Ἡ τελευταία δεσποτικὴ ἑορτή. Γιορτάζουμε σήμερα τὴν κάθοδο τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, τὴν ἔκχυση τῆς ἁγιαστικῆς θείας Χάριτος στὸ ἀνθρώπινο γένος. Τὸ γεγονὸς αὐτὸ εἶναι ὁ ὕψιστος καρπὸς τοῦ ἀπολυτρωτικοῦ ἔργου τοῦ Κυρίου, ἡ ἔσχατη καὶ κορυφαία ἐπαγγελία (ὑπόσχεση) τῆς ἐποχῆς τῆς Καινῆς Διαθήκης.

Στὴν πρὸ Χριστοῦ ἐποχὴ οἱ ἄνθρωποι λόγῳ τῆς δουλείας τους στὴν ἁμαρτία ἦταν χωρισμένοι ἀπὸ τὸν Θεό. Ὁ Κύριος Ἰησοῦς μὲ τὴ Σταύρωσή Του ἐξασφάλισε τὴν ἄφεση τῶν ἁμαρτιῶν τους, τὴν καταλλαγή (συμφιλίωση) μὲ τὸν ἐπουράνιο Πατέρα. Ἀπόδειξη τῆς καταλλαγῆς εἶναι ἡ ἀποστολὴ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος στὸν κόσμο.
«Πεντηκοστὴν ἑορτάζομεν»

Ἀποστολικὸ Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 16 Ἰουνίου 2019, τῆς Πεντηκοστῆς (Πράξ. β΄ 1-11)

1. Η ΒΙΑΙΗ ΠΝΟΗ

Ἡμέρα τῆς Πεντηκοστῆς. Γιὰ τοὺς Ἰουδαίους ἑορτὴ τοῦ θερισμοῦ καὶ τῆς παραδόσεως τοῦ νόμου στὸν προφήτη Μωϋσῆ στὸ ὄρος Σινᾶ. Γιὰ τοὺς Χρι-στιανοὺς ἡ γενέθλιος ἡμέρα τῆς Ἐκκλησίας, ἡ ἡμέρα τῆς καθόδου καὶ ἐκχύσεως τοῦ Ἁγίου Πνεύματος στοὺς ἁγίους Ἀποστόλους καὶ μαθητάς. Ἑκατὸν εἴκοσι μαθηταὶ τοῦ Κυρίου ποὺ ἦσαν ἤδη στὸ ὑπερῶο τῆς Ἱερουσαλὴμ κι ὅσοι ἐπίσης τὴν ἡμέρα αὐτὴ προσῆλθαν συγκεντρωμένοι ὅλοι μαζὶ μὲ μία καρδιά, μὲ μία ἀγάπη, ὁμόψυχοι καὶ ὁμόγνωμοι, συμπροσεύχονταν καὶ περίμεναν μὲ ἱερὸ πόθο τὸν Παράκλητο, τὸ Πνεῦμα τῆς ἀληθείας ποὺ τοὺς εἶχε ὑποσχεθῆ ὁ Κύριος. Κάποια στιγμὴ λοιπὸν ξαφνικὰ ἦλθε βοὴ ἀπὸ τὸν οὐρανὸ σὰν πνοὴ σφοδροῦ ἀνέμου. Καὶ γέμισε ὅλο τὸ σπίτι ὅπου ἦσαν οἱ μαθηταί. Ἦταν μιὰ πνοὴ ποὺ ἔμοιαζε μὲ βίαιο ὁρμητικὸ ἄνεμο καὶ ἦλθε ὡς φωνὴ βροντῆς. Γιατί ἆραγε; Διότι συμβόλιζε τὴν κάθοδο τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Ἔμοιαζε μὲ βίαιη πνοή, ἀλλὰ δὲν ἦταν ἄνεμος, δὲν ἦταν φυσικὸ φαινόμενο. Ἦταν ἕνα ὑπερφυσικὸ γεγονός, ἦταν ἡ ἔνδειξις τῆς καθόδου τοῦ Ἁγίου Πνεύματος στοὺς μαθητὰς τοῦ ὑπερώου τῆς Ἱερουσαλήμ.
«ΕΚΧΕΩ ΑΠΟ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ ΜΟΥ ΕΠΙ ΠΑΣΑΝ ΣΑΡΚΑ»
(Θεολογικό σχόλιο στην εορτή της Πεντηκοστής)
  ΛΑΜΠΡΟΥ  ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου - Καθηγητού

        Η αγία εορτή της Πεντηκοστής είναι ένας ξεχωριστός σταθμός στον εορτολογικό κύκλο του ενιαυτού για την Εκκλησία μας. Αυτή μαζί με το Πάσχα αποτελούν τις αρχαιότερες εορτές, οι οποίες ανάγονται ως τους αποστολικούς χρόνους. 

Η μεγάλη αυτή εορτή προβάλλει ως ανακεφαλαίωση του λυτρωτικού επί γης έργου του Σωτήρος μας Χριστού και ως νέα δυναμική αφετηρία της υλοποιήσεως και ολοκληρώσεως του θείου σχεδίου για τη σωτηρία του ανθρωπίνου γένους και ολοκλήρου της δημιουργίας.
       Η εορτή της Πεντηκοστής συστήθηκε από την Εκκλησία μας, μαζί με πολλές άλλες εορτές, υπό την επίδραση αντίστοιχης εορτής του Ιουδαϊσμού, φυσικά με εντελώς άλλο νόημα και περιεχόμενο, όπως τονίζει ο άγιος Αυγουστίνος (Epist.55). Οι Εβραίοι πράγματι εόρταζαν τη δική τους Πεντηκοστή, η οποία απείχε πενήντα ημέρες από την εορτή του νομικού Πάσχα. Ονομάζονταν «Εορτή των Εβδομάδων» (Εξ.34,22 και Δευτ.16,10) και ποιούνταν κατ’ αυτήν η μνεία της χορηγήσεως του Νόμου στον Μωυσή, πενήντα ημέρες από τον εορτασμό του πρώτου Πάσχα στην έρημο του Σινά (Εξ.19,1). Διαρκούσε μία ημέρα και προσφέρονταν οι απαρχές της νέας συγκομιδής των καρπών της γης, τα  «πρωτογεννήματα» στο ναό της Ιερουσαλήμ, ως ευχαριστία στο χορηγό των αγαθών Θεό.
Γενέθλιος της Εκκλησίας ημέρα
ΠΕΝΤΗΚΟΣΤΗ
του Κωνστανίνου Αθ. Οικονόμου, δασκάλου

Η ΠΕΝΤΗΚΟΣΤΗ ΤΗΣ ΠΑΛΑΙΑΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ: Οι Ιουδαίοι κατά την περίοδο της Π. Διαθήκης γιόρταζαν την Πεντηκοστή, ή εορτή των εβδομάδων (7 επί 7), που ονομαζόταν ακόμη “εορτή θερισμού των πρωτογεννημάτων” (Εξ. κγ΄16). Κατά τη γιορτή προσφέρονταν στο Θεό θυσίες πρωτογεννημάτων (καρπών σιτηρών, οικιακών ζώων). Επίσης, κατά παράδοση, ο Δεκάλογος δόθηκε στο Μωυσή την 50η μέρα μετά το ιουδαϊκό Πάσχα. Κατ' αντιστοιχία, όπως κατά την εβραϊκή Πεντηκοστή, εκφράζονταν ευχαριστίες για τα πρωτογεννήματα, έτσι για την χριστιανική Πεντηκοστή εκφράζονται ευχαριστίες για “τας απαρχάς του Πνεύματος”.
Η Πεντηκοστή ως ολοκλήρωση της πνευματικής μας θεραπείας
Αρχιμ. Αυγουστίνος Μύρου, Δρ. Θεολογίας, Φιλόλογος

Η εκκλησιαστική εορτή της Πεντηκοστής είναι εξαιρετικά μεγάλη και σημαντική, διότι το γεγονός που βιώνουμε λατρευτικά αυτή την ημέρα ανήκει στη σειρά των σωστικών και ανεπανάληπτων ενεργειών του Θεού, οι οποίες καταγράφηκαν στην ανθρώπινη ιστορία, όπως η ενανθρώπηση, η βάπτιση, το πάθος, η ανάσταση, η ανάληψη του Χριστού.
ΠΟΙΜΑΝΤΟΡΙΚΗ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΠΕΝΤΗΚΟΣΤΗΣ 2019

ΠΑΥΛΟΣ 
ΕΛΕΩ   ΘΕΟΥ   ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ
ΤΗΣ    ΑΓΙΩΤΑΤΗΣ    ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ 
ΣΕΡΒΙΩΝ   ΚΑΙ   ΚΟΖΑΝΗΣ

Πρός τόν εὐσεβῆ κλῆρον, τούς ἐντιμοτάτους ἄρχοντας
τούς ἐνδοξοτάτους καί γενναιοτάτους ἀξιωματικούς
τῶν ἐνόπλων δυνάμεων καί τῶν σωμάτων ἀσφαλείας,
τούς δικαιοτάτους δικαστικούς λειτουργούς,
τούς ἐλλογιμοτάτους λειτουργούς πασῶν τῶν βαθμίδων τῆς ἐκπαιδεύσεως
καί τόν εὐλαβῆ καί φιλάγιον λαόν τῆς καθ’ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως.

«Πεντηκοστήν ἑορτάζομεν καί Πνεύματος ἐπιδημίαν
καί προθεσμίαν ἐπαγγελίας καί ἐλπίδος συμπλήρωσιν·
καί τό μυστήριον ὅσον; ῾Ως μέγα τε καί σεβάσμιον.
Διό βοῶμέν σοι· Δημιουργέ τοῦ παντός,Κύριε, δόξα σοι.»


Ἀγαπητοί πατέρες καί Λαέ τοῦ Θεοῦ εὐλογημένε,

Μεγάλη ἡ ἡμέρα τῆς Πεντηκοστῆς. Ἀποτελεῖ μετά τό Πάσχα τήν πιό μεγάλη ἑορτή τῆς Ἐκκλησίας μας. Εἶναι ἡ πανήγυρις τῶν πανηγύρεων διότι εἶναι ἡ γενέθλιος ἡμέρα τῆς Ἐκκλησίας μας.

Θλίβονται οἱ μαθητές τοῦ Ἀναστάντος Κυρίου μας, ὅταν τούς προαναγγέλλει ὅτι θά φύγῃ ἀπό κοντά τους, ὅτι θά ἀνέλθῃ εἰς τούς οὐρανούς καί θά καθίσῃ στόν ἐνδοξασμένον θρόνον Του «ὅπου ἦν τό πρότερον», δηλαδή πρίν σαρκωθεῖ, πρίν γίνει υἱός τοῦ ἀνθρώπου διά τήν σωτηρίαν μας. Ἐκείνοι τόν παρακαλοῦν «μή μᾶς ἀφήσεις ὀρφανούς». Ὅμως ὁ Κύριος ὡς Πνευματικός Πατέρας, ὡς φίλος καί ἀδελφός τούς διαβεβαιώνει μέ τό «οὐκ ἀφήσω ὑμᾶς ὀρφανούς» (Ἰω. 14,18), δηλαδή δέν θά σᾶς ἀφήσω ὀρφανούς.
ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΠΕΝΤΗΚΟΣΤΗΣ
Απόστολος: Πράξ. β΄ 1-11
Ευαγγέλιο: Ιω. ζ΄37-52, η΄12
16 Ιουνίου 2019
Πεντηκοστή σήμερα, πλήρωμα και επιφοίτηση του Αγίου Πνεύματος στους αγίους Αποστόλους αλλά και σε ολόκληρη την Εκκλησία, εκπλήρωση της υποσχέσεως του Κυρίου μας Ιησού Χριστού ότι δεν θα εγκαταλείψει με την Ανάληψή Του τον κόσμο, αλλά θα στείλει τον Παράκλητο, για να κατευθύνει όλους μας και να συγκροτεί, με την ενοποιητική Του δύναμη, ολόκληρο το σώμα της Εκκλησίας. Η περικοπή που διαβάζουμε κατά τη σημερινή Θεία Λειτουργία είναι χαρακτηριστική και μας μεταφέρει τόσο τα λόγια του Χριστού, όσο και τις αντιδράσεις των φαρισαίων, προσφέροντας σε όλους εμάς σήμερα το έναυσμα για να κάνουμε κάποιες σημαντικές σκέψεις. Μέσα στο πλήθος που είχε μαζευτεί για τη γιορτή της σκηνοπηγίας, στάθηκε ο Ιησούς και με δυνατή φωνή είπε: “Όποιος διψά, ας έλθει σε εμένα να πιει, γιατί όπως λέει η Γραφή, εκείνος που πιστεύει σε εμένα θα αναβλύουν μέσα του ποταμοί ύδατος ζώντος”.
ΤΟ ΘΕΙΟ ΚΗΡΥΓΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ 16 ΙΟΥΝΙΟΥ

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΠΕΝΤΗΚΟΣΤΗΣ (Πράξ. β΄, 1– 11)

16 Ἰουνίου 2019

«…ὤφθησαν αὐτοῖς διαμεριζόμεναι γλῶσσαι ὡσεὶ πυρός….» (Πράξ. β΄,2)

Τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον ἦλθε. Ἢ παρουσία του ζωντανὴ καὶ συγκλονιστική. Γιὰ νὰ δώσει τὸ μεγάλο «παρὼν» στὴν ἱστορία τῆς ἀνθρωπότητας χρησιμοποίησε τὰ δύο ἰσχυρότερα στοιχεῖα τῆς φύσεως: τὴ φωτιὰ καὶ τὴ θύελλα.

Ἦχος καὶ φῶς. Ἦχος καταπληκτικός. «Ἐγένετο ἄφνω ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἦχος ὥσπερ φερομένης πνοῆς βιαίας» (Πράξ. 2,2). Καὶ φῶς ἐκτυφλωτικό. «Καὶ ὤφθησαν αὐτοῖς διαμεριζόμεναι γλῶσσαι ὡσεὶ πυρός, ἐκάθισέ τε ἐφ’ ἕνα ἕκαστον αὐτῶν» (Πράξ. 2,3). Ζωντανὴ ἡ παρουσία τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Γιατί ζωντανὸς εἶναι ὁ Θεός. Ζωντανὴ καὶ ἡ Ἐκκλησία του.
“ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΟΙ ΑΝΤΙΛΑΛΟΙ”

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΠΕΝΤΗΚΟΣΤΗΣ

(16 Ἰουνίου 2019)

Πεντηκοστή ἑορτάζουμε,ἀδελφοί, καί Πνεύματος ἐπιδημία. Μεγάλη, ἐπίσημη, χαρμόσυνη, κοσμοϊστορική ἡ σημερινή ἡμέρα, κατά τήν ὁποία ἐκπληρώνεται ἡ ὑπόσχεση τοῦ Χριστοῦ πρός τούς μαθητές του. Κατῆλθε τό Πνεῦμα τό Ἅγιον καί ἐφώτισε αὐτούς καί διά μέσου αὐτῶν ἵδρυσε τήν Μία, Ἁγία, Ἀποστολική καί Καθολική Ἐκκλησία μας.Τό στάδιο τῆς μαθητείας τελείωσε· μέ τήν φώτιση τοῦ Παναγίου Πνεύματος ξεκίνησε ἕνα νέο στάδιο γιά τούς μαθητές. Τό στάδιο τῆς ἀποστολῆς, τῆς διαδόσεως τοῦ λυτρωτικοῦ καί σωτηρίου μηνύματος τοῦ Χριστοῦ πρός ὁλόκληρη τήν Οἰκουμένη.Ἔπαψαν νά εἶναι μαθητές, ἔγιναν Ἀπόστολοι καί Oἰκουμενικοί Διδάσκαλοι.
ΚΥΡΙΑΚΗ 16 ΙΟΥΝΙΟΥ 2019

ΤΗΣ ΠΕΝΤΗΚΟΣΤΗΣ

(Ιωάν. ζ΄37-52, η΄12) (Πράξ β΄ 1 – 11)

Πνεύματος επιδημία

«και επλήσθησαν άπαντες Πνεύματος Αγίου»

Η σημερινή Κυριακή της Πεντηκοστής είναι η γενέθλιος ημέρα της Εκκλησίας. Το Άγιο Πνεύμα «όλον συγκροτεί τον θεσμόν της Εκκλησίας». Ειδικότερα στο αποστολικό ανάγνωσμα της ημέρας περιγράφονται τα αισθητά σημεία της επιφοιτήσεως του Αγίου Πνεύματος: «φερομένης βιαίας πνοής», «γλωσσαι ωσεί πυρός» (δείχνουν τις άκτιστες ενέργειες στην παρουσία του Αγίου Πνεύματος). Η επενέργεια του Αγίου Πνεύματος στους αποστόλους καταδεικνύεται με το χάρισμα της «γλωσσολαλίας», συμβολικό μάλιστα προμήνυμα για τη διάδοση του Ευαγγελίου από αυτούς στα πέρατα της οικουμένης.

«Προ πάντων των αιώνων»
Ἡ Πεντηκοστή

«καὶ ἰδοὺ ἐγὼ ἀποστέλλω τὴν ἐπαγγελίαν τοῦ πατρός μου ἐφ' ὑμᾶς· ὑμεῖς δὲ καθίσατε ἐν τῇ πόλει Ἱερουσαλήμ ἕως οὗ ἐνδύσησθε δύναμιν ἐξ ὕψους.» (Λουκ., 24, 49).
Ὑπήκοοι στὴν ἐντολὴ τοῦ Κυρίου οἱ μαθητές παρέμεναν, μετά την Ανάληψή Του, συγκεντρωμένοι στὴν Ἱερουσαλήμ, μὲ ἀγαστὴ σύμπνοια, προσευχόμενοι και προσκαρτεροῦντες τὴν πραγματοποίηση τῆς ὑπόσχεσης τοῦ Κυρίου, νὰ ἐνδυθούν, δηλαδή, Δύναμη ἐξ ὕψους. Καὶ τὴν Πεντηκοστὴ ἡμέρα, μετὰ τὴν Ἀνάσταση τοῦ Κυρίου, ἦχος δυνατός, μεγάλη βουὴ ἀνέμου ἱσχυροῦ, ξεκίνησε ἀπὸ τὸν οὐρανό καὶ κατέληξε καὶ πλημμύρισε τὸ σπίτι ὄπου ἦσαν συνηγμένοι οἱ μαθητές καὶ τὸ Ἅγιο Πνεῦμα, διαμεριζόμενο, ὡς πύρινες γλῶσσες, ἐπικάθισε στὸ κεφάλι τοῦ κάθε ἑνὸς μαθητὴ και αὐτοὶ πεπληρωμένοι ἀπὸ τὴ δύναμή Του ξεκίνησαν νὰ κηρύττουν σὲ διάφορες γλῶσσες, καθὼς τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιο ἔδωσε στὸν κάθε ἕναν ἀπὸ αὐτούς.
ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ «ΔΙΨΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑ»

Ἡ γιορτὴ τῆς Σκηνοπηγίας, ποὺ διαρκοῦσε ἑπτὰ ἡμέρες καὶ θύμιζε στοὺς Ἰουδαίους τὴ σαραντάχρονη περιπλάνησή τους στὴν ἔρημο, πλησιάζει στὸ τέλος της. Σέ ἕνα σημεῖο τοῦ τυπικοῦ τῆς γιορτῆς λευκοντυμένοι ἱερεῖς μεταφέρουν ἐν πομπῇ στὸ ναὸ μιὰ χρυσὴ στάμνα γεμάτη νερὸ ἀπὸ τὴν πηγὴ τοῦ Σιλωάμ. Αὐτὴ ἡ τελετὴ θύμιζε τὴν θαυμαστὴ διάσωση τοῦ Ἰσραὴλ στὴν ἔρημο, ὅταν κρυστάλλινες πηγὲς νεροῦ ἀνέβλυσαν ἀπὸ τὸ βράχο καὶ ὁ λαὸς ξεδίψασε. Ὕστερα ἀπὸ λίγο οἱ προσκυνητὲς θὰ ξαναγυρίσουν στὶς καθημερινές τους ἀσχολίες.